EditieNL

Wanneer is grensoverschrijdend gedrag strafbaar?

08 november 2017 14:30 Aangepast: 08 november 2017 23:23
Job Gosschalk.

Door de hype rond #MeToo is de discussie over grensoverschrijdend gedrag weer vol opgelaaid. Schrijver en producent Job Gosschalk heeft bekend dat hij 'over grenzen is gegaan' in zijn omgang met acteurs, iets waar sommige slachtoffers aangifte van gaan doen. Maar wanneer is grensoverschrijdend gedrag daadwerkelijk strafbaar?

Grensoverschrijdend gedrag kan veel vormen aannemen. Zo vindt iedereen het logisch dat aanranding en verkrachting streng bestraft worden, maar is niet iedereen het erover eens of een aanraking of opmerking over de grens gaat. Maar volgens advocaat Diantha van Eijsden, die zowel slachtoffers als daders van zedenzaken bijstaat, bepaalt niet het gedrag maar de omstandigheid of er ook echt een veroordeling komt. 

Vrijwillig of niet?

"Het wordt een strafbaar feit wanneer iemand het niet vrijwillig heeft ondergaan", vertelt Van Eijsden. "En dat is meteen een schemergebied. Ik heb zaken gezien waarin het slachtoffer zich pas na afloop realiseerde hoe onprettig hij de situatie vond. Maar als hij dat niet op het moment heeft gezegd en de dader het ontkent, is het officieel niet onvrijwillig geweest, en dus niet strafbaar."

Is er bewijs?

Wanneer er sprake is van een scheve machtsverhouding, bijvoorbeeld tussen een werkgever en werknemer of een ouder en een kind, dan is grensoverschrijdend gedrag sowieso strafbaar. Maar in alle andere gevallen is het heel lastig aan te tonen dat een situatie onvrijwillig was. "Het is vaak een een-op-eensituatie, het is een woord tegen dat van de ander", zegt Van Eijsden. "Dat is lastig, want voor een veroordeling heb je meer dan één bron van bewijs nodig." 

Dat kan lichamelijk bewijs zijn, bijvoorbeeld in geval van verkrachting, maar ook beeldmateriaal of een getuige. "Maar een getuige moet er wel bij zijn geweest. Zelfs als je het meteen daarna aan iemand vertelt, dan nog hoort diegene het alleen van het slachtoffer. Dan heb je het van horen zeggen, en dat is geen extra bewijs."

Meteen aangifte doen

Als meerdere slachtoffers hetzelfde verhaal hebben over een dader, zoals nu het geval is bij Gosschalk, kan dat versterkend werken in de rechtszaal. Toch is dat geen garantie voor een veroordeling. "Als er veel getuigenissen zijn kan de rechter die naast elkaar leggen. Als er dan een patroon is te zien zal de rechter het sneller voor waar aannemen. Maar bij zaken die in de media komen kun je je afvragen: zijn al die getuigenissen authentiek, of baseren ze hun verhaal op ervaringen van andere slachtoffers of iets wat ze in de media lezen? 

Daarom is het volgens Van Eijsden heel belangrijk dat slachtoffers van grensoverschrijdend gedrag niet te lang wachten met een aangifte. "Doe dat meteen, dat is ook heel belangrijk voor het politie-onderzoek. Zelfs als het een een-op-eensituatie betreft kan het zijn dat er filmpjes zijn gemaakt die nog op de telefoon van de verdachte staan. Als je te lang wacht is de kans groot dat dat bewijs er niet meer is."

Mis niets meer van Editie NL: like ons op Facebook. Dagelijks leuke livestreams, en de laatste nieuwtjes in artikelen, video's en foto's. 

`