ProRail doet onderzoek

Slappe bodem onder spoor: 'Er zit veel veen in de grond'

14 december 2021 16:21 Aangepast: 14 december 2021 18:08
Bodemexpert Michiel van der Meulen Beeld © EditieNL

Het treinverkeer in Nederland heeft last van een slappe bodem onder grote delen van het spoor. Door de bodemgesteldheid moeten treinen op drukke delen van het spoor langzamer rijden of dreigen geplande extra treinen te worden geschrapt. Een belangrijke reden dat het misgaat op sommige plekken? Veengrond. "Dat zit zo los in elkaar dat het sneller misgaat bij belasting."

Het probleem speelt in Utrecht en in een groot deel van het westen van het land, laat woordvoerder Coen van Kranenburg van ProRail weten. "Bij het traject tussen Utrecht en Leiden is de grond te drassig", zegt hij. Op dit moment is het probleem nog prima op te vangen, zegt Van Kranenburg, maar er gaan natuurlijk wel steeds meer treinen over het spoor. "Om Nederland mobiel te houden."

Miniatuurvoorbeeld
Lees ook:

'Instabiele bodem zorgt voor tientallen problemen op het spoor'

Treinjournalist Hildebrand van Kuijeren Treinjournalist Hildebrand van Kuijeren

Volgens ProRail is het probleem dus nog goed op te vangen, maar het schijnt slechter gesteld te zijn met de bodem onder het spoor dan aanvankelijk werd gedacht, zegt treinjournalist Hildebrand van Kuijeren. "Plannen die ProRail en NS hadden voor het spoornetwerk kunnen mogelijk geen doorgang vinden. Zo mogen bepaalde treinen die de NS heeft besteld niet op maximale snelheid rijden omdat het spoor beschadigd kan raken vanwege de slappe bodem. Daar rust het spoor op."

Internationale treinen

Dat geldt bijvoorbeeld voor de nieuwe internationale treinen richting Berlijn, of voor de nachttrein naar Zürich. "Die treinen zijn relatief zwaar en mogen maar 100 kilometer per uur op een spoor waar lichtere treinen 130 mogen", zegt Van Kuijeren. "Aangezien internationale treinen gebonden zijn aan tijden waarop ze bij grensovergangen aanwezig moeten zijn, moeten ze eerder vertrekken."

En dat terwijl juist die snelle internationale trein zou kunnen dienen als alternatief voor het vliegtuig. "In Nederland kan dit soort treinen dus niet de maximale snelheid benutten", zegt de treinjournalist. "Het is hierdoor voor mensen nog geen lekker alternatief om internationaal te treinen via Nederland. Het vliegtuig is sneller."

Veen

Waarom is de grond zo slap? Het komt met name omdat de bodem op sommige plekken bestaat uit veen. "Veen is slap omdat het niet uit mineralen, maar uit plantenresten bestaat. Klei is ook slap", zegt Michiel van der Meulen, bodemexpert bij TNO. Ook onder klei kan nog veen zitten. "Veen zit zo los in elkaar dat het sneller misgaat bij belasting."

Op deze kaart zie je waar er veen in de grond zit. Hoe bruiner de kleur, hoe meer veen in de grond. Op deze kaart zie je waar er veen in de grond zit. Hoe bruiner de kleur, hoe meer veen in de grond.

Veengronden komen vooral voor in de kustprovincies en langs de rivieren, legt Van der Meulen uit. "In de laatste paar duizend jaar heeft Nederland een zeespiegelstijging meegemaakt waardoor er meer veen in de grond zit."

Een oplossing? De grond stabiliseren met sterkere grondsoorten als grind en zand. "Dat gebeurt nu vooral op plekken waar bijvoorbeeld woonwijken worden gebouwd", zegt de bodemexpert. "Je maakt de ondergrond ook steviger als je hem in elkaar drukt." Het versterken van de ondergrond is een logische volgende stap zou je denken, maar dat kost veel geld.

Sprinters

In de tussentijd worden er sprintertreinen ingezet om ervoor te zorgen dat het spoort het aankan. "Die zijn lichter", zegt treinjournalist Van Kuijeren. "Die belasten het spoor dus minder, maar ze kunnen niet overal worden ingezet."

Miniatuurvoorbeeld
Lees ook:

Grondstoffen drugs via trein naar Tilburg? 'China is hofleverancier'

Altijd weten wat er speelt?
Download de gratis RTL Nieuws-app en blijf op de hoogte.

Playstore Appstore