Zahra Boufadiss

Nederland zakt voor zijn examen menselijkheid

23 juli 2022 16:00

Ja, ook ik had een hitteplan: tijdens de extreme warmte zou ik me zo min mogelijk opwinden. Dat is mislukt. Mijn bloed kookte toen ik een nieuw plan van onze regering las. Ons kabinet geeft toestemming aan gemeentes om alleen Oekraïense vluchtelingen op te nemen. Vluchtelingen uit andere landen mogen worden geweigerd.

Daarnaast gaat Nederland vluchtelingen binnenkort opvangen op dobberende cruiseschepen. En die liggen niet eens aan wal in een gemeente, maar drijven ergens op de vrije zee. De gemeente Vlissingen wilde namelijk al niet meewerken aan het opvangen van vluchtelingen op cruiseschepen aan wal. Te veel in het zicht van de inwoners, blijkbaar. Niet zo smakelijk bij het boodschappen doen. Maar, geen zorgen! Volgens de staatssecretaris zullen er wel loodsboten zijn, waarmee de vluchtelingen naar wal kunnen varen, als ze dat willen en aandurven, tenminste. Anders zitten ze gevangen op het schip en dat was nou ook weer niet de bedoeling. 

Deze plannen werden bekendgemaakt tijdens een persconferentie, alsof het om een vervelende lekkage ging tijdens een VVE-vergadering. Tja, sommige gemeentes willen wel Oekraïners opvangen, maar geen andere vluchtelingen. En aan die wens komt de staatssecretaris nu maar tegemoet.

Door de Oekraïners zoveel mogelijk op te vangen in gemeentes die alleen openstaan voor witte vluchtelingen, wil hij plek vrijmaken in gemeentes die wel openstaan voor andere groepen. Daarmee krijgen vluchtelingen uit Oekraïne een voorkeursbeleid en dat is niet voor het eerst. Oekraïners mochten de afgelopen maanden werken, zonder de verplichte werkvergunning. Medische zorg werd gegarandeerd en minderjarige kinderen kregen onderwijs. Mooie voorzieningen die vluchtelingen met een andere afkomst ook graag hadden gekregen, maar zij hadden het nakijken. Het voortrekken van Oekraïense vluchtelingen is blijkbaar bevallen, want het wordt doodleuk voortgezet.

"Dit is keiharde discriminatie, gefaciliteerd en aangemoedigd door de staat"

Dit is geen business as usual, maar keiharde discriminatie, gefaciliteerd en aangemoedigd door de staat. Discriminatie op grond van afkomst is simpelweg verboden. Dat staat zelfs in het eerste artikel van onze Grondwet, de basis van onze rechtsstaat. Daarnaast is Nederland ook gebonden aan talloze internationale verdragen, waarin zo’n verbod ook is opgenomen. Die verboden legt het kabinet nu naast zich neer en legt daarmee gemeentes geen strobreed in de weg om hetzelfde te doen.

Onze overheid staat onder druk. Nederland heeft zich verplicht om ieder jaar een aantal vluchtelingen op te nemen. Aan die verplichting wordt al twee decennia niet voldaan. Het vluchtelingenbeleid in Nederland levert inmiddels mensonterende omstandigheden op en bijpassende foto’s, waaruit blijkt hoe ernstig Nederland tekortschiet aan mensen die hulp het hardst nodig hebben. ‘Gelukkig’ waren er eerst nog stoelen waarop deze asielzoekers hun nachtrust konden vinden. Maar tegenwoordig slapen er soms wel honderden vluchtelingen op de keiharde grond voor de asielopvang in Ter Apel met hun hoofd op een pak wc-papier. Inmiddels hebben we zulke lage verwachtingen van onze asielopvang, dat het nieuws is wanneer er géén vluchtelingen meer zijn die hun nacht noodgedwongen moeten doorbrengen in de Drentse buitenlucht. 

Vluchtelingen komen vaak getraumatiseerd aan en hebben veelal een zeer gevaarlijke boottocht doorstaan om het veilige Nederland te bereiken. Om dat soort mensen op straat te laten slapen, of ze op te vangen op een cruiseschip, is onacceptabel. Zij hebben recht op veilige opvang – allen in gelijke mate. Geen mens is immers illegaal. Een overheid die het discriminatieverbod overtreedt is dat wél. Dan zakt Nederland voor zijn menselijkheidsexamen.

Zahra Boufadiss is strafrechtadvocaat in Amsterdam. Op deze plek deelt ze iedere twee weken haar visie op haar werk – en de rest van de wereld.