Ga naar de inhoud
Historische opgraving

Archeologen vinden unieke bijlen in Collendoorn: 'Collega's werden gek'

De collega-archeologen van Niels Bouma met de opgegraven bijlen Beeld © Eigen foto

Een groepje archeologen deed een wel heel bijzondere opgraving in het Overijsselse Collendoorn: drie vuurstenen bijlen van ongeveer vijfduizend jaar oud. Zo'n grote vondst die ook nog eens veel informatie met zich meebrengt, gebeurt maar zelden. "We waren echt dolblij en al onze collega's werden gek."

De eeuwenoude bijlen komen ongeveer uit 3400 tot 2750 voor Christus. "Dat wordt ook wel de trechterbekerperiode genoemd", vertelt Niels Bouma, projectleider van de opgraving. Herkenbaar voor die tijd zijn bijvoorbeeld de hunebedden uit Drenthe. "We weten alleen dat toen de eerste mensen zich als boer vestigde in Noord-Nederland. Verder is er nog vrij weinig bekend over die periode."

In Nederland kennen we maar acht vondsten van dit soort bijlen. Die zijn allemaal eind 19e, begin 20e eeuw opgegraven. "Maar daar weten we bijvoorbeeld de vindplaats niet eens van. Dat weten we nu wel, samen met de context en alle andere gegevens. Dat maakt de opgraving zo uniek", zegt Bouma tegen EditieNL.

Het is dus alles behalve een alledaagse vondst voor de archeologen. "We gingen helemaal los. We zouden al blij zijn met één, maar het zijn er gewoon drie." Nadat de foto's van de bijlen waren gedeeld in de groepsapp met collega's, stroomden de appjes binnen. "We stuurden een foto van de eerste en even later ook van de tweede en derde. Ze werden helemaal gek."

Ongebruikt  

De archeologen deden de vondst op een plek waar in het voorjaar nieuwe huizen gebouwd zullen worden. Daar zijn verder geen sporen gevonden van bijvoorbeeld een graf, woning of woonerf. "Daarom denken we dat de bijlen opzettelijk daar zijn achtergelaten", zegt Bouma tegen EditieNL.

Amateurarcheoloog
Lees ook:
Amateurarcheoloog vindt Romeinse schat

Nog een reden om dat te denken is dat de vuurstenen niet waren geslepen en ongebruikt lijken. Terwijl ze normaal gesproken juist scherp moeten zijn om bomen mee te kappen of huizen te bouwen. "Ook zijn de bijlen van groot formaat en goede kwaliteit. Daarom kunnen ze niet uit Nederland komen. We denken uit Noord-Duitsland of Zuid-Scandinavië."

Onderzoek

Waarom de bijlen dan hier zijn achtergelaten kan moeilijk worden vastgesteld. "Het kan van alles zijn. We denken nu vooral in de richting van ceremonies of rituelen." Die werden bijvoorbeeld uitgevoerd voor een goede oogst.

Archeologen
Lees ook:
Archeologen vinden weg en kanaal uit Romeinse tijd in de Betuwe

Om meer te weten te komen over de prehistorische bijlen, worden ze eerst onderzocht op andere gebruikssporen. Daarna is het aan de gemeente wat ermee gaat gebeuren. "Ze kunnen bijvoorbeeld voor tentoonstellingen gebruikt worden", vertelt Bouma.