Pay per click

Betalen voor nieuws: techreuzen ook in EU verder onder druk

09 februari 2021 17:07 Aangepast: 10 februari 2021 12:07
Beeld © ANP

Brussel kijkt jaloers naar Australië. Daar wordt hard gewerkt aan wetgeving die regelt dat techreuzen moeten betalen voor nieuws, en dat wil Europa misschien ook wel. Uitgevers roepen al jaren dat zij niet kunnen profiteren van hun werk, terwijl dat gratis te vinden is op platforms zoals Google en Facebook. Hun oproep vindt gehoor in het Europees Parlement.

Europarlementariërs vinden de tijd rijp om Google en Facebook te laten betalen voor links naar nieuwsartikelen, blijkt uit een rondgang van de Financial Times.

Tegen die krant zegt een aantal politici dat zij erover nadenken om dat voorstel mee te nemen in de toch al strengere regels die Europa wil opleggen aan techbedrijven. Daarmee kunnen Europese uitgevers zich beter wapenen tegen de grote, overwegend Amerikaanse, techbedrijven. 

Wel de artikelen, niet de centjes

De voorstanders van de extra regels zien in Australië een ideaal voorbeeld. Daar werkt de regering aan wetgeving waardoor de techbedrijven moeten betalen voor het gebruik van nieuws. Dat moet de lokale nieuwsmedia helpen om geld te verdienen.

Nieuwsuitgevers klagen al jaren dat zij niet meeprofiteren van het geld dat Google krijgt voor advertenties die getoond worden rond zoekresultaten als iemand zoekt naar nieuws. 

Maar van een concreet voorstel is nog geen sprake, laat een beleidsmedewerker van het Europees Parlement weten.

Miniatuurvoorbeeld
Lees meer

Techreuzen kunnen ook in Europa worden opgebroken

Kleine kans

En de kans dat er zo'n aanpassing in de nieuw voorgestelde regels komt is klein, zegt media-advocaat Douwe Linders van SOLV Advocaten. "Een belangrijk argument tegen zoiets, is dat we het net hebben geregeld met een nieuwe copyrightrichtlijn. Dat gaan ze niet zomaar opnieuw optuigen", zegt hij.

Maar de techbedrijven gaan de druk wel voelen, legt Linders uit. "Diplomatiek en politiek komt er steeds meer druk om toch te betalen. Het is een soort wereldwijde onderhandeling met Google en Facebook."

Miniatuurvoorbeeld
Lees meer

Het is definitief: EU-landen nemen omstreden copyrightwet aan

Indienen als amendement

Een Maltees Europarlementariër zegt tegen de Financial Times dat de Australische aanpak de onderhandelingspositie van uitgevers kan versterken.

De Europarlementariërs die voor nog strengere regels zijn, zouden het voorstel als amendement kunnen indienen. Dat kan wanneer het Europarlement zich buigt over de Digital Services Act en de Digital Markets Act. Maar daar moet het parlement nog mee beginnen.

Facebook en Google tegen

Facebook en Google zijn fel tegen de voorgestelde wet in Australië. Google dreigt in Australië te stoppen als zoekmachine en Facebook dreigde om het gebruikers onmogelijk te maken om nieuws te delen.

Ze voerden ook in Europa al succesvol campagne tegen de hernieuwde Europese copyrightrichtlijn die twee jaar geleden werd aangenomen. Dat geeft uitgevers al iets meer kans om geld te verdienen. Maar iedere lidstaat moet die richtlijn omzetten in nationale wetten. En dat gebeurt niet in ieder land even streng, onder meer door de lobby van de techreuzen.

Miniatuurvoorbeeld
Lees meer

Google sluit deal met Franse uitgevers over auteursrechten

Nederland: geen geld voor linkjes

In Nederland gaat de strengere copyrightwetgeving op 7 juni in. Daar staat in dat platforms zoals Google en Facebook moeten betalen voor filmpjes, muziek, foto's en teksten die auteursrechtelijk beschermd zijn.

Maar er is een belangrijke uitzondering: linkjes naar nieuwsartikelen mogen wel vrij worden gedeeld als dat met individuele woorden of heel korte fragmentjes gaat. "Dat is er echt ingelobbyt. Die uitzondering is er voor Google News en daar kan Google een beroep doen", vertelt Linders.

In Frankrijk zijn ze veel strenger geweest, legt hij uit. "Heel korte fragmenten vallen daar ook buiten de regels. Maar als een fragment de exploitatie van het artikel onmogelijk maakt, omdat mensen niet meer doorklikken, dan valt het wel onder de wet."

Botsing maar Google betaalt wel

Dankzij die strengere regels hadden Franse uitgevers een middel om Google aan te pakken, wat tot een botsing tussen het techbedrijf en de uitgevers leidde. Google wilde niet betalen toen uitgevers dat eisten.

Uiteindelijk deed Google toch ingebonden en gaat het betalen voor linkjes naar nieuwsberichten, onder druk van de toezichthouder. 

Dat komt volgens Linders omdat het bedrijf ingreep en nieuwsberichten minder goed zichtbaar maakte in zoekresultaten. "Toen heeft de mededingingsautoriteit gezegd: je hebt een te grote machtspositie met je zoekmachine en maakt het onmogelijk om artikelen van uitgevers te vinden."

Het laat volgens hem zien dat het mededingingsrecht zwaarder wordt ingezet, 'omdat het het auteursrecht niet voldoet'.

Miniatuurvoorbeeld
Lees meer

Google sluit deal met Franse uitgevers over auteursrechten

Kijken of het werkt

PvdA-Europarlementariër Paul Tang is wel tevreden over de nieuwe richtlijn. "Het feit dat je Google moet dwingen om aan tafel te zitten, laat vooral zien dat ze niet zo'n sterke positie mogen hebben. Het laat niet zien dat de richtlijn niet goed is", zegt hij. 

Tot het parlement de nieuwe regels voor grote techbedrijven behandelt, moet het goed kijken of de copyrightrichtlijn werkt, zegt hij. Als dat niet het geval is, moet de positie van uitgevers worden versterkt. "Het zou een voorstel voor een amendement kunnen zijn."

Adverteerders zijn afhankelijk van reclame, benadrukt hij. "En de helft van die markt is in handen van Google en Facebook. Het doel van de nieuwe regels is om die positie te verzwakken", besluit hij. 

RTL Z First Nieuwsbrief

Schrijf je in voor de Z First nieuwsbrief

Wil jij elke ochtend als eerste op de hoogte zijn van wat er speelt op economisch gebied? Schrijf je dan nu in voor de Z First nieuwsbrief

Altijd weten wat er speelt?
Download de gratis RTL Nieuws-app en blijf op de hoogte.

Playstore Appstore

Dit is een artikel van