Facts

Wirwar aan regels op rotondes: 10 (doorgedraaide) voorbeelden

11 april 2018 17:01 Aangepast: 02 mei 2018 15:24
Beeld © Google Maps

Vierkant, ovaal, miniscuul. Wel voorrang, geen voorrang. Fietsers op de rijbaan, er middenin of ernaast. 105 verkeersborden of geen verkeersregels. Nederland telt ruim 5.000 rotondes, maar eenheid is er nauwelijks. We zetten tien bizarre rotondes uit ons onderzoek voor je op een rij.

1. Rotonde zonder regels

Locatie: Oldambtplein
Plaats: Winschoten

Miniatuurvoorbeeld

© RTL Nieuws

De rotonde op het Oldambtplein in Winschoten wordt door veel gebruikers als onveilig ervaren. In 2014 is de rotonde aangelegd volgens het principe van shared space. Dat betekent dat er zo weinig mogelijk regels gelden op het verkeersplein. Fietsers, voetgangers en automobilisten dienen zelf verantwoordelijkheid te nemen voor de veiligheid door rekening te houden met elkaar. Het leidde de afgelopen jaren tot zeker dertien ongevallen. Het voorbeeld uit Winschoten is niet uniek. Ook in andere steden zijn shared space-rotondes te vinden.

Bekijk beelden van deze rotonde:

2. De ene afslag is de andere niet

Locatie: Velserbroekse Dreef, Ambachtsweg
Plaats: Velserbroek

Miniatuurvoorbeeld

© Google Maps

De richtlijnen schrijven voor dat fietsers binnen de bebouwde kom voorrang moeten hebben op rotondes. Op de Velserbroekse Dreef in Velserbroek krijgen ze dat niet. Maar als gemotoriseerd verkeer via de rotonde af wil slaan naar de Ambachtsweg moeten zij opeens fietsers en voetgangers wel voor laten gaan. Dubbele voorrangsregels op één rotonde dus. Het leidde kortgeleden nog tot een aanrijding. Iets verderop ligt overigens nog zo'n identieke rotonde.

3. Enkel en dubbel fietspad

Locatie: Baron van Sternbachlaan, Helmkruidlaan
Plaats: Nijverdal


Miniatuurvoorbeeld

© Google Maps

​Fietsers hebben er voorrang en het fietspad ligt vrij van de rotonderijbaan voor auto's. Op het oog een prima rotonde, daar in Nijverdal. Maar wie het fietspad nader bestudeert, ziet dat vanuit één richting fietsers elkaar kruisen. Dat betekent extra opletten voor automobilisten bij de afslag waar fietsers op de drukke fietsverbinding van twee kanten komen.

Helaas gaat dat niet altijd even goed. Tussen 2014 en 2017 waren er minimaal 9 ongelukken, waarbij zeker 3 mensen letsel opliepen. En ook dit jaar ging het al mis. Ook in veel andere plaatsen liggen rotondes met dubbele fietspaden. Vooral om de doorstroming van fietsers te bevorderen, maar heel veilig zijn ze dus ook niet.

4. Fietsers en auto's op dezelfde baan

Locatie: Pleiadenplantsoen, Orionweg
Plaats: IJmuiden

Miniatuurvoorbeeld

© Google Maps

Uit onderzoek blijkt dat er meer ongevallen gebeuren op rotondes waar fietsers en auto's op dezelfde rijbaan rijden. In de richtlijn worden daarom vrijliggende fietspaden voorgeschreven. Veel oude rotondes zijn echter toch zonder vormgegeven. Maar ook op deze nieuwe rotonde in IJmuiden is afgeweken van de norm. En het is daarmee niet de enige.

5. Fietsstrook midden op de rotonde

Locatie: Museumweg
Plaats: Lelystad

Miniatuurvoorbeeld

© Google Maps

Met recht een bijzondere rotonde is die in de Museumweg in Lelystad. De gemeente besloot deze 'fietsrotonde' aan te leggen om fietsers uit de dode hoek van gemotoriseerd verkeer te halen door fietsers midden op de rijbaan van gemotoriseerd verkeer te laten rijden, getuige de rode fietsstrook in het midden. Over het nut en de toepassing van de verkeersregels zijn de experts het niet eens. En als die het al niet weten... 

