Leo Lucassen

Waarom Nepalezen wel en Ivorianen niet in Europa mogen werken

26 juli 2021 09:42

Terwijl de EU de muren al hoger optrekt om vluchtelingen uit Afrika en het Midden-Oosten te weren, is het aantal werkvergunningen voor arbeidsmigranten uit de Oekraïne, Wit Rusland, Nepal, Vietnam, Mongolië sinds 2015 fors toegenomen.

Ruwweg kunnen we drie herkomstkernen onderscheiden: 1) landen grenzend aan de EU in het Oosten (Oekraïne, Rusland en Wit Rusland); 2) de Kaukasus (Armenië en Georgië); 3) Zuid-Oost Azië (Nepal, Vietnam, de Filipijnen en Mongolië). Zo is het aantal vergunningen voor deze landen volgens de cijfers van het Europese CBS (Eurostat) tussen 2015-2019 verdubbeld van 800.000 naar 1,6 miljoen.  

In diezelfde jaren kampt de Europese Unie naar eigen zeggen met een 'vluchtelingencrisis' zonder weerga in de geschiedenis. Hoewel die voorstelling van zaken niet klopt (in de jaren negentig van de vorige eeuw was het aantal asielzoekers hoger dan in de afgelopen tien jaar), werpt deze tegenstelling wel wat vragen op.

Zeker omdat landen die zich hebben ingespannen om de asielzoekers die als vluchteling zijn erkend, zoals Duitsland, erin zijn geslaagd binnen korte tijd velen van hen aan werk te helpen. Anders gezegd, terwijl de arbeidsmarkt in Europa steeds krapper wordt, wil het geen mensen toelaten die vluchten en een nieuw (werkend) bestaan willen opbouwen.

Sterker nog, het accepteert dat tienduizenden van hen al jaren in mensonwaardige omstandigheden in overvolle kampen in landen als Griekenland verkommeren. En er jaarlijks duizenden migranten (zowel asielzoekers als migranten die primair hopen op werk) verdrinken in de Middellandse Zee.

Aan de andere kant geeft het meer dan anderhalf miljoen werkvergunningen af aan arbeidsmigranten uit Oost-Europa en Azië, tot in Vietnam en Nepal aan toe. Een aantal dat gezien de vergrijzing en bevolkingskrimp die al in volle gang is in de komende jaren waarschijnlijk alleen maar verder zal toenemen.

Miniatuurvoorbeeld
Lees ook:

Roemeense arbeidsmigranten Limburg leefden onder vreselijke omstandigheden

De verklaring voor deze op het eerste oog schizofrene situatie zou kunnen luiden dat de werkvergunningen tijdelijk zijn en de mensen uit deze landen, die overigens vaak duizenden euro's betalen aan wervers om überhaupt in aanmerking te komen voor zo’n vergunning, zich niet permanent mogen vestigen.

Bovendien zijn zij primair gericht op werk en blijven hun gezinnen achter in de landen van herkomst. En tenslotte weten ze van te voren dat worden ze ingezet voor laagbetaald productiewerk of in de dienstensector. Als je het puur economisch bekijkt leveren ze dus veel meer op dan ze kosten.

Vanuit een breder perspectief getuigt deze tegenstelling echter wel degelijk van een nogal zelfzuchtige houding. Aan de ene kant wordt immigratie door menig politicus voorgesteld als de baarlijke duivel, terwijl diezelfde politici toestaan dat miljoenen een vergunning krijgen om hier te werken. Waarbij de 'reproductiekosten' (opvoeding, onderwijs, zorg voor kinderen) door de landen van herkomst worden gedragen en wij van hun arbeidskracht profiteren.

Een menselijker systeem dat minder op uitbuiting is gericht zou er vanuit een langere termijn visie heel anders uit kunnen zien. Wetend dat het tekort aan arbeid, ook met voortgaande mechanisering en robotisering, de komende decennia eerder groter dan kleiner wordt, zou er om te beginnen een constructiever asielbeleid ontworpen kunnen worden dat veel beter gebruik maakt van het menselijk kapitaal van vluchtelingen. Mensen die niets liever willen dan een nieuw bestaan opbouwen en hun handen uit de mouwen steken.

Daarnaast zou de werving van arbeidsmigranten niet moeten worden overgelaten aan op winst en uitbuiting beluste wervers en werkgevers en vestiging en de opbouw van rechten op de langere termijn tot de mogelijkheden moeten behoren. Dat zou ook soelaas bieden aan de vele jongeren uit Afrika, die nu volledig zijn overgeleverd aan mensensmokkelaars en dagelijks hun leven riskeren.

Kortom, mogen wij alstublieft een menselijker, rationeler en langere termijnbeleid?

RTL Z First Nieuwsbrief

Schrijf je in voor de Z First nieuwsbrief

Wil jij elke ochtend als eerste op de hoogte zijn van wat er speelt op economisch gebied? Schrijf je dan nu in voor de Z First nieuwsbrief