Ga naar de inhoud
Aandacht vragen voor Oeigoeren

Statement op Winterspelen: kom je daar als sporter mee weg?

Het handgebaar Beeld © EditieNL

Activisten roepen olympiërs op om tijdens de Olympische Winterspelen hun solidariteit te betuigen met slachtoffers van mensenrechtenschendingen in China. Dat kunnen ze doen met een speciaal handgebaar: een soort C-vorm waarmee je een volle maan vasthoudt. Kunnen sporters dat zomaar doen?

De sporters mogen hun mening uiten tijdens de Olympische Spelen, maar daar zijn wel heel wat regels aan verbonden. Zo mogen ze het niet doen tijdens een officiële ceremonie, tijdens de wedstrijd op het speelveld of in het Olympisch Dorp. En als je het wél doet, moet je er volgens de regels rekening mee houden dat je mening niet gericht is tegen mensen of landen.

Olympisch kampioen Anky van Grunsven denkt echter dat de sporters waarschijnlijk vooral bezig zijn met hun sport. "Is het aan sporters om de politiek te veranderen?" vraagt ze zich af. Zelf deed Van Grunsven veel voor goede doelen. "Maar nooit tijdens de Spelen. Daar was geen ruimte voor in mijn hoofd. Ik kan me goed voorstellen dat je hier niet mee bezig bent, je zit in een bubbel waarmee je 24 uur per dag bezig bent met je sport."

Steeds
Lees ook:
Steeds meer verzet tegen controversiële gastlanden. Helpt dat?

Van Grunsven vindt dat sporters moeten doen wat ze zelf prettig vinden. "Maar je kan het je niet op laten dringen. Je moet niet veroordeeld worden als sporter", vindt ze.

Schorsing

Het zou dus kunnen dat we het handgebaar gaan zien tijdens de Winterspelen. Het zal niet voor het eerst zijn dat sporters zich op het evenement op zo'n manier uiten. "Andere voorbeelden van handgebaren zijn onder meer het Black Power-gebaar tijdens de Olympische Spelen van Mexico in 1968", vertelt Paul Reef, promovendus sportgeschiedenis aan de Radboud Universiteit.

"Tijdens de Spelen van Rio in 2016 maakte de Ethiopische atleet Feyisa Lilesa een kruisgebaar om aandacht te vragen voor de onderdrukking van een bevolkingsgroep in zijn land. En ook tijdens de Spelen van Tokyo maakte kogelstoter Raven Saunders zo'n kruisgebaar. Alleen voor haar was de reden weer anders", vervolgt Reef. De atleten in 1968 werden geschorst en de andere twee kregen een waarschuwing.

Eerste
Lees ook:
Eerste positieve test in Beijing van teamlid bij Winterspelen

Of sporters dit specifieke handgebaar kunnen maken bij de aankomende Olympische Winterspelen, is grijs gebied. "In het Olympisch wetboek artikel 50 staat dat je geen politieke, religieuze of etnische meningen mag geven. De IOC moet dan bepalen wat politiek, religieus of etnisch is. En da's een lastig gebied. Het is maar net hoe je de richtlijnen bekijkt", zegt Reef. "Een atleet kan bijvoorbeeld zeggen dat het niet gericht is tegen het land China en dat het niks met politiek te maken heeft, maar met mensenrechten."

Carrière schaden

Het ergste wat er volgens Reef kan gebeuren is schorsing. "De kans dat een atleet naar een of ander strafkamp wordt gestuurd lijkt mij heel nihil. Je bent heus goed beschermd. Jou als atleet zal niet zo snel iets overkomen. Atleten doen het liever niet, omdat het misschien hun carrière kan schaden."

Reactie NOC*NSF

"Sporters komen in toenemende mate uit voor hun idealen en voor belangrijke maatschappelijke principes waar zij achter staan. Misstanden blijven niet onbesproken. Tegelijkertijd hebben sporters het recht om zelf te bepalen of en wanneer zij zich over maatschappelijke zaken uitlaten", laat woordvoerder Geert Slot weten namens NOC*NSF. "De sporters van TeamNL zijn over de mogelijkheden geïnformeerd en is het aanbod gedaan om als zij daar behoefte aan hebben hier over te spreken."