6. De ovonde

​Locatie: Tunnelweg, Otto van Reesweg, Parallelweg West
Plaats: Culemborg

Miniatuurvoorbeeld

© Google Maps

'Hoe moet je in hemelsnaam die ovonde in Culemborg over?', kopte Omroep Gelderland in 2015, nadat het bijzondere infrastructurele bouwwerk bij de Tunnelweg was aangelegd. De ovale rotonde is om een lunchroom heen gelegd. Het maakt het geheel er niet overzichtelijker op. Met spookrijders en fietsers op de rijbaan tot gevolg. Extra belijning en maar liefst 105 verkeersborden moeten het verkeer nu in goede banen leiden. Helaas gaat het toch nog vaak mis: de afgelopen jaren registreerde de politie er minstens 20 ongevallen.

7. Vierkant in het rond

Locatie: Europa-Allee
Plaats: Kampen

Miniatuurvoorbeeld

© Google Maps

Een rotonde waar je vierkant rond gaat. Voor fietsers in Kampen ongetwijfeld bekend terrein. In de IJsselstad liggen namelijk maar liefst zeven zogeheten carrérotondes. Het vrijliggende fietspad gaat niet - zoals de richtlijn voorschrijft - in een cirkel om de rijbaan heen, maar in een vierkant. Doel: automobilisten zien fietsers eerder en door de krappe bochten wordt de snelheid van fietsers afgeremd.

Niet iedereen is enthousiast. Zo vindt de Fietsersbond dat maar weinig rekening wordt gehouden met het comfort van fietsers, die wel voorrang genieten. De afgelopen vier jaar waren goed voor 11 slachtoffers bij 28 ongevallen.

8. De 'Drentse' rotonde

Locatie: Wilhelminasingel, Van Heutzsingel, Stationsstraat
Plaats: Coevorden, maar eigenlijk in heel Drenthe


Miniatuurvoorbeeld


© Google Maps

In 2005 zijn richtlijnen opgesteld om meer eenheid in rotondes te krijgen. De richtlijnen zijn onderschreven door vrijwel alle partijen die iets te zeggen hebben over het verkeer. Belangrijkste boodschap: geef fietsers voorrang op rotondes binnen de bebouwde kom. Maar daar denkt men in de gehele provincie Drenthe anders over. De provincie pleit (pdf) er uit verkeersveiligheidoverwegingen nog altijd voor om fietsers géén voorrang te geven. Overigens is niet zo lang geleden in Roden (jawel, in Drenthe) een rotonde aangelegd die afwijkt van de provinciale wens... Snapt u het nog?

9. De ienimini microrotonde

Locatie: Koudenhovenseweg, Pagelaan
Plaats: Eindhoven


Miniatuurvoorbeeld


© Google Maps

Nee, deze rotonde ligt niet in Madurodam. Arme buschauffeurs. Het middenpleintje van de rotonde op de kruising van Koudenhovenseweg en Pagelaan in Eindhoven is zo klein, dat niet kan worden uitgesloten dat er dikwijls auto's overheen rijden, zonder de bocht mee te pakken. Wie er met een bus of vrachtwagen over wil, moet krappe bochten maken. Niet gek dus dat zwaar verkeer noodgedwongen de rotonde vermijdt.

10. Rotonde zonder belijning én voorrang

Locatie: Keizer Karelplein
Plaats: Nijmegen

Miniatuurvoorbeeld

© Google Maps

Het is misschien wel de bekendste rotonde van het land: het Keizer Karelplein in Nijmegen. Tegelijk is het ook de beruchtste. Uit onderzoek van RTL Nieuws naar ongevallen op rotondes binnen de bebouwde kom, blijkt het namelijk de gevaarlijkste van het land te zijn. Wie de rotonde wel eens gereden heeft, zal ongetwijfeld zijn opgevallen dat belijning op de brede klinkervloer ontbreekt. Dat in combinatie met het feit dat verkeer dat de rotonde opkomt voorrang heeft, leidt geregeld tot getoeter, vreemde manoeuvres en dus ongevallen.

Er is soms wel discussie over de vraag of we hier van een rotonde mogen spreken. Sommige deskundigen spreken liever van een verkeersplein, maar er staat wel degelijk een blauw bord met pijlen voor de verplichte rijrichting. De betekenis van dat bord? 'Rotonde, verplichte rijrichting'.

`