Facts

Rotondes veroorzaken onnodig veel ongelukken

11 april 2018 17:02 Aangepast: 29 juni 2018 14:00
Beeld © RTL Nieuws

Nederland telt steeds meer rotondes. Ze verschijnen in alle soorten en maten met elk eigen verkeersregels. En dat zorgt niet alleen voor onverwachte en onoverzichtelijke situaties, maar leidt ook tot onnodig veel ongevallen.

Dat blijkt uit onderzoek van RTL Nieuws. De onderzoeksredactie bekeek daarvoor honderden rotondes in het land. Daarnaast werden in samenwerking met verkeersbureau VIA op basis van politieregistratie alle ongevallen op rotondes in vier jaar tijd in kaart gebracht.

ZIE OOK: Zo gevaarlijk zijn de rotondes bij jou in de buurt

Aantal rotondes verdubbeld

Eerst het goede nieuws: rotondes zijn over het algemeen veiliger dan kruispunten en zorgen daarnaast voor een goede doorstroming van het verkeer. Niet vreemd dus dat gemeenten en provincies steeds meer rotondes aanleggen. In de afgelopen vijftien jaar is het aantal rotondes verdubbeld. Nederland telt er nu ruim 5.000, waarvan het merendeel binnen de bebouwde kom te vinden is. Maar niet alle rotondes zijn even veilig. 

Rotondes in Nederland:

1.524 slachtoffers

In totaal registreerde de politie 1.524 ongevallen op rotondes waarbij slachtoffers vielen. Op 67 rotondes in het land zijn tussen 2014 en 2017 tien of meer ongevallen geregistreerd of meer dan vijf ongevallen waarbij slachtoffers vielen.

Deze rotondes zijn daarmee zogeheten black spots. Dat aantal had ook hoogleraar transportbeleid Bert van Wee niet direct verwacht. "We weten dat rotondes over het algemeen veiliger zijn, dus dan verbaast dit aantal me wel."

Eenheid ver te zoeken

Wat opvalt is de diversiteit aan rotondes. Op de ene rotonde hebben fietsers voorrang, op een andere zijn de regels omgedraaid. En er zijn rotondes waar nauwelijks regels zijn, zoals het Oldambtplein in Winschoten. Weggebruikers weten er niet waar ze aan toe zijn. Dat blijkt ook uit de duizenden reacties die we binnenkregen na een oproep bij aanvang van ons onderzoek begin dit jaar.

Sinds 1998 wordt al gepleit voor eenheid in rotondes. Daarom is een richtlijn opgesteld, die is onderschreven door alle partijen die te maken hebben met verkeersveiligheid. Maar bij aanleg van nieuwe rotondes worden de regels regelmatig genegeerd. En dat leidt weer tot onveilige situaties en ongevallen. Van de 253 rotondes binnen de bebouwde kom met de meeste ongevallen, voldoet maar liefst 65 procent niet aan de richtlijn.

Rotonde binnen de bebouwde kom volgens de richtlijn:

Miniatuurvoorbeeld

© Google Maps, bewerking RTL Nieuws

Risicoverhogend

"Dit bewijst dat rotondes die niet aan de richtlijn voldoen relatief gezien veel gevaarlijker zijn​", stelt hoogleraar Van Wee. "De verschillende rotondes werken risicoverhogend. Het is vanuit het oogpunt van verkeersveiligheid goed dat er rotondes worden aangelegd, maar doe het dan wel consistent. Uniformiteit komt de verkeersveiligheid ten goede."

Maar de richtlijn is geen wet en dus mag er van worden afgeweken. Die vrijblijvendheid leidt tot een wirwar aan rotondes. Ieder doet wat hem goed lijkt. Zo pleit de provincie Drenthe ervoor om fietsers nooit voorrang te geven op een rotonde (pdf) en ontstaan rotondes zoals het Oldambtplein in Winschoten, waar de richtlijnen ver te zoeken zijn.

“Wij zijn als gemeente ook wel eens eigenwijs”, verdedigt wethouder Kees Swagerman van de gemeente Oldambt de keuze voor de bijzondere rotonde in Winschoten. "Wij vinden dat zaken die van de minister komen niet altijd het belang dienen dat de gemeente dient."

'Ik ben hier altijd bang dat ik word aangereden':

In Winschoten ligt een van de gevaarlijkste rotondes, afgelopen jaren gebeurden er 13 ongelukken.

Oproep 

Minister Cora van Nieuwenhuizen van Infrastructuur en Waterstaat ergert zich aan de eigenwijsheid van wegbeheerders. "Wees verstandig en probeer niet allemaal het wiel opnieuw uit te vinden."

De minister zegt de verkeersveiligheid de komende periode stevig op de agenda te zetten en roept, met het oog op de resultaten uit het onderzoek, wegbeheerders nogmaals op om zich te houden aan de richtlijnen. "Het lijkt me dat er nog heel veel ruimte voor verbetering is."


Miniatuurvoorbeeld

Over het onderzoek

RTL Nieuws heeft in samenwerking met verkeersbureau VIA de verkeersveiligheid op rotondes in kaart gebracht. Hiervoor is gebruik gemaakt van de ongevallen die via de politieregistratie zijn opgetekend in de STAR-database tussen 2014 en 2017. Dit onderzoek vervangt een eerder onderzoek van RTL Nieuws naar verkeersveiligheid (black spots).

Lees hier (pdf) hoe dit onderzoek precies is uitgevoerd of klik op de kaart om het aantal ongevallen per rotonde in Nederland te bekijken.

`