Miljoenen virusdeeltjes

Op zoek naar de superspreader: 'Kan in korte tijd een hele zaal besmetten'

17 september 2020 13:24 Aangepast: 17 september 2020 18:35
Beeld ter illustratie Beeld © iStock

In de strijd tegen het coronavirus moeten we ons meer focussen op superspreaders. Daarvoor pleit het Maastricht UMC+. Superspreaders zijn mensen die miljoenen virusdeeltjes bij zich dragen en veel andere mensen kunnen besmetten als zij bijvoorbeeld hoesten, zingen of schreeuwen. Kunnen we het virus sneller indammen als we ons hier meer op concentreren?

"Er zijn mensen die het virus bij zich dragen en heel veel klachten hebben, en er zijn mensen die het virus bij zich dragen met milde klachten, maar wel een grote walm virusdeeltjes om zich heen hebben", legt Paul Savelkoul uit. Hij is hoogleraar medische microbiologie bij het Maastricht UMC+.

"Mensen die veel virusdeeltjes bij zich dragen en bijvoorbeeld hoesten of een loopneus hebben, noemen wij superspreaders. Zo'n persoon kan in een mum van tijd een hele zaal besmetten. We weten nog niet waarom de ene persoon een superspreader is en de andere niet."

Superspreaders in quarantaine

Het is volgens de hoogleraar dan ook zaak om die superspreaders eruit te filteren. "Je moet slimmer gaan testen", aldus Savelkoul. "Wij doen dat in ons ziekenhuis al. Je moet verder kijken dan alleen een positieve of negatieve uitslag. We kijken naar de hoeveelheid virusdeeltjes die iemand bij zich draagt."

Miniatuurvoorbeeld
Lees ook:

Sandra kreeg corona, haar man niet: 'We kusten elkaar iedere dag'

Als blijkt dat je veel virusdeeltjes hebt en dus een superspreader kunt zijn, moet je echt in quarantaine. "Maar als je weinig virus bij je draagt en niet verkouden bent, dan kun je werken met mondkapje op", zegt Savelkoul. "Dat doen we in het ziekenhuis al, maar dit kan ook helpen bij andere beroepen, denk aan het onderwijs."

Uit de eerste resultaten blijkt dat dertig procent van de mensen in aanmerking kan komen om te blijven werken. Met mondkapje dus. "Mensen zullen dan ook echt hun mondkapje beter dragen, want je weet immers dat je het virus bij je draagt en je omgeving weet dat ook."

Economie niet plat

Het Maastricht UMC+ gaat het verder onderzoeken. "We moeten hard maken bij hoeveel virusdeeltjes je een superspreader bent. Ook in Rotterdam wordt dit nu onderzocht. Als je deze mensen eruit filtert, hoop ik dat we misschien wel 90 procent van de actieve transmissie van het virus kunnen weghalen."

Miniatuurvoorbeeld
Lees ook:

Negatieve test, maar nog wel klachten? Tegenstrijdig advies aangepast

Met deze manier van testen wordt ook de economie volgens Savelkoul niet meteen helemaal platgelegd. "Op den duur wordt het dan hopelijk ook minder druk in de teststraten, omdat mensen simpelweg minder worden besmet als je de superspreaders eruit haalt", vervolgt hij.

"De superspreaders worden dan na tien dagen nog een keer getest om te kijken of ze geen gevaar meer vormen. Wat we nu overigens zien bij het vele testen is dat je de ene dag positief kan zijn en de dag erna niet. Als we echt kijken naar die virusdeeltjes heb je een veel beter beeld van hoe besmettelijk iemand is."

Gedrag en omgeving

Menno de Jong, hoofd medische microbiologie van het Amsterdam UMC en adviseur van het OMT, denkt niet dat dit voldoende is om het virus in te dammen. "Ik spreek liever over 'superspreading events'. Het gedrag en de omgeving spelen immers ook een rol. In principe kun je zeggen dat het risico om het virus over te dragen groter is als iemand veel virusdeeltjes bij zich draagt, maar dat betekent niet dat het risico dan automatisch klein is als je relatief weinig virus bij je draagt."

Miniatuurvoorbeeld
Lees ook:

Slim inspelen op de crisis: 'Ineens zijn aerosolen en luchtdeeltjes hot topic'

"Er zullen mensen zijn die misschien relatief weinig virus bij zich dragen, maar het aan veel andere mensen overdragen als ze de longen uit hun lijf schreeuwen of hoesten", legt hij uit. "De omgeving speelt ook een rol. Waar iemand zich bevindt, hoeveel mensen er zijn en of er ventilatie is bijvoorbeeld."

Meer virusdeeltjes

Ook kan je de ene dag meer virusdeeltjes bij je dragen dan de andere dag. "Je zou daarom voorzichtig moeten zijn met het beleid ophangen aan één testuitslag zonder verdere context. Het is bijvoorbeeld ook belangrijk om te weten waar iemand in z'n infectie zit. Iemand die nog in de incubatietijd zit, heeft de volgende dag misschien meer virusdeeltjes en ook meer klachten klachten terwijl de virushoeveelheid bij iemand die aan het eind van de infectie zit en geen klachten meer heeft in de volgende dagen verder gedaald zal zijn."

Hoogleraar Savelkoul begrijpt die bezwaren wel en benadrukt daarom nogmaals het goed gebruiken van mondkapjes. "Daarom moeten mondmaskers verplicht zijn voor diegene die positief is. Dat is een verantwoordelijkheid die die persoon heeft op basis van een positieve test."

Altijd weten wat er speelt?
Download de gratis RTL Nieuws-app en blijf op de hoogte.

Playstore Appstore