Kennisoverdracht

Plofkraakles voor criminelen: 'Tijd van scharrelen is voorbij'

27 september 2021 11:58 Aangepast: 27 september 2021 13:26
Bij de plofkraak in Amsterdam-Noord was in de wijde omgeving een harde knal te horen Beeld © ANP

Het was vorige week twee keer raak: geldautomaten in Alkmaar en Amsterdam-Noord werden doelwit van een plofkraak, met grote ravages als gevolg. De politie maakt zich er zorgen over, met name over de opkomst van plofkraakklasjes. Daarin leiden oudere criminelen jongeren op om hun werk voort te zetten.

Ervaringsdeskundige Mohamed Hedi Ervaringsdeskundige Mohamed Hedi

Dat jongeren dingen leren van oudere criminelen, is niks nieuws. Mohamed Hedi is ervaringsdeskundige, hij kwam door armoede in de criminaliteit terecht. "Ik wilde ook een fiets en een scooter hebben", vertelt hij. "Je kijkt op tegen de mensen die al in de criminaliteit zitten en je gaat vragen stellen hoe zij het doen."

Door te kijken wat anderen deden en daarmee te experimenteren, kwam Hedi ook op het verkeerde pad terecht. "Ik heb drugs gedeald en ben veroordeeld." Inmiddels is hij gestopt en probeert hij anderen te behoeden voor zijn fouten. "Nu zeg ik tegen jongens: doe het niet, het is het niet waard, je gaat altijd dood."

Plofkraakschool

Bij de 'plofkraakschool' gaat het nog een stapje verder. "Het is een symbolische term voor het feit dat de ervaren criminelen de jongeren erin betrekken om het ook te doen", legt Jos van der Stap van Politie Nederland uit. Soms geven de 'leraren' van tevoren instructies over hoe explosieven werken en hoe je ze moet afsteken. "Maar we zien ook dat ervaren criminelen jongeren meenemen naar een kraak om te laten zien hoe het moet. We hebben zelfs gezien dat criminelen een geldautomaat hebben besteld en daarmee gingen oefenen."

Miniatuurvoorbeeld
Lees ook:

Ravage na plofkraak in Amsterdam-Noord: 'Bankbiljetten dwarrelden in het rond'

Jaren geleden was er volgens Van der Stap een groep van rond de vijftig man die betrokken was bij plofkraken, maar inmiddels zijn het er wel vierhonderd. "We weten dat het om dezelfde groep gaat. Het is een vrij specifieke werkwijze die jij en ik niet zouden durven uit te voeren, omdat het veel te gevaarlijk is."

Explosieven

"We vinden het zorgelijk dat ze weten hoe ze met explosieven om moeten gaan", vervolgt Van der Stap. "In het leger doe je er een paar jaar over om dit te leren en moet je allemaal veiligheidsmaatregelen nemen, terwijl die criminelen er vrij achteloos mee omgaan, met alle gevolgen van dien."

Ondanks de plofkraken van afgelopen week, loopt het totale aantal plofkraken in Nederland heel erg terug. "Dat komt omdat er veel veiligheidsmaatregelen genomen zijn." Toch blijven de zorgen over de Nederlandse plofkrakers. Die wijken namelijk uit naar het buitenland. "In Duitsland is het bijna elke dag raak en die voorvallen zijn vaak naar Nederlandse plofkrakers terug te leiden."

Carrière

Kennisoverdracht in het criminele milieu is niet gek, vindt Maarten van Dun, schrijver van Tieners achter Tralies, een lesboek over criminaliteit voor middelbare scholieren. "Je moet het leren om iets te kunnen doen." Maar wat hij wel opvallend vindt, is dat de onderwereld zo sterk is geworden dat er een parallelle samenleving is. "Met een carrièrepad en opleidingsmanieren."

Miniatuurvoorbeeld
Lees ook:

Centrum Alkmaar opgeschrikt door plofkraak: 'Enorme puinhoop'

"Het is niet zo dat om negen uur de bel gaat en de les begint om te leren plofkraken, maar de tijd van scharrelaars is voorbij. Dit is het serieuze werk. En het is een alternatieve toekomst voor een bepaald milieu", zegt Van Dun. "Deze jongens worden geen accountant of rector op een middelbare school, dus dit is het logische alternatief voor het verdienen van geld."

En voor de meer ervaren plofkrakers komt het ook goed uit. "Zij willen het niet meer doen omdat de pakkans heel groot is. In plaats daarvan huren ze jonge jongens in die de kraak moeten voortzetten."

Altijd weten wat er speelt?
Download de gratis RTL Nieuws-app en blijf op de hoogte.

Playstore Appstore