Experimenten

Lichaam afstaan aan de wetenschap: wat gebeurt er eigenlijk mee?

03 juni 2021 12:35 Aangepast: 03 juni 2021 12:56
Marco de Ruiter, hoogleraar klinische anatomie aan het LUMC

Lichamen van overleden Franse personen die ter beschikking waren gesteld aan de wetenschap blijken voor bijzondere doeleinden te zijn gebruikt. De lijken werden gebruikt voor crashtests en experimenten voor het leger. In Nederland kun je er ook voor kiezen om je lichaam na je dood af te staan aan de wetenschap en dat doen steeds meer mensen. Wat gebeurt er met deze lichamen?

In Nederland overlijden er jaarlijks ongeveer 140.000 mensen volgens de Nederlandse Anatomen Vereniging. Zo'n 800 van deze mensen staan hun lichaam af aan de wetenschap, dat is dus ongeveer een half procent. "Maar we weten uit ervaring dat de bereidheid veel groter is en die ook aan het toenemen is", vertelt Ronald Bleys, lid van de Nederlandse Anatomen Vereniging aan EditieNL.

Dit leidt soms zelfs tot een overschot aan aanmeldingen. "Soms moeten we inschrijvingen dichtgooien, omdat we er anders te veel krijgen. Het is natuurlijk niet de bedoeling dat we een overschot krijgen."

Populaire keuze

Ook Uitvaart24 ziet dat je lichaam ter beschikking stellen aan de wetenschap steeds populairder wordt. "De voornaamste reden is at er weinig tot geen kosten aan verbonden zijn voor de nabestaanden. Daarnaast zadel je ze niet op met organisatorische zaken. Het is een vrij Hollands ding wat dat betreft", vertelt directeur Jan Jaap Palma aan EditieNL.

Miniatuurvoorbeeld
Lees ook:

Spectaculaire crashtest Polestar 2: hoe veilig is de accu?

Mocht jouw lichaam bij de wetenschap terecht kunnen. Dan moet het 24 uur na overlijden naar de desbetreffende universiteit om gebalsemd te worden. "Daarna krijgt de familie geen lichaamsdelen of iets terug, dan is het lichaam echt weg."

Lesmateriaal en onderzoek

Als jouw lichaam ter beschikking wordt gesteld aan de wetenschap kunnen er een aantal dingen mee gebeuren. "Je lichaam of delen ervan kunnen gebruikt worden voor onderwijs. Daar komt het grootste gedeelte van de lichamen terecht", vertelt Marco de Ruiter, hoogleraar klinische anatomie aan het LUMC aan EditieNL.

Miniatuurvoorbeeld
Lees ook:

Erics moeder werd uitgestrooid zonder toestemming: 'De pijn blijft'

Je lichaam kan ook gebruikt worden door chirurgen. "Die moeten bepaalde vaardigheden bijschaven en oefenen op nieuwe technieken en operaties. Het is dus heel belangrijk dat ze dit van tevoren goed onder de knie hebben."

Daarnaast kunnen lichaamsdelen gebruikt worden om wetenschappelijk onderzoek mee te doen. "Dat ze bijvoorbeeld kijken naar hoe een bepaald soort weefsel in elkaar zit." En als laatste optie kunnen er onderdelen van je bewaard worden op sterk water als voorbeeld om te laten zien. "Dit gebeurt bij een extreem kleine groep."

Niet voor iedereen

Deze worden dan bewaard in een zogenaamd universitair museum. "Dat is alleen voor studenten en medewerkers toegankelijk." In een museum dat openbaar is voor publiek zal jouw lichaam niet terecht komen. "Toen Body Works in Amsterdam open ging kregen wij heel veel berichten van mensen met de vraag of zij daar ook terecht konden komen. Dat is zeker niet het geval."

Miniatuurvoorbeeld
Lees ook:

Danny Vera's Roller Coaster nieuw in uitvaartlijst, comeback Mieke Telkamp

Als jij jouw lichaam af wil staan aan de wetenschap, dan kun je dit aangeven bij een van de acht anatomische instituten in ons land. Ook moet je dit laten opnemen in je testament. Maar niet ieder lichaam is bruikbaar. "Als je om het leven komt door een auto ongeluk of als je morbide obesitas hebt, kunnen we niets met je lichaam."

Waardering

Maar wanneer jouw lichaam wel bij de wetenschap terecht komt, is er veel waardering voor. "We hebben dan ook een tijd geleden op een begraafplaats in Leiden een beeld geopend als een blijk van waardering naar overledenen en voor de nabestaanden om toch naartoe te gaan. Dat mensen deze onbaatzuchtige keuzes maken verdient waardering."

Altijd weten wat er speelt?
Download de gratis RTL Nieuws-app en blijf op de hoogte.

Playstore Appstore