Ga naar de inhoud
Onderzoek NFI

DNA-code van eeneiige tweeling kraken: 'Zoeken naar speld in hooiberg'

Beeld ter illustratie Beeld © Getty Images

Wanneer een eeneiige tweeling betrokken raakt bij een misdrijf: hoe weet je dan wie van de twee de dader is? Voor deze moeilijke puzzel stonden onderzoekers van het Nederlands Forensisch Instituut. Zij hebben de code van het identieke DNA van een eeneiige tweeling gekraakt om zo te kunnen achterhalen van welke tweelingbroer het DNA-spoor was in een zedenzaak.

Vandaag staat in de rechtbank van Assen een man terecht die ervan wordt verdacht drie jaar geleden een vrouw te hebben verkracht. Een DNA-spoor dat gevonden werd gaf een match in de databank.

'Zaak opgelost' zou je denken. Maar de persoon die paste bij het DNA-profiel bleek een tweelingbroer te hebben. Een eeneiige, die dus precies hetzelfde DNA heeft. Het Nederlands Forensisch Instituut wist na complex onderzoek toch aan te kunnen wijzen welke broer als verdachte moest worden aangemerkt.

Man
Lees ook:
Man wijst onterecht tweelingbroer aan als verkrachter, blijkt uit nieuw DNA-onderzoek

DNA-deskundige Arnoud Kal was betrokken bij het onderzoek. "We hebben bij dit onderzoek de hele volgorde van het DNA in kaart gebracht", legt hij uit aan Editie NL. "Dat leverde een reeks van drie miljard letters op." Het DNA van eeneiige tweelingen is nagenoeg identiek. "Er is gezocht naar verschillen tussen de twee eeneiige tweelingbroers. Dat is zoeken naar een speld in een hooiberg."

Verschil gevonden

Toch hebben de onderzoekers een verschil gevonden. "Uiteindelijk hebben we vijf letters verschil gevonden. Dat is een resultaat van intensief en ingewikkeld computerwerk. Dit verschil moest uiteindelijk ook nog worden gevonden in DNA uit bloed en wangslijm van beide broers."

Het onderzochte DNA is vergeleken met het sporenmateriaal. "Uiteindelijk matchte het materiaal meer met het DNA van de verdachte dan met dat van zijn tweelingbroer. Om het goed te zeggen: het is meer dan 1 miljard keer waarschijnlijker dat de bevindingen passen bij de verdachte dan bij zijn tweelingbroer."

Bij het onderzoek zijn drie laboratoria betrokken geweest. "Het onderzoek is heel erg intensief geweest maar we zijn heel erg tevreden dat het technische gedeelte heeft gewerkt en dat we hebben duiden waar het DNA vandaan komt. Het is aan de rechter om te beslissen over de uitspraak."

'Doe je niet zomaar'

Het komt vaker voor dat tweelingen betrokken zijn bij strafzaken. Crimejournalist Vincent Verweij onderzocht voor zijn boek 'De man die de Eifeltoren verkocht' bizarre strafzaken. Waaronder ook veel zaken waarbij tweelingen betrokken waren.

"In Frankrijk speelde een soortgelijke zaak waarbij twee broers verdacht waren van een serie verkrachtingen. Ook daar hebben ze de drie miljard letters van het DNA onderzocht en uiteindelijk een dader aan kunnen wijzen. Dat onderzoek heeft meer dan een miljoen euro gekost dus dat doe je niet zomaar voor elk misdrijf."

Zweed
Lees ook:
Zweed die DNA van mummie kloonde wint Nobelprijs

Daarom is het volgens Verweij zo dat tweelingen vaker wegkomen met een misdaad omdat het te complex is om aan te tonen wie de misdaad gepleegd heeft. "Dat zagen we bij een voorbeeld in Maleisië. Daar werd iemand als verdachte aangewezen voor drugssmokkel – waar in Maleisië de doodstraf op staat – de verdachte wees zijn tweelingbroer aan als dader en uiteindelijk werden beide broers vrijgesproken. Omdat de rechters niet de verkeerde persoon naar de spreekwoordelijke galg wilde sturen."

"In die zin heb je als crimineel dus misschien geluk als je een eeneiige tweeling bent."