Vechten, vluchten of bevriezen?

Veroordeling menselijk schild bij aanslag: 'Je kan vooraf niet bedenken wat je doet'

11 juli 2019 16:04 Aangepast: 12 juli 2019 09:00
Stijn Terlingen overleefde vliegramp Faro Beeld © EditieNL

Tijdens de aanslag in de tram in Utrecht zou een passagier een oudere man als menselijk schild gebruikt hebben. Dat bracht Elsevier naar buiten. Een actie die veroordeeld wordt door de mariniers die het blad sprak. Ook op social media zijn sommige reacties fel. Maar wat voor reactie is normaal om te hebben in zo'n situatie?

"Het is voor iedereen anders", zegt Stijn Terlingen tegen EditieNL. Hij overleefde de vliegramp bij Faro en weet dus als geen ander hoe het is om in een levensbedreigende situatie terecht te komen. "Ik zag mensen die in paniek waren en over elkaar heen sprongen. Ze gebruikten andere mensen om er sneller uit te komen. Maar anderen deden weer helemaal niks."

Miniatuurvoorbeeld
Lees ook:

'Man in tram Utrecht gebruikte andere passagier als menselijk schild'

Naar eigen zeggen bleef hij zelf rationeel. "Ik keek naar de vluchtroute en luisterde naar de stewardess. Van te voren kun je je niet bedenken wat je doet in zo'n situatie. Ook als je misschien getraind bent, want sommige stewardessen waren ook verlamd."

Alles om te overleven

Hoe je in een noodsituatie reageert, is altijd anders, zegt ook traumapsycholoog Maria van Lieverloo. "Per situatie is het anders. In een overlevingsmodus schat je in wat het beste is om te doen", vertelt de psycholoog. "Van een hulpverlener verwacht je dat die gaat helpen, maar een burger is daarin vrij. Die kan vluchten, vechten of bevriezen."

Miniatuurvoorbeeld
Lees ook:

Vliegramp Faro voor 25ste en laatste keer herdacht

Hoe schokkend het voorval in de tram ook klinkt, toch is het volgens haar een normale reactie. "Half Nederland denkt: dat zou ik niet doen. Dat is niet waar! Niemand kan dit van tevoren inschatten. Als je zelf in die situatie komt, pak je alles aan om te overleven. Je doet alles om jezelf te redden en dan doe je alles waarvan je nu misschien denkt dat je dat niet zou doen."

Schuldgevoel

Wel ligt er voor de man in kwestie een flink schuldgevoel op de loer. "Iedereen die zoiets overleefd heeft, krijgt daar in zekere mate mee te maken. Dan vragen ze zich af waarom zij het wel hebben overleefd", zegt Van Lieverloo. "De man die de andere man als menselijk schild heeft gebruikt, loopt het risico op een slechter gevoel nu dit bekend wordt."

Wist je dat wij ook een app hebben?
Daarmee heb je al het nieuws binnen handbereik. Download 'm hier.

Playstore Appstore

`