Autonome voertuigen

Zelfvarende boot in ontwikkeling: 'Schippers maken weleens wat foutjes'

27 oktober 2021 14:11 Aangepast: 27 oktober 2021 16:48
Stephan van Dijk, directeur Innovatie bij AMS Institute Beeld © EditieNL

Zelf achter het roer van een boot staan lijkt verleden tijd. Althans, als het aan het Massachusetts Institute of Technology en Amsterdam Institute for Advanced Metropolitan Solutions (AMS Institute) ligt. De instituten hebben namelijk twee prototypen ontwikkeld van zelfvarende boten: de Roboat. De boten zijn niet de enige autonome voertuigen die worden getest.

Het idee voor de zelfvarende boot ontstond in 2015. "We zagen dat de grachten van Amsterdam vooral voor pleziervaart werden gebruikt en zagen dat de smalle kades en bruggen vol met bestelwagens en vuilniswagens stonden. Dat zorgde voor overlast", zegt Stephan van Dijk, directeur innovatie bij AMS Institute. "Daarom willen we meer transport over water en minder zwaar wegverkeer in de stad."

Een prototype van de zelfvarende boot Een prototype van de zelfvarende boot

De vraag was hoe dat zo schoon en slim mogelijk kon. "Onze boot is elektrisch en zonder schipper, want schippers zijn er niet veel. Daarom wilden we het autonoom laten varen." Dat bespaart ook nog eens geld. "Je hebt immers minder mensen nodig. En het is veiliger, want systemen werken altijd. Schippers maken weleens wat foutjes."

Zelfrijdende treinen en auto's

Er zijn nog wat andere voorbeelden van tests met autonome voertuigen. Zo is ProRail deze maand een tweede proef gestart met zelfrijdende treinen. Daarnaast is autobedrijf Tesla druk bezig met pilots voor auto's die zelf kunnen rijden. In Nederland rijden er zelfs al een paar autonome voertuigen rond: vier zelfrijdende trekkers. 

Verkeersleiding 

Om zelfvarend waterverkeer zo veilig mogelijk te maken, moet er een soort verkeersleiding komen. "Het idee is dat iedere boot op afstand gevolgd wordt en dat er ingegrepen kan worden als het misgaat", zegt de directeur. Verder scheelt het dat het verkeer op het water plaatsvindt, want dat zou eenvoudiger zijn. "We verwachten eerder autonome boten dan autonome auto's. Auto's hebben veel meer obstakels waar ze rekening mee moeten houden."

Miniatuurvoorbeeld
Lees ook:

Tesla trekt 'zelfrijdende' update terug: klachten over valse crashmeldingen

De autonomie van de boot bestaat uit een aantal onderdelen. Zo moet de boot zijn omgeving kunnen waarnemen. Daarom heeft het voertuig een soort laserscanner, stereocamera's en gps. "Er wordt veel beeld verzameld en dat wordt geanalyseerd: de boot moet herkennen wat eraan komt", zegt Van Dijk. "Dat trainen we door veel beelden te verzamelen. De boot leert van zijn eigen vaarbewegingen."

Hackers

Hoe veilig zo'n autonoom voertuig daadwerkelijk is, hangt af van het algoritme en hoe goed dat is ingespeeld op onverwachte informatie. Dat zegt Mariëlle Stoelinga, hoogleraar Risicomanagement van high-techsystemen. "Als die algoritmen niet goed zijn getraind, dan weet je niet hoe ze reageren", zegt ze. "Als er veel verschillende objecten op de boot afkomen, wat gaat er dan gebeuren? Dan kan een mens misschien weer beter reageren."

Miniatuurvoorbeeld
Lees ook:

Zelfrijdende taxi's Intel in 2022 de weg op in Duitsland

Ook met autonome voertuigen kunnen er ongelukken gebeuren, denkt Stoelinga. "De vraag is vooral of er meer of minder ongevallen gebeuren. De technologie is ver, maar niet perfect." Daarnaast is er een ander risico: hackers. "Wat als een hacker je auto overneemt? Die kan de besturing overnemen en jou naar plaatsen sturen waar je niet wil zijn. Of erger." 

'Ingrijpen moet altijd kunnen'

Goede ontwerpen – zoals een noodstop of een manier om over te schakelen naar een niet-zelfrijdende functie – zijn dus van groot belang. De ontwikkelaars van AMS Institute zorgen daarom altijd voor controle op afstand. "Er moet altijd kunnen worden ingegrepen. Als er een probleem is kunnen we het op afstand stopzetten", zegt Van Dijk. En we hoeven ook niet bang te zijn dat we worden overvaren. "We kunnen alle objecten detecteren, zelfs blaadjes op het water worden gezien."

Miniatuurvoorbeeld
Lees ook:

Oeps: zelfrijdende auto's Waymo steeds vast in doodlopende straat

Altijd weten wat er speelt?
Download de gratis RTL Nieuws-app en blijf op de hoogte.

Playstore Appstore