Onderzoek

Door buurtapps slaat sociale controle door: 'Je bent al heel snel verdacht'

18 april 2019 15:53 Aangepast: 18 april 2019 18:36
Beeld © iStock

In een op de vijf gemeenten zorgen buurtpreventiegroepen, bijvoorbeeld op WhatsApp, voor gedoe. Buurtbewoners spelen voor eigen rechter of de sociale controle wordt te groot. Dat blijkt uit een groot landelijk onderzoek naar buurtapps die voor een veilige buurt moeten zorgen.

Buurtpreventiegroepen zijn niet meer weg te denken, weet socioloog Vasco Lub die voor het Centrum voor Criminaliteitspreventie en Veiligheid onderzoek deed naar onder andere buurtapps. "We telden zo'n 3000 appgroepen en 700 patrouillerende teams in 200 gemeenten."

Allemaal willen ze hun wijk veiliger maken. "Ze melden jeugdoverlast, of er ergens een raam open staat of dat er ergens is ingebroken." Gemeenten stimuleren dat vaak, maar hebben niet altijd een plan om de appgroepen in goede banen te leiden.

Ongewenste effecten

"Dat zorgt voor ongewenste effecten als te veel meldingen bij ambtenaren en politie, wijkbewoners die zelf achter boeven aan gaan en extreme sociale controle", legt onderzoeker Lub uit. Edwin Vervaet, verantwoordelijk voor het buurttoezicht in de Zuid-Hollandse gemeente Lansingerland, herkent dat.

"Dan komt er een berichtje over een man met een rugzak die in auto's kijkt en blijkt het iemands vader te zijn die binnenkort zelf een tweedehands wil kopen. Je bent al heel snel verdacht."

Met tiewraps vastgebonden

Voor eigen rechter spelen de inwoners van Lansingerland volgens Vervaet niet. In het onderzoek beschreven excessen van buurtbewoners die een inbreker met tiewraps vastbinden of een rotonde afsluiten om een verdacht persoon te pakken, komen daar niet voor.

De sociale controle moet niet doorslaan in een wijk, weet de onderzoeker. "Dat zorgt voor spanningen in een woonwijk. Dat buren denken: waar bemoei jij je mee?" Ook moeten gemeenten en de politie volgens Lub niet denken dat ze hun handen af kunnen trekken van een wijk met buurtpreventie.

Duidelijke visie

Lub adviseert gemeenten dan ook een duidelijke visie te bedenken voor buurtpreventie, beter om te gaan met burgermeldingen en grenzen te stellen aan de inzet van burgers bij het bestrijden van criminaliteit.

Altijd weten wat er speelt?
Download de gratis RTL Nieuws-app en blijf op de hoogte.

Playstore Appstore

`