Frans onderzoek

Stoppen met roken voor geld: 'Voor zwangere vrouwen is stoppen moeilijker'

04 december 2021 13:41 Aangepast: 04 december 2021 15:49
Eyra Leukfeldt met haar dochter Beeld © EditieNL

Stoppen met roken is al moeilijk genoeg, maar voor zwangere vrouwen lijkt dit extra lastig. Toch lijkt er een oplossing te zijn. Uit Frans onderzoek blijkt dat een financiële tegemoetkoming rokende zwangeren kan helpen om sneller te stoppen. Waarom trekt geld mensen in zo'n geval toch over de streep?

In Europa rookt 8 procent van de vrouwen de hele zwangerschap. In Nederland is dat 4 à 5 procent. Dat komt neer op zo'n 170.000 mensen. "Dat is een moeilijk te bereiken groep", vertelt Leonieke Breunis, promovendus aan het Erasmus MC.

Onderzoek

Voor het onderzoek in Frankrijk werd een groep van 460 zwangere rokende vrouwen in tweeën gesplitst. De eerste groep kreeg enkel begeleiding door middel van gesprekken, de tweede kreeg daarnaast tegoedbonnen als ze niet hadden gerookt. Aan het eind van het onderzoek bleek van de eerste groep zo'n 17 procent te zijn gestopt met roken, tegenover 32 procent van de tweede groep.

Miniatuurvoorbeeld
Lees ook:

Cynthia: 'Mag ik bootcampen tot aan het einde van mijn zwangerschap?'

"Dat is een laag percentage, maar het zijn allemaal vrouwen die zonder hulp niet zouden stoppen", legt Breunis uit. "Bij een geldbeloning stoppen er bijna dubbel zoveel. Het bewijst wel dat stoppen met roken als je zwanger bent heel moeilijk is. Er is geen behandeling die effectiever is dan deze."

Voor zwangere vrouwen is stoppen nog moeilijker dan voor vrouwen die niet zwanger zijn, vertelt Breunis. "Dan plas je meer nicotine uit. Als je naar je lichaam zou luisteren, zou je juist meer gaan roken."

Schouderklopje

Moeder Eyra Leukfeldt had ook moeite om te stoppen met roken. Tijdens haar zwangerschap deed ze mee aan onderzoek van het Erasmus MC waarbij Breunis betrokken was. "Ik rookte en was al aan het minderen, maar die laatste vijf sigaretten lukte mij niet", vertelt ze aan EditieNL.

Miniatuurvoorbeeld
Lees ook:

'Pakje sigaretten moet 60 euro worden om rokers af te schrikken'

Bij dit onderzoek werd er ook gewerkt met financiële beloningen. "De beloning was leuk, niemand zegt nee tegen gratis bonnen." Voor haar hadden de bonnen een positief effect. "Voor mij, als zwangere die stopt, krijg je niet of nauwelijks positieve feedback, want het hoort vanzelfsprekend te zijn. Die beloningen waren een manier om mezelf een schouderklopje te geven."

Beloning

Volgens Breunis helpt een beloningssysteem goed om verslavingen tegen te gaan. "Mensen denken: dan stop je niet voor de gezondheid van je kind, maar voor het geld. Zo zit het niet, ze willen het voor de gezondheid van hun kind doen, maar het is heel verslavend en moeilijk om te stoppen."

Je doet het als toekomstige moeder voor je kind, maar er is geen garantie op een gezonde baby. "En als je doorgaat krijg je ook niet altijd een ongezonde baby. Het verslavingsstemmetje zegt dan, dat ene sigaretje maakt niet zoveel uit."

Miniatuurvoorbeeld
Lees ook:

E-sigaretten met smaakjes worden definitief verboden

Beloningen bieden juist wel garantie. "Je krijgt sowieso die beloning als je stopt. Dat maakt het tastbaar en het werkt op de korte termijn." Daarnaast geeft het een positief gevoel. "In plaats van roken afkeuren krijg je een beloning voor niet roken. En het werkt beter bij groepsdruk van mensen om je heen die wel gewoon roken."

Inmiddels is de dochter van Eyra een jaar oud. "Mensen om me heen roken wel, maar ik ben gestopt. Een beloning zorgt er niet voor dat je stopt en gestopt blijft, je moet het ook zelf echt willen. Het is meer een hulpmiddel."

Lange termijn

Hier is Kirsten Ruitenburg, specialist gedragsverandering, het mee eens. Volgens haar kan het beloningssysteem helpen op de korte termijn maar niet op de lange termijn. "Als het geld verdwijnt, verdwijnt ook vaak het gedrag. Voor blijvende gedragsverandering is het belangrijk dat je een intrinsieke motivatie hebt", vertelt ze aan EditieNL.

Impact

Roken tijdens zwangerschap kan veel problemen veroorzaken. "Het kind kan te vroeg worden geboren, met een te laag gewicht en afwijkingen zoals een hazenlip, astma en luchtweginfecties. Ook kan het op latere leeftijd overgewicht krijgen. Dat maakt dat het effectief is als je vrouwen tijdens de zwangerschap laat stoppen", zegt Breunis

Wel zit er volgens haar een verschil in effectiviteit tussen lage en hoge beloningen. "Bij een hoge beloning doe je het echt voor het geld. Als het bedrag lager ligt, dan zit je op een helling: doe ik het voor het geld of voor mezelf? Dan doen ze het toch voor zichzelf."

Financiële prikkel

De geldprikkel wordt vaker ingezet om mensen gezonder te laten leven. Zo kan je geld krijgen van een aantal verzekeringen als je veel beweegt. Bij verschillende scholen kun je de griepprik halen in ruil voor een geldbedrag. En zit er extra belasting op alcohol en tabak zodat het net iets duurder is, zodat je dat minder snel koopt.

Altijd weten wat er speelt?
Download de gratis RTL Nieuws-app en blijf op de hoogte.

Playstore Appstore