Zeeland

Bingoën tegen zwerfafval: 'Je ruimt op, maar voorkomt het niet'

13 december 2021 17:00 Aangepast: 13 december 2021 17:05
De bingokaart tegen zwerfafval Beeld © Nationaal Park Oosterschelde

Een bingo met mondkapjes, flesjes en chipszakjes. Dat hebben Milieu Educatie Centrum De Bevelanden, Nationaal Park Oosterschelde en de Provincie Zeeland bedacht om zwerfafval tegen te gaan. Kom je bijvoorbeeld een blikje tegen? Dan streep je hem af op de bingokaart. Maar werkt dit ook echt in de strijd tegen het zwerfafval?

Het idee is ontstaan omdat horeca- en recreatieondernemers – die ook gastheer van het Oosterscheldelandschap zijn – zich ergerden aan het afval dat er rondzwerft. Daarop ontwikkelde Milieu Educatie Centrum De Bevelanden tassen waar de zwerfafvalbingo en een grijper inzitten. Zo kunnen de gastheren met hun gasten aan de slag om een schonere omgeving te creëren. 

De tas met spullen om vervuiling tegen te gaan De tas met spullen om vervuiling tegen te gaan

Volgens een woordvoerder van de Provincie Zeeland is dit een leuke en laagdrempelige manier om de omgeving schoon te houden. "Het is ook leuk voor kinderen. We creëren zo bewustwording voor zowel inwoners als bezoekers van Zeeland." Daarnaast zou het leerzaam zijn, want op de bingokaart staan ook termen als 'roggenei' en 'haaienei'. 

Voorkomt niet

Maar of het ook echt werkt om zwerfafval tegen te gaan? "Je focust vooral op het opruimen, je voorkomt het niet", zegt Sabine Jansen, gedragspsycholoog op het gebied van afvaldumping. "Maar mensen hebben op die manier misschien wel door dat afval niet op straat hoort en dat ze zelf schoner moeten worden." 

Miniatuurvoorbeeld
Lees ook:

Mondkapjesplicht leidt direct weer tot meer zwerfafval

Bovendien kan opruimen op deze manier leuker worden gemaakt. "Vooral voor kinderen is zo'n bingokaart wel leuk", zegt Jansen. Al zit er wel een potentieel gevaar aan. "Ga je dan ook heel selectief opruimen? Zo van: het mondkapje heb ik, de rest laat ik liggen." 

'Mensen zijn gemaksdieren'

Het is in dit geval dus een kwestie van genezen in plaats van voorkomen. Maar hoe ga je zwerfafval dan überhaupt tegen? "Gemak is een belangrijk motief. Mensen zijn gemaksdieren", zegt Jansen. "Soms vergeten ze het ook. Je moet zorgen voor voldoende afvalbakken. En anders moet er de mogelijkheid zijn om afval makkelijk mee te nemen."

Miniatuurvoorbeeld
Lees ook:

Statiegeld op mondkapjes? 'Die laat je toch liever liggen'

Maar dan moet de bereidheid aan de kant van de mensen er natuurlijk ook zijn. "Je hebt natuurlijk mensen die demonstratief blikjes in de rivier gooien, maar er zijn ook mensen die hun zwerfafval gewoon vergeten. Die zitten op het strand, gaan even gauw plassen en vergeten hun spullen weg te gooien", zegt Jansen. 

Norm verandert

Daarom is het belangrijk dat de basis op orde is, dus met voldoende afvalbakken die op tijd geleegd worden. "Als ze vol zitten of als de basis niet op orde is, ontstaat er een beetje weerstand bij mensen. Dan zetten ze het er soms naast. En dat afval waait weer weg", zegt de gedragspsycholoog. "Dat gaat onbewust. Dat de omgeving vervuild is, wordt dan de norm." 

Altijd weten wat er speelt?
Download de gratis RTL Nieuws-app en blijf op de hoogte.

Playstore Appstore