Ga naar de inhoud
Piet Rietman

Regels voor quarantaine versoepelen? Onverstandig

Uit ledenonderzoek van werkgeversvereniging AWVN blijkt dat werkgevers last zeggen te hebben van uitval, door ziekte en quarantaine. De eigen inschatting van werkgevers is dat 12 procent van de werknemers thuis zit door ziekte en quarantaine.

Twaalf procent is een stuk hoger dan het door het CBS gemeten verzuimpercentage in 2021, schrijft AWVN. Volgens het CBS was het ziekteverzuim toen 4,8 procent in het eerste kwartaal, 4,7 procent in het tweede en 4,6 procent in het derde. In het vierde kwartaal steeg het verzuim, waarschijnlijk door omikron, naar 5,1% in november.

Verzuim door ziekte is uiteraard sterk seizoensafhankelijk: de piek in de CBS-cijfers zit bijna elk jaar in het eerste kwartaal. In 2018 was er 4,9 procent ziekteverzuim in het eerste kwartaal, in 2019 was dat 4,7 procent, in 2020 was er 5,2 procent ziekteverzuim en in 2021 was dit 4,8 procent. Stel dat de gerapporteerde 12 procent representatief is, dan ziet het eerste kwartaal van 2022 er zorgelijk uit.

Zelfrapportage is echter geen geschikte methode om de uitval te meten, omdat werkgevers die hier last van hebben vaker zullen reageren. Bovendien staat deze ledenenquête in het teken van het coronabeleid. Ondernemers die last hebben van de quarantaineregels zullen ook vaker reageren.

Het verzuimpercentage dat door het CBS wordt gerapporteerd zal dus lager zijn dan de genoemde 12 procent. Maar, gelet op de huidige besmettingscijfers, ook zeker hoger dan de gebruikelijke 5 procent.

Het zevendaagsgemiddelde van coronabesmettingen is 52.303 positief geteste mensen. Stel dat mensen na een positieve test gemiddeld acht dagen ziek en/of in quarantaine zijn, dan zijn er de komende dagen door corona 418.424 mensen ziek en/of in quarantaine.

Als zo'n 70 procent daarvan tot de beroepsbevolking behoort dan is het verzuim door corona alleen al zo’n 3,3 procent, bovenop andere redenen voor verzuim. Het is dus geen gekke gedachte dat het verzuimpercentage in het eerste kwartaal uitkomt op 6 of 7 procent.

Maar ook dan is er nog steeds een probleem. Als van elke 1000 gewerkte dagen er 60 of 70 verzuimd worden terwijl dat er in een normaal eerste kwartaal 50 zijn, dan is dat wel degelijk een forse aanslag op de productiviteit. Voor 1 à 2 procent van de totale economische activiteit moet dan iemand anders gevonden worden om het te doen.

Geen
Lees ook:
Geen quarantaine meer nodig na boosterprik of recent herstel van corona

Dit is mogelijk ook een probleem dat we niet zien. Als het ziekteverzuim in het eerste kwartaal altijd rond de 5 procent schommelt, is er geen reden om ziekteverzuim te zien als belangrijke economische factor. Het staat dan ook niet op het netvlies van beleidsmakers. Is het ineens 6 of 7 procent, dan gebeurt er dus iets waar niet voldoende rekening mee was gehouden in prognoses.

Het is bovendien een probleem zonder oplossingen. Het verzuim omlaag brengen door het aantal besmettingen omlaag te brengen, kan niet. Er zijn geen sectoren meer die opnieuw dicht kunnen – het draagvlak is weg. En het doel van coronarestricties was altijd de druk op de IC's verlichten, niet het ziekteverzuim laag houden.

Een andere oplossing werd aangedragen door werkgeversvereniging AWVN, die ook dat ledenonderzoek van die 12 procent deed. De quarantaineregels zouden moeten worden versoepeld. Een mooi voorbeeld van de uitdrukking penny-wise, pound-foolish.

Als mensen minder lang in quarantaine hoeven dan neemt het aantal verzuimdagen de komende week ongetwijfeld af. Maar hoe korter de quarantaines nu, hoe hoger de besmettingen in februari en maart.

Het kabinet spreekt met werkgeversorganisaties over welke beroepen soepelere quarantaineregels mogen hanteren, schreef de Volkskrant gisteren.

In dat kader is het begrijpelijk dat werkgevers aandringen op een oplossing waarvan zij denken dat die in hun voordeel is. Maar voor de gezondheid van werknemers is dat allerminst voordelig.

Bovendien hebben werkgevers twee jaar lang de tijd gehad om een veilige werkomgeving te creëren en op díe manier de besmettingen laag te houden. Dat is zeker niet in alle sectoren gelukt. In deze laatste fase van de pandemie zou terughoudendheid de werkgevers dus sieren.