Radboudumc

Platform voor parkinsonpatiënten: 'Ieder z'n eigen trucs om te lopen'

13 september 2021 12:59 Aangepast: 13 september 2021 13:05
Rudie is parkinsonpatiënt en gebruikt trucjes om beter te lopen Beeld © EditieNL

Koorddansen, naar muziek luisteren of met één been op de stoep lopen. Parkinsonpatiënten zijn vaak niet op de hoogte van manieren waarmee het lopen makkelijker wordt. Het Radboudumc lanceert daarom dit jaar een website, want naast verschillende hulpmiddelen zijn er ook allerlei tips en trucs die hierbij helpen.

Parkinson is de snelst groeiende hersenziekte ter wereld. Zenuwcellen in een bepaald hersengebied sterven sneller af bij patiënten, waardoor ze stijve spieren of evenwichtsproblemen krijgen of gaan trillen. In Nederland hebben zo'n 63.000 mensen de ziekte.

Een van hen is Rudie van den Heuvel (48). Hij kreeg op zijn 35e parkinson maar heeft pas sinds zes jaar een diagnose. "Ik loop af en toe heel slecht", vertelt hij aan EditieNL. "Dat uit zich aan mijn rechterbeen dat over de grond sleept. Zo zijn er heel wat schoenen versleten."

Skateboard

Rudie gebruikt zelf allerlei trucjes waardoor het lopen voor hem makkelijker wordt. "Als het gaat om grote afstanden, dan neem ik mijn skateboard mee of mijn wandelstok. Maar het helpt ook als ik bijvoorbeeld ongelijk loop: dus een voet op het trottoir en een op de weg. Gewoon lopen over het asfalt is moeilijk", vertelt hij. "Misschien klinkt het gek, maar het wordt makkelijker als het juist moeilijk is. Zo helpt het ook om al koorddansend te lopen. En luisteren naar muziek helpt."

Miniatuurvoorbeeld
Lees ook:

Aap bestuurt computer met brein: uitkomst voor ALS-patiënt?

Ook veel andere parkinsonpatiënten hebben loopstoornissen. "Sommige mensen schuifelen bijvoorbeeld, of ze bevriezen zodra ze willen lopen. Er zijn medicijnen tegen parkinson, maar we zien dat deze vaak onvoldoende helpen bij het bestrijden van de loopproblemen", vertelt Anouk Tosserams, onderzoeker revalidatie bij het Radboudumc.

Geen automatische piloot

Bij mensen met parkinson werkt de automatische piloot waarmee mensen normaal gesproken lopen niet meer goed. "Het hersengebied dat verantwoordelijk is voor automatische bewegingen is vaak aangedaan door het ziekteproces", zegt Tosserams.

Uit eerder onderzoek is gebleken dat patiënten vaak creatieve omwegen verzinnen op de loopproblemen te overwinnen, net zoals Rudie met zijn skateboard of het koorddansen. "Waarom het lopen met zo’n strategie wél lukt, dat zijn wij nu aan het onderzoeken", zegt de onderzoeker. Daarbij wordt vergeleken welke hersengebieden betrokken zijn.

Miniatuurvoorbeeld
Lees ook:

Onbegrip bij parkinson groot: 'Mensen dachten dat ik dronken was'

De onderzoekers denken dat lopen met hulp van zo'n aparte strategie ervoor zorgt dat het lopen via een andere route in de hersenen gebeurt. "Doordat de beweging door de handelingen doelgerichter wordt in plaats van automatisch, en op die manier de 'defecte' route wordt omzeild", legt Tosserams uit.

Strategieën

Er zijn allerlei strategieën, of trucjes, die parkinsonpatiënten toepassen. "Mijn collega Jorik Nonnekes is twee jaar geleden begonnen die te verzamelen." Het zijn er ruim 4000, die nu zijn ingedeeld in zeven categorieën. "Per persoon en per situatie verschilt welke strategie goed werkt. Zo hebben sommige mensen moeite om door een deuropening te lopen en anderen vinden het weer lastig om te draaien. Door de kennis van de beschikbare strategieën te vergroten is de kans groter dat mensen met parkinson een strategie vinden die bij hen past en hun unieke situatie."

Daarom gaan de onderzoekers van het Radboudumc nu een website maken waar ze deze informatie aan patiënten willen geven met behulp van video's. Daar kunnen patiënten dan weer inspiratie uithalen. "Het platform is niet alleen bedoeld voor mensen met parkinson zelf, maar ook voor zorgverleners."

Deelnemen aan de maatschappij

Patiënt Rudie is blij dat er hierdoor meer aandacht komt voor manieren om lopen makkelijker te maken. "Het haalt parkinson helaas niet weg, maar de strategieën maken het wel makkelijker", zegt hij. "Sommige patiënten durven zonder hulpmiddel de straat niet op, maar het is zo belangrijk om aan de maatschappij deel te blijven nemen. Je moet blijven bewegen, want anders kak je in. Je komt in een neerwaartse spiraal en dan wordt alles erger. Dus kom van die stoel af en ga bewegen!"

Hulpmiddelen

Naast de strategieën of trucjes zijn er ook hulpmiddelen die parkinsonpatiënten helpen bij het lopen:

  • Zo bestaat er een speciale parkinsonrollator die helpt bij het zetten van de volgende stap
  • Een kastje aan het been herkent verstoringen in het looppatroon én of een patiënt hulp nodig heeft
  • En op dit moment wordt er onderzoek gedaan naar trillende sokken. Mensen zetten een stap op iedere trilling. 

Altijd weten wat er speelt?
Download de gratis RTL Nieuws-app en blijf op de hoogte.

Playstore Appstore