EditieNL

'Hun zijn zeg maar supervegan': waarom vinden we sommige woorden zo irritant?

29 november 2017 15:09 Aangepast: 30 november 2017 09:10
Een paar van de mogelijke 'verliezers' van dit jaar. Beeld © Editie NL

"Lusten hun diervriendelijk vlees? Ik heb zoiets van, nee, zeg maar". Grote kans dat je je ergert aan deze zin, hij staat namelijk vol met woorden die vorig jaar als meest irritant uit de verkiezing van 'Weg met dat woord' kwamen. Ook dit jaar wordt er weer een 'verliezer' gekozen, maar waarom vinden we sommige woorden zo irritant?

'Super', 'comfortzone' en 'vegan'. Het zijn zomaar wat woorden die dit jaar kans maken op de eerste prijs in de 'Weg met dat woord'-verkiezing van het Instituut voor de Nederlandse Taal. Tot morgen kan er nog worden gestemd voor het irritantste woord van 2017.

Nieuwe woorden

"We zien altijd veel Engelse woorden voorbij komen, die vinden mensen blijkbaar eng en bedreigend", vertelt Vivien Waszink van het INT. "Daarnaast vinden veel mensen kantoortaal irritant, misschien omdat dat vaak ook Engelse woorden zijn. Maar ook nietszeggende of niet-efficiënte woorden worden als ergerlijk ervaren."

Artikel gaat verder na het kader

De irritantste woorden van 2016

1. diervriendelijk vlees
2. hun 
3. ik heb zoiets van
4. groentjes
5. zeg maar

Per jaar komen er honderden nieuwe woorden bij in de Nederlandse taal, soms meerdere per dag. "We weten vaak niet eens waar die woorden vandaan komen, maar als mensen het overnemen kan het heel snel gaan", vertelt taaldeskundige Marc van Oostendorp van het Meertens Instituut aan Editie NL. De media spelen een grote rol in die verspreiding van nieuwe woorden, al is het soort medium wel iets veranderd. "Vroeger namen mensen woorden over van de televisie, nu zijn het de jongeren die woorden overnemen van YouTubers."

Mens irritant? Woord irritant

Welke woorden we precies irritant vinden, hangt voor een groot deel af van de mensen die ze uitspreken. "Mensen ergeren zich aan woorden die gebruikt worden door bepaalde groepen die ze niet aanstaan", zegt Van Oostendorp. "Het komt bijna nooit voor dat je je ergert aan woorden die een groep gebruikt die je leuk vindt. Taal associeer je met mensen die het gebruiken." 

Zo zullen mensen die niets met het onderwerp genderneutraal hebben, het woord sneller irritant vinden dan iemand die voorstander is van genderneutraliteit. Maar ook grammaticale fouten of een constant gebruikt stopwoord kan voor irritatie zorgen. "Als iemand constant 'zeg maar' zegt, en het begint jou op te vallen, kan het verschrikkelijk worden naar diegene te luisteren."

Artikel gaat verder na het kader

De irritantste woorden van 2015

1. me 
2. diervriendelijk vlees
3. plezierjacht
4. participatiesamenleving
5. papadag

Woorden blijven

Het kan dus heel erg opluchten om kenbaar te maken welke woorden we niet meer willen horen. Maar verandert dat ook echt iets? De winnaars van voorgaande jaren, 'kids', 'oudjes', 'me' en 'diervriendelijk vlees' worden nog steeds gebruikt. En volgens Van Oostendorp zal de 'Weg met dat woord'-verkiezing daar weinig aan veranderen.

"Veel van die woorden worden in kantines of thuis gebruikt. Die mensen gaan echt niet op de lijst kijken om te checken welke woorden ze niet meer mogen gebruiken", stelt hij. "Maatschappelijke woorden verdwijnen vanzelf weer als we het er niet meer over hebben. Stopwoorden als 'zeg maar' zijn een stuk hardnekkiger, die blijven soms tientallen jaren bestaan. Maar het is menseigen om woorden irritant te vinden, en je kunt niet met iedereen rekening houden."

Bekijk hier de reportage.

 

Mis niets meer van Editie NL: like ons op Facebook. Dagelijks leuke livestreams, en de laatste nieuwtjes in artikelen, video's en foto's. 

Altijd weten wat er speelt?
Download de gratis RTL Nieuws-app en blijf op de hoogte.

Playstore Appstore

`