Tanja Groen

Cold case oplossen dankzij Tsjernobylramp? 'Zien waar gegraven is'

21 januari 2022 12:26 Aangepast: 21 januari 2022 12:29
Een foto van de vermiste Tanja Groen in een bloemenzee Beeld © ANP

Op de Strabrechtse Heide bij Geldrop werd afgelopen week gegraven naar mogelijke stoffelijke resten van Tanja Groen. Die plekken werden ontdekt dankzij de Tsjernobylramp. Het waren namelijk plekken waar de bodem was verstoord. Onderzoekers konden dat zien door de hoeveelheid radioactief materiaal in de bodem te meten.

De onderzoekers stuitten op de plekken door onderzoek met een geigerteller: een apparaat dat radioactief materiaal meet. In dit geval het laagje dat sinds de kernramp in Tsjernobyl over West-Europa is verspreid.

Tijdens de grondonderzoeken waren er twee soorten metingen, vertelt criminoloog Jasper van der Kemp. "Namelijk meting van een radioactieve stof die eventueel verstoord is en het meten van dingen onder de grond met een grondradar", zegt hij. Die radar meet bijvoorbeeld of er überhaupt iets begraven ligt, hoe diep er gegraven is en hoe groot het object of de persoon onder de grond is.

'Nooit eerder bij moordzaak'

Volgens Van der Kemp is het de eerste keer dat deze onderzoeksmethode wordt gebruikt voor een moordzaak. "En ik raad het ook aan voor andere moordzaken", zegt hij tegen EditieNL.

Miniatuurvoorbeeld
Lees meer:

Toch geen nieuwe zoektocht naar vermiste Tanja Groen op Brabantse hei

Uniek in een moordzaak dus, maar de methode zelf is niet per se nieuw, vertelt geofysisch onderzoeker Steven van der Veeke van Medusa. "Wij hebben jaren geleden in Amsterdam bij een vermissing ook met een grondradar en geigerteller gezocht." Officieel gaat het trouwens niet om een geigerteller, maar om een gammaspectrometer. "Die laatste meet ook de soorten radioactiviteit."

Cesium

Als er boven op de bodem cesium ligt – een radioactieve stof met een lage, onschadelijke concentratie – dan is er met die grond niets gebeurd na de kernramp. "Maar daar waar boeren bijvoorbeeld ieder jaar de grond ploegen zie je dat cesium helemaal door de grond is geroerd", zegt Van Veeke. "Als je erin gaat graven dan verstoor je de cesium dus flink en dat zie je terug in de meting van de radioactiviteit."

Cold case oplossen?

Helpt het meten van die radioactiviteit dan daadwerkelijk bij het oplossen van een cold case, zoals die van Tanja Groen? "Zo'n zaak oplossen gaat wel echt drie stappen verder. Met deze techniek kan je zien of er in de bodem is gegraven, maar niet wie of wat er heeft gegraven", vertelt Van Veeke. "Heeft een wild zwijn in de bodem zitten wroeten, is er een veld geploegd of ligt er een lichaam begraven?"

Miniatuurvoorbeeld
Lees ook:

Vermissingszaak Tanja Groen haalt al meer dan 1,3 miljoen euro op

Andere technieken en apparaten zouden wel wat meer informatie kunnen verschaffen. "Met een grondradar kan je de laagopbouw in de bodem zien. Zo zie je dichtheidsverschillen: als er een lichaam begraven is dan is de bodemstructuur anders", zegt de onderzoeker. "Het voordeel van de geigerteller en de grondradar is dus dat je vrij snel grote gebieden in kaart kunt brengen. Daarnaast is het voor de bodem non-destructief: je doet onderzoek zonder dat je hoeft te graven."

Konijnenburcht

Donderdag werd bekend dat de bodemverstoringen die waren gezien veroorzaakt waren door konijnen. Er zijn geen stoffelijke resten van Tanja Groen gevonden. Het OM laat geen nader onderzoek doen. 

Altijd weten wat er speelt?
Download de gratis RTL Nieuws-app en blijf op de hoogte.

Playstore Appstore