Terug uit Griekenland

Waarom is Rutte verantwoordelijk voor het doen en laten van de koning?

19 oktober 2020 14:40 Aangepast: 21 oktober 2020 10:40
De koning is zaterdagavond teruggekomen uit Griekenland Beeld © ANP

Premier Rutte neemt de verantwoordelijkheid op zich voor het feit dat de koninklijke familie op vakantie is gegaan naar Griekenland. Het doen en laten van de koning is staatsrechtelijk te allen tijde de verantwoordelijkheid van de minister-president.

Zaterdagavond keerde koning Willem-Alexander met zijn gezin terug uit Griekenland. "Ik vind het absurd dat de koning op vakantie is gegaan. De man vertrekt op het moment dat het land in grote crisis is. Dat noem ik schaamteloos", vindt Floris Müller van het Republikeins Genootschap.

Grondwet

Toch is het Rutte die de verantwoordelijk draagt voor het doen en laten van de koning. "De ministeriële verantwoordelijkheid is in 1848 in de Grondwet gezet door Thorbecke", zegt Müller tegen EditieNL.

Miniatuurvoorbeeld
Lees ook:

Reactie Rutte vakantie koning: 'Ik was op de hoogte, was verkeerde inschatting'

Daar komt hij ook niet zomaar vanaf. "Het is volledig in de Grondwet verankerd. De woorden 'ministeriële verantwoordelijkheid' komen nog veel vaker voor in de Grondwet dan 'democratie' of 'volk'. Er staat geschreven dat ieder handelen van de koning is gekoppeld aan een minister."

Onschendbaar

De ministeriële verantwoordelijkheid is een van de kernelementen van de Grondwet, weet ook hoogleraar staatsrecht Paul Bovend'Eert. "De koning is onschendbaar. De enige manier om afstand te doen van de ministeriële verantwoordelijkheid, is door de monarchie af te schaffen", zegt hij tegen EditieNL.

Zo lang de koning onschendbaar is, moet er iemand verantwoordelijkheid voor hem afleggen. "De koning zelf verantwoordelijk maken, zou zijn positie veranderen. "Dan wordt hij ambtenaar en gaan zijn politieke opvattingen spelen."

Miniatuurvoorbeeld
Lees ook:

Van vakantie naar rampweekend: probeerde Rutte de koning nog te stoppen?

In 2000 heeft Bovend'Eert gepleit voor vertrek van de koning uit de regering. "In 2011 is er een voorstel voor ingediend. Ook heeft de PVV een voorstel ingediend, maar dat is nooit in behandeling genomen. Het heeft nooit tot verandering geleid, omdat het zo stevig is vastgelegd in de Grondwet. Maar inmiddels heeft ook GroenLinks in haar partijprogramma staan dat de partij wil dat de koning uit de regering vertrekt."

Geen actie

Hij vindt het opmerkelijk dat er nog steeds geen actie is ondernomen. "Willem-Alexander heeft bij de aankondiging van zijn inhuldiging in 2013 zelf gezegd geen problemen te hebben met een ceremoniële rol. Het gekke is dat het parlement zelf geen actie onderneemt om zijn rol te wijzigen in de Grondwet."

Altijd weten wat er speelt?
Download de gratis RTL Nieuws-app en blijf op de hoogte.

Playstore Appstore