Spiekbriefje Marianne Vos

Van beelddenken tot stampen: zo kun jij je geheugen trainen

13 augustus 2022 08:00 Aangepast: 13 augustus 2022 12:46
Geheugentrainer Mark Tigchelaar Beeld © EditieNL

'Niet liggen', stond er op een briefje dat wielrenner Marianne Vos op het stuur van haar fiets had geplakt, tijdens de ronde van Scandinavië. De atleet gebruikte het geheugensteuntje omdat ze zondag tijdens de WorldTour in Zweden een liggende positie aannam. Het leidde tot een diskwalificatie, want die positie is verboden. Hoe kan het eigenlijk dat we alledaagse dingen vergeten? En hoe kunnen we dat voorkomen?

Het briefje hielp Vos er dus aan herinneren dat ze geen liggende positie aan moest nemen. Niet gek, denkt Stefan van der Stigchel, hoogleraar cognitieve psychologie. "Ons geheugen werkt niet feilloos. Als je heel druk bent met zo'n race, dan kun je weleens iets vergeten. Vooral als het routine is."

Extern geheugen

Om zeker te weten dat je iets niet vergeet, is het dus handig om iets bijvoorbeeld op een briefje te schrijven. Daarmee maak je het extern. "We vertrouwen liever op ons externe geheugen dan op ons interne geheugen. Dat is betrouwbaarder."

Ons biologische systeem kan namelijk maar aan één ding tegelijk aandacht geven, vertelt Stigchel. "Ons geheugen is selectief en slaat alleen dingen op waarvan het denkt dat ze belangrijk zijn." Maar we kunnen niet alles opslaan. "Er kunnen ook fouten ontstaan."

Jezelf mailen of foto's maken

Daarom grijpen we dus graag naar dat externe geheugen, want dat voorkomt die foutjes. Denk maar aan to do-lijstjes, boodschappenlijstjes of een agenda. "Ook sturen we onszelf mailtjes en spraakmemo's, schrijven we dingen op onze hand en maken we er foto's van", zegt Van der Stigchel tegen EditieNL. En zo zijn er nog talloze geheugensteuntjes.

Miniatuurvoorbeeld
Lees ook:

Boris is geheugenkampioen: 'Kan heel pakje speelkaarten onthouden'

Wat een geheugensteuntje dan goed maakt? Vooral dat het werkt, dat het niet teveel moeite kost om iets op die manier op te slaan, en dat je het makkelijk terug kunt halen. "Afhankelijk van wat je wil onthouden, kies je de manier uit. Is wat je moet onthouden visueel, of gaat het om een mooie zin?" zegt de hoogleraar. "Een foto is super gedetailleerd, maar een enkel woord kan al veel betekenen."

Je geheugen trainen

Genoeg opties dus. Maar die hoef je misschien helemaal niet te gebruiken als je beter leert onthouden. Dat kan op allerlei manieren, zo vertelt geheugentrainer en oprichter van de Focus Academy, Mark Tigchelaar. "Een van de beste geheugentechnieken is het locisysteem."

Loci staat dan voor locatie. Als je een boodschappen gaat doen en moeite hebt om ze te onthouden, dan kun je de producten koppelen aan dingen in je kamer. "De plant in je kamer koppel je bijvoorbeeld aan appels. En bij het schilderij denk je aan luiers die eruit komen", legt Tigchelaar uit. "In je hoofd link je dat aan elkaar. Een locatie zit zo ingebakken in ons brein."

De Big Ben

Als je meer moeite hebt met het onthouden van namen, dan is daar ook een techniek voor. Namelijk het koppelen van namen aan beelden. "Want een derde van alle hersencellen die we hebben, houden zich bezig met beelden", vertelt de geheugentrainer. Namen zouden volgens hem lastig te onthouden zijn omdat ze niet zo beeldend zijn. "De truc is om een naam om te zetten in beeld. Bijvoorbeeld: als ik een Ben tegenkom, dan koppel ik hem aan de Big Ben. Die zie ik dan voor me."

Miniatuurvoorbeeld
Lees ook:

Vergeetachtigheid of geheugenverlies?

Verder helpt herhalen om dingen te onthouden. "Dat is een schoolse techniek om vooral getallen, pincodes en telefoonnummers te onthouden. Het is een kwestie van stampen."

'Beeld is de taal van het geheugen'

Een andere manier om getallen te onthouden is het getalvormsysteem. Dan koppel je niet uitgeschreven getallen aan een bepaalde vorm. "Zo lijkt 2 op een zwaan, 7 op een boomerang en 8 op een sneeuwpoppetje", zegt Tigchelaar. "Het komt er dus op neer dat iedereen beelden beter onthoudt. Beeld is de letterlijke taal van het geheugen."

Altijd weten wat er speelt?
Download de gratis RTL Nieuws-app en blijf op de hoogte.

Playstore Appstore