Locatie veelzeggend

Gebruiksvoorwerp of wapen? Plek van vingerafdruk moet misdrijf oplossen

13 februari 2019 11:56 Aangepast: 13 februari 2019 18:40
Vingerafdrukken kunnen zeggen hoe het voorwerp is gebruikt. Beeld © iStock

Verschoonde iemand een kussen of werd het gebruikt als moordwapen? Dat zou opgelost kunnen worden met een vingerafdruk. Uit onderzoek van het NFI en de Hogeschool van Amsterdam blijkt dat er meer uit een vingerafdruk is af te leiden dat tot nu toe mogelijk was.

Omdat er weinig bekend is over vingerafdrukken, worden ze nog lang niet altijd gebruikt in onderzoeken en rechtszaken. Dat zou hiermee kunnen veranderen.  

Onderzoeker Anouk de Ronde van de Hogeschool van Amsterdam is het vooral om de locatie van de vingerafdrukken te doen. "In mijn promotietraject doe ik onderzoek naar of er meer info uit te halen is uit de vingerafdruk om te kunnen zeggen welke activiteit er is uitgevoerd. Dat wordt nog niet gedaan in de huidige keten."

Gebruiksvoorwerp of moordwapen?

Voor het onderzoek is naar twee activiteiten gekeken: het vermoorden van een pop met een kussen door verstikking en een kussen verschonen. "Wij willen aan de hand van de plek van vingerafdrukken bepalen wat er precies is gebeurd. Bij het opmaken van een kussen zie je sporen over de hele kussensloop, maar voornamelijk rond de ingang. Bij het laten stikken is het vooral in het midden. Want dat gedeelte wordt gebruikt om een gezicht plat te drukken."

Anouk de Ronde doet onderzoek naar de locatie van vingerafdrukken. Anouk de Ronde doet onderzoek naar de locatie van vingerafdrukken.

De promovenda werd erbij geholpen door bezoekers van festival Lowlands in Biddinghuizen die beide activiteiten uitvoerden. De Ronde en collega's bestudeerden het verschil in de manier waarop mensen hun handen gebruikten bij de handelingen. Met behulp van een model, bestaande uit speciaal ontwikkelde software, kan er nu aan de hand van de locatie van de vingersporen op het kussensloop worden bepaald welke activiteit het meest waarschijnlijk is: opmaken of verstikken.

'Wijnflessen en messen'

Maar het onderzoek wordt ook breder getrokken. "Zo kijken wij bijvoorbeeld ook naar wijnflessen. Is er een glas ingeschonken met de fles of is deze gebruikt om iets in te slaan? Hetzelfde geldt voor een papiertje. Kunnen we zien of iemand het papiertje alleen heeft gelezen of heeft iemand er ook op geschreven."

De Ronde vervolgt: "We hebben nu bijvoorbeeld ook een onderzoek lopen naar de vraag of een mes is gebruikt voor een onschuldige handeling of een criminele activiteit. Daarvoor hebben we studenten gevraagd om een broodje pindakaas te smeren én om een pop van piepschuim te steken met een mes."

'Kost meer tijd'

Volgens strafrechtdeskundige Joost Verbaan van de Erasmus Universiteit Rotterdam is de nieuwe techniek veelbelovend, vooral bij huiselijke geschillen. "Ik had laatst een zaak waarbij een pistool in de brievenbus lag. De verdachte zegt dat iemand anders dat heeft neergelegd. Hij zei dat hij af en toe naar brieven zoekt in de post en misschien toen het pistool heeft aangeraakt. Dit nieuwe onderzoek zou kunnen uitwijzen wat er met het pistool is gebeurd."

Miniatuurvoorbeeld
Lees ook:

FBI en Nederlandse politie delen vingerafdrukken: goed idee of schending van privacy?

Voor dit soort onderzoek moet je ook weten waar het voorwerp precies is vastgehouden. "Dat kost meer tijd voor agenten, want naast de vingerafdrukken moet ook worden vastgelegd op welke plek ze zijn geregistreerd." 

'Niet alles kan worden opgelost'

De vraag naar dit soort onderzoek is groot, stelt onderzoeker Anouk de Ronde. "In de rechtbank krijg je steeds meer alternatieve scenario's die naar voren worden gebracht waarbij de vraagt wordt gesteld of dat dan kan worden getoetst." Ze wil de resultaten uiteindelijk aan rechters, officieren en politie presenteren.   

Verbaan waarschuwt dat de nieuwe techniek geen wondermiddel is. "Het wil niet zeggen dat je hiermee alle zaken kunt oplossen. Bij de ontdekking van de vingerafdruk rond 1895 dachten ze dat dit het einde van de misdaad was. Net als bij de ontdekking van DNA, maar dat blijkt gewoon niet zo."   

Zo vers is je vingerafdruk

Al meer dan 100 jaar worden vingerafdrukken door de politie gebruikt als opsporingsmethode. Het is een ongekend efficiente manier om iemand te identificeren. Maar nu, door een Nederlandse primeur, kan ook worden achterhaald hoe oud de vingerdrukken zijn.

Altijd weten wat er speelt?
Download de gratis RTL Nieuws-app en blijf op de hoogte.

Playstore Appstore