Leidsche Rijn

Weer een nieuw oorlogsmonument: 'Je moet het oude weer nieuw maken'

04 mei 2021 11:02 Aangepast: 04 mei 2021 11:15
Xander Coolen bij het nieuwe monument in Leidsche Rijn Beeld © EditieNL

We zijn vanavond weer stil tijdens de jaarlijkse Dodenherdenking en in Leidsche Rijn kunnen ze dat doen bij een nieuw monument. De Utrechtse wijk kreeg deze week een herdenkings- én vrijheidsmonument, omdat ook daar historische gebeurtenissen plaatsvonden tijdens de Tweede Wereldoorlog. Het is lang niet het enige oorlogsmonument dat er de afgelopen jaren is bijgekomen.

Het monument op het Berlijnplein in Utrecht werd op 2 mei onthuld. Niet zomaar een datum, vertelt initiatiefnemer Xander Coolen van Stichting 4 en 5 mei Leidsche Rijn. "Hier werden op 2 mei 1945 voedseldroppingen gedaan als start van de bevrijding van Utrecht", vertelt hij. "Daarom hebben wij een monument onthuld waar we herdenken en vieren kunnen combineren."

Op deze locatie wordt al sinds 2016 herdacht, maar nu kan dat dus voor het eerst bij een echt monument. "Tot 2016 werd er in Leidsche Rijn voor de tv herdacht en vierden mensen het ergens anders in de stad Utrecht, maar wij wilden dit samen met de wijk doen", vertelt Coolen. "De stad heeft symbolen nodig waar mensen bij stil kunnen staan. Daarnaast hebben mensen behoefte om dingen samen te vieren."

348 nieuwe monumenten

Coolen denkt dat het belangrijk is dat zo'n monument er zoveel jaar na de oorlog nog komt. "Zonder verleden geen toekomst. De geschiedenis geeft richting aan je identiteit", meent hij.

Het monument in Leidsche Rijn is ook zeker niet het enige dat er de afgelopen jaren bijkwam. Begin 2010 waren er 3880 oorlogsmonumenten in Nederland. Inmiddels zijn dat er 4228. In ruim tien jaar tijd kwamen er dus 348 van dit soort monumenten bij.

Miniatuurvoorbeeld
Lees ook:

'Opa Piet', de stille oorlogsheld van de Waalsdorpervlakte – zijn familie wist 75 jaar van niets

Historicus Hans Goedkoop kan dat wel verklaren. "Je moet het oude steeds weer nieuw maken, anders wordt het echt oud en gaat het weg. Het moet in het heden iets betekenen. Het woord herdenken zegt het al: je moet iets opnieuw denken", legt hij uit. "De verhalen over de oorlog moeten niet steeds opnieuw verteld worden, er moeten steeds nieuwe verhalen herdacht worden. Daar komen weer nieuwe monumenten uit voort."

Vanaf de zijkant is het monument een vijf, voor 5 mei Vanaf de zijkant is het monument een vijf, voor 5 mei

Samen herdenken

Monumenten zorgen er bovendien voor dat een herdenking iets is wat we samen delen. "Het interessante aan herdenkingen is: iedereen denkt aan iets anders, maar tegelijkertijd kun je rondkijken op die plek en zien dat we allemaal aan iets denken wat te maken heeft met 4 mei."

Als er geen monumenten zouden zijn, dan verpulvert de herdenking volgens Goedkoop tot losse verhalen en verliezen we het gevoel dat het een gemeenschappelijke herdenking is. En daardoor kan het gaan voelen alsof iets niet meer belangrijk is.

Miniatuurvoorbeeld
Lees ook:

Willem-Alexander en André van Duin staan stil bij oorlogsdoden

Maar waarom willen zoveel dorpen en steden per se een eigen monument? "Mensen vinden het fijn om op een plek te zijn die geschiedenis heeft", zegt de historicus. Ook in een nieuwbouwwijk. "Het kan anders zijn dat de bewoners denken: we zitten hier met zijn allen, maar we hebben niks om naartoe te gaan op 4 mei."

Altijd weten wat er speelt?
Download de gratis RTL Nieuws-app en blijf op de hoogte.

Playstore Appstore