Ga naar de inhoud
Kaas en ham gestolen

Moeilijk rondkomen van AOW: 'Alles wordt duurder, mensen komen in de knel'

Beeld ter illustratie Beeld © Getty Images

Veel hartverwarmende reacties voor een 80-jarige dief die stal uit een supermarkt in Zoetermeer. De man nam voor 17,75 euro mee aan etenswaren met als verklaring dat hij niet rond kan komen van zijn AOW. Volgens de ANBO is het een duidelijk signaal dat het voor sommigen moeilijk is om rond te komen van de AOW. Maar of dat ook een reden is om met diefstal weg te komen?

Sinds wijkagent Rob Doorneveld zaterdag twitterde over de diefstal, regent het op sociale media aan steunbetuigingen. "Reprimande? De 80-jarige man moet ook eten!", schrijft iemand. "Geef maar een reprimande aan de regering! Zij zijn de schuldigen, door hen kan deze man niet rondkomen."

Een ander tweet: "Heb je zijn gegevens nog? Kan ik wat boodschappen voor hem doen en betalen? Dit kan toch niet?!"

Inlevingsvermogen

Kortom, de diefstal wordt niet bepaald afgestraft. "We verplaatsen ons graag in de wereld om ons heen", verklaart Joep Lindeman, universitair hoofddocent strafrecht aan de Universiteit Utrecht. "Zeker in deze tijden, waarin we zien dat mensen het moeilijker hebben door de hoge prijzen. Er is een brede beweging die vindt dat de overheid te weinig doet", zegt hij tegen EditieNL.

Man
Lees ook:
Man (80) steelt kaas en ham bij AH: 'Kom niet rond van aow'tje'

Toch zullen mensen niet op elke vergelijkbare situatie zo hartverwarmend reageren. "Bijvoorbeeld als het gaat om mensen met verslavingsproblematiek die geen vaste woon- en verblijfplaats hebben, en stelen om in hun levensbehoefte te voorzien. In principe is dat hetzelfde verhaal als de oude man, maar dan een andere versie. Toch reageren mensen daar heel anders op. Een man van 80 spreekt meer tot de verbeelding dan iemand van 40 met geldproblemen of een verslaving."

Moeilijk rondkomen

"Stelen is uiteraard nooit de oplossing", vindt Renate Evers de Algemene Nederlandse Bond voor Ouderen (ANBO). "Maar het is in ieder geval een duidelijk signaal dat het lastig is om rond te komen van een AOW."

AOW

Elke Nederlander krijgt AOW vanaf het bereiken van je de AOW-leeftijd (66 jaar en zeven maanden). Als alleenstaande krijg je tussen de 992 en 1245 euro per maand. Samenwonenden krijgen minder per persoon, namelijk 679 tot 852 euro.

Bron: Sociale Verzekeringsbank

"De AOW bedoeld als een basisinkomen waar je van kan rondkomen als je niet meer werkt. Maar steeds vaker blijkt dit niet het geval", zegt Evers. "Alles wordt duurder en we zien de afgelopen tijd ook ontzettend veel aanvragen van mensen die hulp zoeken bij het aanvragen van een energietoeslag. Mensen komen in de knel."

Herman
Lees ook:
Herman van der Zandt slachtoffer van opmerkelijke diefstal: alleen kleren weg

Vooral nu de inflatie zo hoog is, is het geen vetpot. "Er zijn grote verschillen tussen mensen die alleen leven van de AOW en mensen die daarnaast een aanvullend pensioen hebben. En tussen mensen met een huurwoning en mensen met een afbetaalde koopwoning."

Strafrecht

Maar is het ook een reden om de 80-jarige man, die kaas, ham en garnalen stal uit de supermarkt, minder hard te straffen? "Stelen vanwege armoede is een klassieke casus", zegt universitair hoofddocent strafrecht Joep Lindeman. "In het wetboek staat dat een strafbaar feit gerechtvaardigd kan worden als de pleger niet anders kan. Dus als er écht geen andere manier is om in leven te blijven of om een ander in leven te houden."

Deze strafuitsluitingsgrond werd bijvoorbeeld gebruikt voor mensen die tijdens de Tweede Wereldoorlog eten hadden gestolen voor onderduikers. "Ze konden dat eten niet op een andere manier krijgen, want het stond op de bon en het zou opvallen als ze steeds om meer voedsel zouden vragen dan nodig."

Eigenaren
Lees ook:
Eigenaren grafbeeldjes gezocht: 'Laffe diefstal'

Maar hier is bijna nooit sprake van. "Je kan ook naar de Voedselbank in plaats van te stelen."

Waarschuwing

Voor de 80-jarige man is het geëindigd met een waarschuwing, laat de wijkagent weten, omdat het de eerste keer was. "Als er wel een boete was opgelegd zou het OM deze nog kunnen matigen in verband met de omstandigheden", zegt Lindeman. "Of de man zou in verzet kunnen gaan, zodat de rechter mogelijk alsnog kan besluiten de boete te verlagen."

Bron: EditieNL