Woningen ontruimd

Kwik in huis reden tot paniek? 'Schadelijk, maar niet altijd gevaarlijk'

23 september 2021 15:32 Aangepast: 23 september 2021 15:53
Promovendus chemie Jérôme Simons met een potje kwik Beeld © EditieNL

Het werd vroeger te pas en te onpas gebruikt, zelfs voor het vullen van tanden en kiezen: kwik. Maar het metaal is tegenwoordig nauwelijks meer ergens te vinden omdat het schadelijk is voor de gezondheid. Zo werd een appartementencomplex in Amsterdam vannacht ontruimd nadat er kwik werd gevonden. Waar zit het metaal nog in en wat zijn de gevaren?

In het trappenhuis van een flat in Amsterdam-Oost werd gisteravond een grote hoeveelheid van het metaal gevonden, waarna negen huizen werden ontruimd. De politie laat vandaag weten dat het waarschijnlijk om de inhoud van een barometer ging, maar omdat zoveel mensen eroverheen waren gelopen was het spul door het hele trappenhuis verspreid. "Daardoor leek het alsof het heel veel was."

Kwik is een metaal dat bij kamertemperatuur vloeibaar wordt. Daardoor is het moeilijk op te ruimen. "Het springt overal naartoe en is moeilijk vast te pakken. Daar heb je een speciale tang voor nodig", zegt Jérôme Simons, promovendus chemie van de TU Eindhoven, tegen EditieNL. "Als je het aanraakt, dan verdampt het en dan is het schadelijk." Die dampen brengen schade toe aan je nieren, hersenen en zenuwstelsel. "Als het eenmaal in je lichaam is, dan kan het er niet meer uit."

Effect op de hersenen

Kwik wordt tegenwoordig bijna niet meer gebruikt, omdat het zo schadelijk is voor de gezondheid en slecht voor de natuur. "In de middeleeuwen werd het nog wel gebruikt als wondermiddel, toen werd het zelfs ingeslikt", zegt Simons. "Dat liep niet goed af natuurlijk, want het is hartstikke giftig." 

Waar zit kwik in?

Apparaten met kwik mogen niet meer worden verkocht maar het is nog wel te vinden in onder meer oude thermometers, barometers, industriële klokken en bloeddrukmeters. Ook in spaarlampen en tl-lampen zit kwik, vaak in poedervorm. Het gaat om kleine hoeveelheden zodat het niet gevaarlijk is. Als een lamp kapot gaat, kan het geen kwaad als je de boel zorgvuldig opruimt.

Bron: GGD Leefomgeving

Miniatuurvoorbeeld
Lees ook:

Elk jaar 3000 doden door werken met gevaarlijke stoffen: 'Sneller compenseren'

Het ging vroeger wel vaker fout met mensen die met het metaal werkten. "Hoedenmakers in Engeland die kwik gebruikten werden langzaam gek. En ook vuurtorenwachters werkten met kwik, wat gebruikt werd om de grote lichten te laten draaien", zegt toxicoloog Jacob de Boer van de Vrije Universiteit. "Het heeft effect op de hersenen en op je denkvermogen als je elke dag met kwik werkt." 

Warmte

Je hoeft je overigens niet meteen zorgen te maken als je nog iets met kwik in huis hebt. "Zolang het daar gewoon ligt met kamertemperatuur, dan is het niet gevaarlijk. Dan kun je er gewoon langslopen", zegt De Boer. Het gevaar zit namelijk vooral in warmte. "Dan komen de dampen vrij."

Altijd weten wat er speelt?
Download de gratis RTL Nieuws-app en blijf op de hoogte.

Playstore Appstore