Inhaaloperaties

Tekort aan donorbloed: is kweekbloed de oplossing?

27 juli 2021 12:48 Aangepast: 27 juli 2021 13:16
Marieke von Lindern werkt aan de ontwikkeling van kweekbloed Beeld © EditieNL

Er is een tekort aan donorbloed. Bloedbank Sanquin heeft normaal gesproken tussen de 7900 en 8000 bloeddonaties per week nodig, maar vanwege alle 'inhaaloperaties' is dat aantal gestegen. In labs wordt ondertussen hard gewerkt aan een oplossing: kweekbloed.

De coronacrisis heeft ertoe geleid dat het tekort aan donorbloed groter is geworden. Er worden momenteel veel inhaaloperaties uitgevoerd waardoor de vraag groter is. Tegelijkertijd zijn veel donoren momenteel op vakantie. 

Rode bloedcellen

In het lab wordt hard gewerkt naar een mogelijke oplossing in de toekomst: kweekbloed. "Om dat te maken heb je rode bloedcellen van mensen nodig", legt onderzoeker Marieke von Lindern van Sanquin uit aan EditieNL.

Miniatuurvoorbeeld
Lees ook:

Nederlandse startup haalt 2,6 miljoen op voor wereldprimeur: kweekleer

Uit het geoogste bloed halen onderzoekers bloedvormige stamcellen. "Die gaan we kweken. Op papier zou je hiermee binnen vier weken een nieuwe zak bloed kunnen maken." 

Stamcellen

Voor het kweken van bloed is er een ingrediënt van groot belang: de stamcel. Dit is een lichaamscel die nog geen specifieke functie heeft en zich dus kan ontwikkelen tot verschillende soorten lichaamscellen, bijvoorbeeld vetcellen, spiercellen of botcellen.

Bron: Sanquin / Matchi

Perfecte match

Dit kan vooral een uitkomst zijn voor mensen met chronische bloedaandoeningen of zeldzame bloedgroepen. "En voor de naar schatting 10.000 mensen die regelmatig een bloedtransfusie nodig hebben. Denk aan mensen met sikkelcelziekte", aldus Von Lindern.

Er bestaan honderden verschillende soorten bloed. "Voor normale patiënten hoeft het bloed niet exact te matchen, maar voor die groep van 10.000 is dat wel ontzettend belangrijk. Als het niet volledig matcht maakt het lichaam meer antistoffen aan."

Kweekbloed Kweekbloed

Uiteindelijk is haar doel om één universele bloedsoort te ontwikkelen die voor iedereen geschikt is. "Veel experts zullen zeggen dat dit niet mogelijk is. Maar het is wel iets waar ik naartoe werk."

Mini-transfusie

Volgend jaar hoopt ze een test te doen met kweekbloed in de vorm van een mini-transfusie aan vrijwilligers. "Er wordt dan tien procent van een normale bloedtransfusie gedaan. Ik verwacht dat er binnen een aantal jaar op kleine schaal echt met kweekbloed gewerkt kan worden. Op grote schaal zal het nog lang duren, dus bloeddonoren blijven voorlopig nodig."

Miniatuurvoorbeeld
Lees ook:

Astronauten gaan mogelijk kweekvlees eten in de ruimte

Kweekorganen

In het Hubrecht Instituut in Utrecht wordt ondertussen ook hard gewerkt aan het kweken van organen. "In Japan wordt er een mini-darm getransplanteerd in een mens. De techniek daarvoor hebben wij ontwikkeld", vertelt onderzoeker Joep Beumer aan EditieNL.

De organen die het instituut ontwikkelt – ook wel organoids genoemd – zijn ontzettend klein. "Het is dus niet zo dat we hier volledig gekweekte orgaan hebben liggen. De mini-organen zijn eigenlijk een hoopje cellen die samen een echte darm in het klein vormen. Ze kunnen in het lichaam geplaatst worden en een kapotte darm genezen."

Zo'n mini-orgaan wordt gemaakt door een stukje weefsel van het orgaan van de patiënt te nemen. "Uit dat weefsel halen we wat cellen die we in een kweekbakje laten groeien. Dat groeit uit tot een mini-orgaan. Je kunt op deze manier niet alleen darmen, maar ook andere organen zoals levers en longen kweken."

Altijd weten wat er speelt?
Download de gratis RTL Nieuws-app en blijf op de hoogte.

Playstore Appstore