Ga naar de inhoud
'Triggert het hele brein'

Urenlang luisteren naar Baby Shark: 'Kan echt voelen als marteling'

Volgens radio-dj Koen Hansen kan je 'intens gemarteld' worden door muziek Beeld © EditieNL

Baby Shark tudutudududu, Baby Shark tudutudududu… Het kan best eens zo zijn dat je nu al de kriebels krijgt. Maar het kan vele malen erger: vier mannen die vast hebben gezeten in een gevangenis in de Amerikaanse staat Oklahoma moesten meermaals gedwongen naar het kinderlied luisteren. Daarom spannen ze nu een rechtszaak aan. Kun je echt gemarteld worden door muziek?

De ex-gedetineerden zeggen dat ze soms drie tot vier uur lang moesten staan in een ruimte, met de handen geboeid achter hun rug. Tegelijkertijd werd in een aangrenzende ruimte het populaire kinderliedje keihard afgespeeld. Pijnigend, denkt neuromusicoloog Artur Jaschke. "Muziek triggert je hele brein. Als dat gebeurt met een nummer dat je niet prettig vindt en dat alsmaar wordt herhaald, dan kan het echt een marteling worden."

Geen controle

Het gebeurde al eerder in gevangenenkamp Guantanamo Bay, vertelt Jaschke tegen EditieNL. "Daar hebben ze gevangenen gemarteld met liedjes op een belachelijk hoog volume." Er werd in het kamp bewust gebruikgemaakt van nummers om de westerse cultuur op te dringen aan de gevangenen. Denk aan White America van Eminem en Born in the USA van Bruce Springsteen.

Rechtszaak
Lees ook:
Rechtszaak in VS om martelen gevangenen met liedje Baby Shark

De muziek zelf is niet per se het probleem, zegt Jaschke, maar juist het feit dat het één nummer op repeat is. "Dat begint je te irriteren. Het heeft er meer mee te maken dat je er geen controle over hebt. Je kunt de muziek niet uitzetten en hebt er geen invloed op."

Toch denkt de neuromusicoloog dat er in een gevangenis altijd meerdere factoren zijn die het daadwerkelijk een marteling maken. "Een kleine cel, geen slaap. En als je even in slaap sukkelt word je weer wakker gemaakt."

Kinderliedjes

Baby Shark is lang niet het enige lied dat bij mensen op de zenuwen werkt. Sommige soorten muziek triggeren meer dan andere, vertelt Koen Hansen, radio-dj bij 100% NL. Bijvoorbeeld kinderliedjes. "Die zijn vaak irritant door hoge kinderstemmen, lullige melodietjes en slechte teksten." Denk naast Baby Shark bijvoorbeeld aan de Vogeltjesdans en Snappie, de Kleine Krokodil.

Ook Sieneke's Ik Ben Verliefd (Sha-la-lie) wordt als vervelend ervaren. "De tekst is slecht en de melodie irritant. En wat dacht je van Toy, de inzending van Israël bij het songfestival in 2018, waarin de zangeres een kip nadoet? Hoge tonen en bepaalde piepjes zijn heel snel irritant."

'Van
Lees ook:
'Van negen tot vijf werken is marteling'

Daarnaast kunnen liedjes die korte tijd een hype zijn een grote ergernis vormen. "Die worden irritant omdat ze in korte tijd zoveel worden gedraaid. Mensen kunnen daar helemaal gek van worden. Dus ja, ik geloof zeker dat je mensen intens kunt martelen met muziek."