Patrick Wessels

Banken zouden beleggingsinformatie moeten achterhouden

03 augustus 2021 06:40

Banken hebben een zorgplicht en moeten 1) voldoende informatie van klanten inwinnen om ze passend te adviseren. En ze moeten 2) klanten voldoende informeren om hen een weloverwogen keuze te laten maken. Daar zou wat mij betreft best een uitzondering op mogen komen. En wel voor particuliere beleggers.

Beleggen is namelijk knap lastig. Tenminste, psychologisch en emotioneel. Het beleggen zelf kan zelfs een aap, dat bewijst Jacko al jarenlang. De aap wist bijvoorbeeld over een periode van 18 jaar al 14 keer de AEX-index te verslaan. Psychologisch en emotioneel is dat echter een heel ander verhaal, dan is beleggen wel degelijk moeilijk.

Ik werd een paar weken terug gebeld door de Consumentenbond, die schreef aan een informatief stuk voor particuliere beleggers. "Hoe kunnen we hen helpen om minder emotioneel te reageren op schommelingen op de beurs?" Het was een van de hoofdvragen, waarop wat mij betreft maar één antwoord mogelijk is.

Emoties ervaar je vanuit het onbewustzijn. Die kun je niet zomaar aan- of uitzetten, die zijn er gewoon. Dus dalen de koersen? Zodra je ernaar kijkt ervaar je negatieve emoties. De psychologische Prospect Theory en meer specifiek verliesaversie hebben hun invloed op het gedrag dat je zal vertonen.

Zelfs als je de theorie tot in den treuren doorneemt en je precies weet hoe het werkt helpt dat niet. Die studie doe je bewust, dus binnen het bewustzijn. Het is vervolgens het onderbewustzijn dat de emoties ervaart. Je kunt met meer bewuste kennis die onbewuste emotionele reactie dus niet uitschakelen.

De enige manier om je er niet door te laten beïnvloeden is ook meteen de meest rigoureuze. Zorg dat je er niet naar kunt kijken. Zorg ervoor dat je geen idee hebt wat er op de beurs gebeurt. Of in ieder geval niet met jouw beleggingen. Het is hetzelfde advies voor iedereen die minder wil kopen, of in ieder geval minder spullen die je niet nodig hebt. De enige tip die echt werkt? Gewoon niet naar de winkel gaan.

Ik koos 10 jaar geleden voor beleggen als manier om als zzp'er zelf pensioen op te bouwen. Om dat te organiseren ging ik destijds naar een grootbank, dat gaf me vertrouwen. De bank vertelde me enthousiast over de mogelijkheden voor pensioenbeleggen. Zij zouden alles regelen qua aankoop en verkoop, ik hoefde alleen maar geld in te leggen. En wat hen betreft nog interessanter, zij zouden ervoor zorgen dat ik in mijn bankieren-app precies kon zien hoe de beleggingen zich ontwikkelden.

Daar zat ik natuurlijk niet op te wachten. Ik reageerde enthousiast, behalve op het laatste punt. En sterker nog, ik vroeg de bank om ervoor te zorgen dat ik er in de app niets van terug kon zien. Daar schrokken ze even van, dat hadden ze nog niet eerder gehoord.

Het had wat voeten in de aarde, en vroeg om meerdere bevestigingen op papier dat ik echt zeker was van mijn zaak. Ik wilde helemaal niet kunnen zien hoe het met de beleggingen ging. De bank was met stomheid geslagen.

Toch is dat wat mij betreft de enige manier om particulier te beleggen zonder je te laten beïnvloeden door emoties. En dat geldt natuurlijk vooral als je passief wilt beleggen, gewoon door bijvoorbeeld maandelijks of jaarlijks een bedrag in te leggen voor de lange(re) termijn. De tussentijdse transacties en emotionele beslissingen dragen bepaald niet bij aan het rendement.

Dus, banken: kunnen jullie ervoor zorgen dat particuliere beleggers de mogelijkheid hebben om niets van hun beleggingen te zien? Help particulieren beter te beleggen, door eventuele (tijdelijke) dalingen onzichtbaar te maken. Houd deze beleggingsinformatie achter, om te voorkomen dat beleggers daar emotioneel (verkeerd) op reageren en beslissingen maken die ze niet helpen.