Monsieur Cannibale

Lijst met dingen die we niet meer vinden kunnen, steeds langer: 'Kettingreactie'

09 september 2021 12:10 Aangepast: 09 september 2021 12:14
Karel Loeff wil dat Monsieur Cannibale naar het Rijksmuseum gaat Beeld © EditieNL

Wat is de overeenkomst tussen Ushi, de gouden koets en Zwarte Piet? Ze staan allemaal op de inmiddels lange lijst van dingen die volgens veel mensen 'echt niet meer kunnen'. De recentste toevoeging: Efteling-attractie Monsieur Cannibale. "Mensen krijgen nieuwe inzichten. Er ontstaat een bewustwordingsproces."

Kunnen we binnenkort tussen de Nachtwacht, het melkmeisje en een zelfportret van Van Gogh ook Efteling-attractie Monsieur Cannibale in het Rijksmuseum bewonderen? Erfgoedvereniging Heemschut wil dat het standbeeld uit de attractie een museumstuk wordt.

Discussie voortzetten

"Het is een heel belangrijk deel van de discussie in Nederland en hoe we omgaan met dit soort beelden. Het is een object waarmee je de geschiedenis vertelt en de discussie gaande houdt", vertelt directeur Karel Loeff van Erfgoedvereniging Heemschut aan EditieNL.

Miniatuurvoorbeeld
Lees ook:

Erfgoedvereniging wil Monsieur Cannibale in het Rijksmuseum

Zondag konden bezoekers een laatste ritje maken voordat de attractie vervangen wordt. De laatste jaren groeide de kritiek op de attractie, waarin bezoekers in kookpotjes draaien om een halfnaakte man van kleur met een pollepel door zijn neus. De attractie is beland op de lijst van dingen die we niet meer vinden kunnen.

'Dit kan echt niet meer'

Andere voorbeelden die in korte tijd omstreden werden en inmiddels voor veel mensen in het lijstje 'dit kan nu echt niet meer' thuishoren:

  • Zwarte Piet
  • Gouden koets
  • Standbeelden oude zeehelden
  • De term 'de gouden eeuw'
  • Ushi

Kettingreactie

Het is een lijst die alsmaar langer wordt, vertelt Dan Hassler-Forest, docent cultuur- en mediageschiedenis aan de Universiteit Utrecht. "Racisme wordt zichtbaar, waardoor het sneller opvalt. En het is een kettingreactie. Er ontstaat een bewustwordingsproces."

Daar gaat tijd overheen. "Het begon met Zwarte Piet. Mensen vonden de ophef daarover eerst onzin, maar de groep tegenstanders groeit."

Miniatuurvoorbeeld
Lees ook:

Gouden koets na Prinsjesdag voorlopig niet te zien

We bevinden ons volgens Hasler-Forest in een nieuwe golf van anti-racisme. "Die golf heeft tot een bewustwording geleid. Witte Nederlanders die zich er eerst niet aan stoorden zien racisme nu ook. Dat leidt ertoe dat je gaat inzien hoeveel in onze cultuur uit de toon valt. Vandaar dat sommige mensen denken: die lijst wordt wel heel lang. Maar het laat zien hoeveel er mis is."

Black Lives Matter

Het is niet iets wat alleen speelt in Nederland. "Internationaal komt het ook onder de aandacht. Black Lives Matter ontstond in 2014 naar aanleiding van aanhoudend politiegeweld in de Verenigde Staten. Daarna ontstond de beweging ook in Frankrijk, Duitsland en Nederland. Het voedt elkaar."

Miniatuurvoorbeeld
Lees ook:

Discussie is goed: 'Maar term Gouden Eeuw niet in de ban doen'

Ook sociale media spelen een rol. "Minderheden en groepen die zich tot nu toe veel minder sterk gehoord voelden, kunnen nu aandacht krijgen. Je hoeft maar trending te zijn op Twitter en je wordt gehoord."

Harde kern steeds kleiner

Er is nog steeds een harde kern die voet bij stuk houdt. "Die vindt het onzin en zegt te willen behouden wat we hebben. Zij vinden het nostalgie en onderdeel van onze cultuur. Maar er is een groeiende groep die zegt: eerst vond ik dat er niets mis mee was, maar ik ben tot een ander inzicht gekomen."

Het is volgens hem om twee redenen goed om Monsieur Cannibale in het museum te plaatsen. "Je erkent het als je het in een museum zet. Je laat zien: dit soort dingen hadden wij vroeger. Van het verleden kun je leren. Daarnaast is het ook fijn voor Eftelingfans die het als cultuurstuk zien. Die zien dat het bewaard wordt en cultuur blijft."

Rijksmuseum

Of Monsieur Cannibale daadwerkelijk in het Rijksmuseum komt, is nog onbekend. De erfgoedvereniging heeft van het Rijksmuseum nog geen reactie gekregen. De Efteling heeft laten weten er niets in te zien.

Altijd weten wat er speelt?
Download de gratis RTL Nieuws-app en blijf op de hoogte.

Playstore Appstore