Opiniepeiling OM

OM vraagt de mening van het volk: enquête over strafrichtlijnen

03 april 2021 11:00
Het OM laat ons even voor rechter spelen Beeld © EditieNL

Het Openbaar Ministerie vraagt mensen hun mening over misdrijven door middel van een enquête. Welke straf moet er bijvoorbeeld worden opgelegd bij dierenmishandeling ? Op deze manier wil het OM meer draagvlak creëren voor opgelegde straffen.

Het OM wil doormiddel van een enquête de stem van het volk horen op het gebied van dierenmishandeling en messenbezit. De enquête is sinds 1 april in te vullen en de sluitingsdatum is 1 juli dit jaar. De resultaten van het onderzoek zullen worden meegenomen bij het aanpassen van de strafverordening richtlijnen over deze onderwerpen voor officieren van justitie.

Het OM hield eerder al een enquête over de strafeis bij woninginbraken. "Tijdens die raadplegingen bleek dat burgers het met name erg vinden als er ingebroken wordt als iemand thuis is. En dan maakt het niet uit of dat overdag is of ’s nachts", legt Mariëtte Bode van het OM uit aan EditieNL.  "Terwijl we dachten dat het nachtelijk uur veel strafverzwarender zou zijn. En dat heeft geleid tot een aanpassing in de richtlijn en dat heeft zelfs later tot een wetswijziging geleid. Dus dan nemen we expliciet mee wat mensen vinden."

Veranderend beeld

Voor het OM is het dus goed om te weten wat het publiek vindt. "Dit is ook een manier om draagvlak te creëren", vertelt strafrechtdeskundige Theo de Roos aan EditieNL. "Dan heb je tenminste een aanwijzing of je het goed doet of dat je het niet goed doet."

Miniatuurvoorbeeld
Lees ook:

Houdverbod voor dierenbeul? 'Dat geeft aan: tot hier en niet verder'

De richtlijnen van het OM worden om de vijf jaar bijgesteld. En dat is ook niet zo gek, vindt De Roos. "Neem bijvoorbeeld kinderporno. Tegenwoordig is dat het ergste van het ergste maar ooit was de straf ervoor maar drie maanden cel, nu is het vier jaar." In de loop van de jaren wordt de ernst van een misdrijf dus anders beoordeeld.

Niet gebonden

Toch blijven het richtlijnen en is de rechter dus niet verplicht om zich hieraan te houden. "Rechters hebben zelf oriëntatiepunten bij misdrijven, maar voor een aantal misdrijven hebben ze richtlijnen geformuleerd zodat ze een beetje houvast hebben."

Miniatuurvoorbeeld
Lees ook:

Wapenbezit aangepakt: verkoopverbod van alle messen aan minderjarigen

Maar hebben de richtlijnen dan wel zin? Strafrechtdeskundige Joost Verbaan denkt van wel. "Het is belangrijk dat burgers hierin participeren, want als OM ben je in feite procespartij namens de samenleving", vertelt hij aan EditieNL. "Die straf moet dan ook conform de samenleving zijn."

De invloed van de enquête zal dus waarschijnlijk terug te zien zijn in de straffen die rechters zullen opleggen. "De rechter moet motiveren waarom hij een bepaalde straf oplegt. Als je afwijkt van de eis, dan moet je ook meer motiveren." Dit hoeft niet automatisch te betekenen dat er minder of zwaarder gestraft zal worden, maar de invloed is zeker aanwezig volgens Verbaan.

Altijd weten wat er speelt?
Download de gratis RTL Nieuws-app en blijf op de hoogte.

Playstore Appstore