Mens of machine

Klik op alle stoplichten: dit is waarom captcha's moeilijker worden

31 mei 2021 15:20 Aangepast: 31 mei 2021 15:28
Beeld © ANP

Selecteer alle vakjes waarin je een fiets ziet, net zolang tot er geen een over is. Iedereen die wel eens iets koopt op internet kent deze puzzels wel. Ze zijn bedoeld om te bewijzen dat je geen robot bent. Maar die tests worden al jarenlang steeds moeilijker omdat ook computers steeds slimmer worden.

Wil je een profiel aanmaken in je fitness-app? Bewijs maar dat je geen computer bent. Wil je een nieuwe PlayStation kopen? Voor je kunt doen waar je echt voor kwam moet je eerst slagen voor een zogenaamde captcha-test. 

Negen foto's

Je krijgt negen foto’s van schijnbaar willekeurige dingen op straat. Jouw opdracht: klik op alle foto’s met een stoplicht. Net zo lang tot je er geen meer ziet.

Alleen dan kun je dat profiel aanmaken of betalen. De tests worden steeds complexer omdat de computers die je ermee buiten de deur wil houden ook steeds slimmer worden. 

"Het is niet per se moeilijker, maar we willen iets maken dat voor mensen makkelijk is op te lossen en voor robots niet. Met de vooruitgang die kunstmatige intelligentie boekt, is dat een steeds veranderende uitdaging", zegt een woordvoerder van Google, eigenaar van het systeem. 

Miniatuurvoorbeeld
Lees meer

ReCAPTCHA weet nu zelf dat je geen robot bent

Doel: bots buiten de deur houden

Het doel van captcha (voor de liefhebber: completely automated public Turing test to tell computers and humans apart) is minder ingewikkeld. "Als iemand iets invult, wil je weten of het een legitiem persoon is of een geautomatiseerd programma dat nepaccounts aanmaakt", zegt Piek Vossen, hoogleraar taal en Kunstmatige Intelligentie aan de Vrije Universiteit van Amsterdam.

Een voorbeeld: stel dat een webshop een partij van 50 Playstation 5’s op voorraad heeft, terwijl die heel schaars zijn. Dan zou iemand een programmaatje kunnen schrijven waarmee hij er in een klap 50 koopt, waarmee hij enthousiaste gamers te snel af is. En dan kan hij die voor het dubbele op internet verkopen. 

De winkelier ziet liever 50 blije klanten. Daarom is de captcha ontwikkeld: om programma’s en spammers buiten de deur te houden. "Het is om het internet veiliger te maken. Hoe minder bots, hoe minder spam, hoe minder oplichtingspraktijken", aldus de Google-woordvoerder.

Letters werden plaatjes

De eerste captcha-puzzel bestond uit een plaatje met een serie vervormde letters. Geautomatiseerde programma’s konden ze niet herkennen, maar mensen wel. Totdat getrainde systemen die puzzel ook konden oplossen. Dus werd de puzzel ingewikkelder gemaakt. 

Het probleem is dat er een balans moet zijn. De test moet zo eenvoudig zijn dat iedereen het goed kan doen, ongeacht zijn leeftijd, opleidingsniveau en taal. 

En die balans was al snel zoek omdat computers er beter in werden dan mensen. In 2014 deed Google een test met heftig vervormde letters. Kunstmatige intelligentie ontcijferde meer dan 99 procent van de letters goed, terwijl mensen een derde van de puzzels konden oplossen. 

Daarom kwam Google dat jaar nog met afbeeldingen in plaats van tekst. Iedereen weet immers hoe een brandkraan eruit ziet. En als het niet lukt, kun je op de ververs-knop drukken en het nog een keer proberen met een andere puzzel. 

Miniatuurvoorbeeld
Lees meer

Nieuwe software kraakt CAPTCHA zonder veel training

Iedereen helpt met digitaliseren van boeken

Google gebruikt de captcha’s niet alleen om het internet veiliger te maken, maar ook om zijn systemen beter te maken. Zo gebruikt Google de opgeloste tekst-puzzels ook om boeken te digitaliseren. 

Bij de captcha’s met twee woorden is een van de twee woorden bijvoorbeeld afkomstig uit oude boeken of kranten. Omdat er miljoenen mensen per dag zo’n woord wisten te ontcijferen, kon Google met behulp van het systeem al 150 jaar aan oude edities van de New York Times digitaliseren en ook veel boeken digitaliseren.

Ook de nieuwere versie van captcha wordt ingezet voor een ander doel. Google gebruikt bijvoorbeeld beelden van naambordjes uit Google Streetview. En iedere keer als een gebruiker vertelt dat er op zo'n bordje Walstraat staat en niet Werfstraat, weet de kunstmatige intelligentie nét iets beter wat het onderscheid is tussen de twee. En daarmee kan Google zijn kaarten in Google Maps nauwkeuriger maken. 

Weer een nieuw systeem

Maar ook dat lijkt alweer bijna achterhaald. Want Google kwam vier jaar geleden met weer een nieuwe variant. Dat systeem werkt onzichtbaar op de achtergrond om mensen van machines te onderscheiden. 

Websitebezoekers krijgen een score van 0 tot 1 op basis van wat zij doen. Hoe meer jij je gedraagt als een computer, des te lager je score. Klik jij binnen te korte tijd heel vaak op dingen of typ je hele lappen tekst in een fractie van een seconde: dan is de kans groot dat je score lager uitvalt. 

De eigenaar van de website kan zelf bepalen wat er dan gebeurt. Je kunt alsnog een captcha met plaatjes voorgeschoteld krijgen maar je kunt ook geweigerd worden. Dat is aan de eigenaar. 

Steeds lastiger

Conclusie: het wordt steeds lastiger om te bewijzen of iemand mens of computer is. Want er zullen ook systemen komen die dit laatste trucje onder de knie krijgen.

"Kijk alleen al naar deepfake-video's", zegt hoogleraar Taal en Kunstmatige intelligentie Vossen.

Die nepvideo's zijn steeds makkelijker te maken met behulp van kunstmatige intelligentie. Bijvoorbeeld om het gezicht van iemand te projecteren op bestaande beelden van een totaal ander persoon in een andere context of om bekende personen dingen laten zeggen, die ze nooit zouden zeggen. "Of het nou gezichten of woorden zijn die nagemaakt worden. Het wordt heel ingewikkeld om te bepalen of je met een persoon te maken hebt", zegt Vossen.

Het heeft volgens hem dan ook weinig zin om de captcha's nog moeilijker te maken. "Systemen filter je er niet meer uit. Dus zou je de test moeten veranderen. Wat zijn menselijke eigenschappen die moeilijk te imiteren zijn?"

Einde aan de captcha in zicht?

Een tweede laag zou de oplossing kunnen zijn. "Een laag waarmee je jouw identiteit bevestigt. Je slaat bij sommige websites iets intiems op naast je wachtwoord. Bijvoorbeeld je favoriete boek of de naam van een huisdier."

Maar daar komen weer andere problemen om de hoek kijken. "Dan krijg je te maken met privacy-issues. Het is een proces waar we middenin zitten."

RTL Z First Nieuwsbrief

Schrijf je in voor de Z First nieuwsbrief

Wil jij elke ochtend als eerste op de hoogte zijn van wat er speelt op economisch gebied? Schrijf je dan nu in voor de Z First nieuwsbrief

Altijd weten wat er speelt?
Download de gratis RTL Nieuws-app en blijf op de hoogte.

Playstore Appstore

Dit is een artikel van