Ga naar de inhoud
Mobilisatie en annexaties

Nederlanders terughalen uit Rusland? 'Ik kan hier niet zomaar weg'

Lodewijk Schlingemann woont in Moskou, maar is op bezoek in Amsterdam Beeld © EditieNL

Als je Rusland graag wil verlaten, dan moet je dat nu doen. Dat zeggen meerdere landen tegen landgenoten die nu nog in Rusland zitten. Sinds Poetin ruim een week geleden de mobilisatie aankondigde, proberen veel mensen het land te ontvluchten. En nu gaan er geruchten dat Rusland de grens daarom wil sluiten. Daarnaast hield hij vandaag een verontrustende speech over annexaties. Waarom zou je als Nederlander nu nog in Rusland blijven zitten?

Nu uitreizen nog kan, heeft de Amerikaanse ambassade in Rusland landgenoten opgeroepen om het land zo snel mogelijk te verlaten. Ook Bulgarije, Roemenië en Estland ondernemen actie. Die landen adviseren hun burgers om te overwegen om Rusland zo spoedig mogelijk te verlaten. En Nederland scherpte haar advies deze week aan. Nederlanders in Rusland wordt nu aangeraden om hun verblijf te heroverwegen.

Grote steden

Onder meer in grote steden, zoals Moskou en Sint-Petersburg, zitten nog grote groepen Nederlanders. Het Ministerie van Buitenlandse Zaken weet niet om hoeveel mensen het gaat. Een van de Nederlanders die nog in Moskou zit, is Lodewijk Schlingemann. "In Moskou merk je helemaal niets van de situatie. Alle schappen liggen vol en mensen gaan gewoon naar restaurants."

Finland
Lees ook:
Finland sluit grens voor toeristen uit Rusland

Volgens Schlingemann is het de plek waar het geld uitgegeven wordt. De schijn wordt er opgehouden. "Mensen praten er liever niet over", zegt hij tegen EditieNL. "Ze weten heus wel wat er aan de hand is, maar ze kunnen er toch niks aan doen. Ze willen de schijn ophouden voor elkaar."

'Uit verband getrokken'

En dus niet voor het buitenland, denkt Schlingemann. Dat geldt ook voor de Russische regering. "Die spreekt niet voor niets van een speciale militaire organisatie en partiele mobilisering. Ze willen de schijn ophouden dat het allemaal klein en overzichtelijk is."

'Feestje'
Lees ook:
'Feestje' in Moskou, maar aan het front gaat het voor Rusland steeds slechter

Hoewel de regering de schone schijn ophoudt en doet alsof het slechts een kleine operatie is, wordt de omvang van de mobilisatie internationaal wel een klein beetje uit zijn verband getrokken, vindt Schlingemann. "Alleen mannen worden opgeroepen om het land te verlaten. Niet alle burgers. Alleen de mannen die in aanmerking komen voor dienstplicht", zegt hij. "Een tweede paspoort interesseert de Russen niet. Ook dan kun je worden opgeroepen, dus daarom roepen ambassades op om Rusland te verlaten."

Handelsland

Maar die van Nederland dus niet. "Nederland is sowieso altijd terughoudender met adviezen aan haar burgers", vertelt Ruslanddeskundige Huub Smeets. "We zijn een handelsland, dus we moeten een beetje oppassen." Er moeten immers goede banden worden onderhouden.

Daarnaast kampen we met een onderbezetting op de Nederlandse ambassade in Rusland. "Als jij burgers oproept om weg te gaan, dan moet je ze daar ook bij helpen", zegt Ruslanddeskundige Hubert Smeets. "Ik kan me voorstellen dat de regering zich afvraagt hoe ze dat moet doen. Er zit nog anderhalve man en een paardenkop op de ambassade in Moskou."

Rusland verlaten

Toch overweegt Schlingemann om Rusland te verlaten. "Wat er gebeurt vind ik verschrikkelijk. Het is een morele afweging, maar ik heb ook verantwoordelijkheid voor vijftien man personeel." Die mensen wil Schlingemann niet in de steek laten. "En ik ben al 65 jaar, dus ik kan niet ergens opnieuw beginnen. Ik ben al 24 jaar in Rusland."

Kijk
Kijk ook:
Kijk mee: Rutte reageert in wekelijkse persconferentie op annexatie door Rusland en inflatie

Iemand die ook al lang – 28 jaar – in Rusland woont, is Jeroen Ketting. Ook bij hem jeukt het om Rusland te verlaten. "Ik kan hier alleen niet zomaar weg. Ik moet nog proberen mijn kantoor en appartement te verkopen. Als je ergens zo lang hebt gezeten, kan je dat niet zomaar achter je laten."  

Schaamte

De drang om Rusland te verlaten ontstond bij Ketting al op het moment dat de oorlog in Oekraïne werd gestart. "Ik wil niet wonen en werken in een land waar zo'n regime is – een regime dat oorlog voert in een ander land", zegt hij. Die keuze was voor hem makkelijk gemaakt. "Toen de oorlog uitbrak voelde ik ook wel een beetje schaamte. Het is toch het land waar je je werkende leven hebt doorgebracht."

De schaamte die Ketting voelde zette hij om in hulp. Met organisatie LifeLine Ukraine voorziet hij mensen in Oekraïne van humanitaire hulp. "Daar besteed ik nu al mijn tijd aan. Dat zullen de Russen misschien niet leuk vinden, maar ik denk dat zij het nu drukker hebben met dienstweigeraars." Ketting vindt het wel een risico. "Ik zit hier niet enorm ontspannen en vrolijk."