Joeri de Wilde

De groene leugens van onze banken

22 mei 2021 13:03

BREAKING NEWS: een voorname Britse bank heeft plots het licht gezien en stopt abrupt met de financiering van kolencentrales en bredere steun aan olie-, gas- en kolenbedrijven. Ook gaat de niet nader te noemen bank schadevergoedingen betalen aan gemeenschappen die het zwaarst zijn getroffen door de steenkoolprojecten die ze heeft (mede) gefinancierd.

Klinkt te mooi om waar te zijn? Dat is het helaas ook. Bovenstaand persbericht werd vorige week verspreid door jongerenbeweging Fridays for Future (FFF), als onderdeel van een ludieke campagne waarin de actiegroep bestaande uit scholieren en studenten zich online voordeed als de Britse bank. