Netflix-documentaire

Schokkende beelden walrus moeten jou in actie laten komen voor het klimaat

11 april 2019 13:54 Aangepast: 11 april 2019 18:36
Een still uit een trailer van Our Planet Beeld © still Our Planet

Heftige beelden van walrussen die van rotsen vallen, raken kijkers van de Netflix-documentaire Our Planet. En dat is precies de bedoeling van de makers, die ons willen overtuigen van de problemen die klimaatverandering oplevert en ons willen aanzetten ons leven te veranderen om dat tegen te gaan. Of het dat effect ook heeft, is te betwijfelen.

Exotische vogels, schattige ijsberen en prachtige landschappen zijn te zien in de nieuwe Netflix-documentaire Our Planet. Maar kijkers die verwachten een normale natuurfilm te zien, worden bruut opgeschrikt door shots die klimaatverandering op een schokkende manier in beeld brengen. Vooral een scene met walrussen maakt veel los.

Miniatuurvoorbeeld
Lees ook:

WNF-Rangers halen 4,5 ton op voor tijgers

In de documentaire is te zien hoe walrussen, die normaal uitrusten op ijsplaten, met honderden tegelijk een eiland opkruipen. Omdat het zo druk is, waggelen de dieren ook een steile rotswand op. De walrussen die misstappen of de berg niet meer af kunnen wanneer zij terug naar de zee willen, storten te pletter op rotsen. Daar liggen al tientallen dode soortgenoten.

Niet alleen schoonheid

'Mijn god, dit is deprimerend' en 'Ik kan er niets aan doen, maar ik blijf huilen' zijn een paar van de reacties onder de trailer van de documentaire. De makers willen dat kijkers door de beelden hun leven veranderen. 'Hoe je zelf klimaatverandering tegen kan gaan, lees je op de website van Our Planet', klinkt het aan het eind van elke aflevering. Ook het logo van het Wereld Natuur Fonds komt dan in beeld.

"We wilden niet alleen de schoonheid van de natuur laten zien, maar ook de bedreigingen en de schade die de mens veroorzaakt", laat woordvoerder Dylan de Gruijl van de Nederlandse tak van de natuurorganisatie weten. "Our Planet is gericht op bewustwording en in het verlengde daarvan het aansporen van mensen om andere keuzes te maken op het gebied van bijvoorbeeld energie en voedsel."

Verlammend effect

Maar gedrag van kijkers laten veranderen, is lastig, weet Gerdien de Vries. Ze is klimaatpsycholoog en gedragswetenschapper aan de TU in Delft. "Ik ben sceptisch over wat een documentaire kan bewerkstelligen." Schattige dieren in beeld brengen voor het goede doel werkt wel, volgens De Vries. "Die leiden tot zorgzaam gedrag. Je wilt daarvoor in actie komen."

De walrussen die van de rots vallen, zijn dat duidelijk niet. "Het is confronterend en geeft een akelig gevoel", aldus De Vries. "Dat kan tot verlamming leiden." Zelfs bij het WNF komen ze keihard binnen, vertelt woordvoerder De Gruijl. "Dit zagen we nog niet eerder."

Hoe dan?

Toch staat hij achter de beelden. "Mensen kennen ons van de mooie dieren, maar er is meer nodig dan alleen euro's om ze te redden. We moeten ons anders gedragen."

Duidelijk maken hoe je dat dan kan doen, is volgens De Vries essentieel. "Een handelingsperspectief is heel belangrijk. Je wilt het idee dat mensen zelf geen controle hebben, wegnemen. Er ontstaat spanning als je weet dat je iets zou moeten doen, maar niks doet." Volgens De Vries denken mensen vervolgens dat het allemaal wel meevalt. "Een voorbeeld zijn rokers die zeggen 'mijn oma is ook 90 geworden'."

Our Planet is te zien op streamingsdienst Netflix en bestaat uit acht afleveringen.

Altijd weten wat er speelt?
Download de gratis RTL Nieuws-app en blijf op de hoogte.

Playstore Appstore