EditieNL

Helden en schurken in kinderboeken meestal mannen: 'Meisjes vaak een beetje bangig'

22 januari 2018 15:08 Aangepast: 14 februari 2018 16:54
Archieffoto Beeld © iStock

Spannende verhalen vol helden en schurken, wie is er niet groot mee geworden? Grote kans dat die helden en schurken vooral mannen waren, blijkt uit onderzoek van Britse krant The Guardian. Zij kwamen tot die conclusie toen ze keken naar de populairste kinderboeken. Maar maakt dat voor kinderen iets uit?

Voor hun onderzoek heeft The Guardian de 100 best verkochte kinderboeken van 2017 genomen. In de lijst, waar zowel klassiekers als nieuwe boeken in staan, zijn ook veel boeken te vinden die in Nederland popular zijn.

Denk hierbij aan De Gruffalo, Raad eens hoeveel ik van je hou en Peppa Pig. Er zitten natuurlijk ook veel boeken bij waarbij de hoofdkarakters dieren of zelfs voorwerpen zijn. In dat geval hebben ze gekeken of de karakters met 'hij' of 'zij' worden aangesproken. 

Miniatuurvoorbeeld
Ook de populaire Gruffalo is een man

Mannelijk

Er bleek 50 procent meer kans te zijn dat een hoofdpersoon mannelijk is, en vaak was dat ook nog een stereotype mannelijk karakter. Bij de slechteriken was een vrouw nog veel zeldzamer: de kans dat een monster of schurk een man is, bleek acht keer zo groot te zijn. 

Pedagoog Herald Hofmeijer herkent het beeld van het onderzoek wel. "Niet alleen in boeken, ook in talkshows, tv en films zie je veel meer mannen", zegt hij. Volgens hem heeft het zeker invloed op de kinderen die het lezen. 

Stoere jongens, bange meisjes

"Boeken brengen toch een boodschap over. Als die boodschap is dat de wereld een mannenwereld is, dat klopt dat toch niet helemaal", denkt Hofmeijer. "Zelfs als er niet wordt gezegd dat mannen beter of slechter zijn, dan zijn mannen in ieder geval prominenter."

Volgens Hofmeijer maakt ook nog uit hoe mannen en vrouwen zich gedragen in de verhalen. "Jongens zijn vaak stoer, meisjes een beetje bangig. Dat was bij Jip en Janneke al zo."

Miniatuurvoorbeeld

Verandering

Toch ziet kinderboekenrecensent Jaap Friso  dat er wel een verandering gaande is. "Er zijn steeds meer meisjes en vrouwen in kinderboeken, zeker in de nieuwere boeken", zegt hij. Sommige oudere boeken moet je volgens hem een beetje in zijn tijd plaatsen, maar er zijn ook veel klassieke verhalen die juist heel geëmancipeerd waren.  "Denk aan Madelief of Pipi Langkous."

"Je hebt relatief veel vrouwelijke kinderboekenschrijvers in Nederland, ik denk dat die er ook vaak wel bewust mee omgaan." Friso ziet ook steeds meer boeken met diverse gezinssamenstellingen, en mannen en vrouwen die niet in de traditionele rollen zitten. 

Identificeren 

Ook in deze tijd van games en Netflix, ziet Friso dat boeken nog steeds veel invloed hebben op kinderen. "Ze identificeren zich met de karakters uit de boeken. Boeken kunnen dus zeker wel een rol spelen in het beeld dat kinderen van mannen en vrouwen hebben."

Mis niets meer van Editie NL: like ons op Facebook. Dagelijks leuke livestreams, en de laatste nieuwtjes in artikelen, video's en foto's. 

Altijd weten wat er speelt?
Download de gratis RTL Nieuws-app en blijf op de hoogte.

Playstore Appstore