Amanda Bulthuis

Strengere leenregels helpen consument niet

01 juni 2022 07:13

Kwetsbare consumenten moeten beschermd worden tegen te veel lenen. Iedereen zal het daarmee eens zijn. Maar soms bedenk je iets met de beste intenties en bereik je het tegenovergestelde.

Zo is het ook met de strengere regels waar kredietverstrekkers en banken de afgelopen jaren mee te maken kregen. Opeenvolgende kabinetten wilden zo voorkomen dat kwetsbare mensen te veel lenen, maar onbedoeld dreigen daardoor juist mensen in de problemen te komen.

De leennormen, die bepalen hoeveel iemand op basis van zijn inkomen en vaste lasten mag lenen, zijn veel strenger geworden. Daarnaast moeten kredietverstrekkers in de toekomst waarschijnlijk al bij leenbedragen vanaf 250 euro iemands inkomen controleren aan de hand van officiële documenten, zoals loonstrookjes. Nu ligt deze grens op duizend euro.

Verder is de maximale leenrente tijdelijk verlaagd van 14 naar 10 procent om consumenten tijdens de coronacrisis te beschermen tegen te dure leningen. Minister Sigrid Kaag, van Financiën, wil deze verlaging permanent maken.

Dit lijkt allemaal heel gunstig voor de consument, maar dat is het niet. Steeds meer mensen krijgen 'nee' te horen op hun leningaanvraag, vanwege de strengere leennormen. Of ze kunnen veel minder lenen dan voorheen.

Miniatuurvoorbeeld
Lees ook:

Volgend jaar kunnen we duizenden euro's minder lenen

Tegelijkertijd dreigt het aanbod van leningen met een laag leenbedrag af te nemen. Banken en kredietverstrekkers hebben namelijk meer werk (en dus kosten) bij het verstrekken van een lening, maar mogen minder rente vragen voor een lening. Dat is vooral merkbaar bij kleine leenbedragen. In verhouding wegen de administratiekosten op zo'n lening zwaarder dan op een groter leenbedrag.

Sommige aanbieders stoppen daarom met 'kleine' leningen of overwegen dit. Dit concludeert ook onderzoeksbureau SEO, dat in opdracht van het ministerie van Financiën onderzoek deed naar het effect van de lagere maximale leenrente.

Het zal dus steeds moeilijker worden om een lening voor een kleine leenbedrag te krijgen. Dit is een gevaarlijke ontwikkeling. Mensen die hard een kleine lening nodig hebben voor bijvoorbeeld een wasmachine of meubels zullen op zoek moeten naar alternatieven. Als het meezit, komen ze dan bij een gemeentelijke kredietbank uit, maar ze zullen ook vaker kiezen voor dure opties als leasen of huren.

En als het echt tegenzit, vallen ze misschien zelfs in handen van aanbieders van flitskredieten. Dat kun je deze consumenten ook moeilijk verwijten, want je moet toch wat als je wilt wassen en je wasmachine is kapot.

Dit moeten we dus niet willen. Zeker niet nu alles steeds duurder wordt en de komende tijd nog meer mensen in financieel zwaar weer gaan komen. Ik denk dat de overheid, in plaats van nog strengere regels voor kredietverstrekkers, juist moet investeren in goede hulp en regelingen bij financiële problemen. Alleen zo zorgen we dat kwetsbare mensen niet op eigen houtje op zoek gaan naar alternatieven voor zaken die ze niet kunnen betalen en voorkom je dat ze bij veel te dure leenvormen en frauduleuze aanbieders terechtkomen.

Gelukkig kwam de Raad van State tot een soortgelijk advies. Dus minister Kaag, neem het mee! En Tweede Kamer, wees hier kritisch op bij onder andere de behandeling van het besluit om de maximale leenrente permanent te verlagen.

Amanda Bulthuis is financieel expert bij vergelijkingssite Geld.nl en houdt zich bezig met ontwikkelingen rondom verzekeringen en andere geldzaken.