Ontploffing kunstmest

Paddenstoel of pikzwarte pluim: dit zegt de rookwolk over een explosie

05 augustus 2020 15:10 Aangepast: 05 augustus 2020 18:59
Een rode wolk is karakteristiek voor een kunstmestontploffing Beeld © ANP

De allesverwoestende explosie in Beiroet lijkt te zijn veroorzaakt door een ontploffing met ammoniumnitraat. Volgens deskundigen was dit ook te zien aan de kleur van de rook. Wat zegt een rookwolk over de oorzaak van een brand?

Een felrode ontploffing gevolgd door een witte paddenstoel in de lucht. De beelden van de ontploffing in de haven van Beiroet gaan de wereld over. Maar waardoor werd die veroorzaakt?

Kleur en vorm

De Amerikaanse president sprak over een bom, gezien de vorm van de wolk na de de explosie. Later bleek het te gaan om een explosie veroorzaakt door ammoniumnitraat. Waarom leek het dan net een bom?

Aan de kleur en de vorm van de rook kun je eigenlijk al opmaken wat er aan de hand is.

Bas de Bruin, chemicus van de Universiteit van Amsterdam, legt aan Editie NL uit wat de verschillende kleuren rook betekenen. "De kleuren in de rook die je ziet, komen vooral van de verbrandingsgassen. Als het om een onschone verbranding gaat, dan is de rook vaak zwart. Is de rook rood, dan komen er waarschijnlijk stikstofoxides vrij. Bij een schone verbranding is de rook veelal wit."

"De bruin- en oranjegekleurde gassen die ook vrijkomen bij verbranding van kunstmest zijn giftig. Maar dat betekent niet dat alle giftige gassen gekleurd zijn. Koolmonoxide bijvoorbeeld is kleurloos maar wel ontzettend giftig."

Kunstmestontploffingen

De rode kleur die in Beiroet vlak voor de grote ontploffing te zien was, is volgens De Bruin karakteristiek voor kunstmestontploffingen. Na de rode wolk is op de beelden van de ontploffing een duidelijke paddenstoel te zien. De paddenstoel doet denken aan de beelden van de ontploffing van een kernbom. En in feite lijkt het daar ook veel op.

Miniatuurvoorbeeld
Lees ook:

Noor (29) schrok wakker van explosie Beiroet: 'Dacht dat oorlog was uitgebroken'

"De champignonwolk is typisch voor heel grote ontploffingen waarbij veel warmte vrijkomt", legt Daniel Bonn uit, hoogleraar natuurkunde aan de Universiteit van Amsterdam. "De champignon ontstaat door het opstijgen van de warme lucht die door de ontploffing ontstaat. De hete lucht is lichter dan de omringende lucht. Daardoor stijgt die en zie je als het ware een zuil omhooggaan."

Champignon

Omdat de lucht op grotere hoogte ijler is dan de lucht beneden, wordt de warme lucht weer verspreid zodra die 'boven' is. "De lucht op grote hoogte heeft dezelfde dichtheid als de hete lucht die omhooggaat. De lucht kan daar dus niet verder stijgen en spreidt zich uit, waardoor de karakteristieke champignonbol wordt gevormd."

Altijd weten wat er speelt?
Download de gratis RTL Nieuws-app en blijf op de hoogte.

Playstore Appstore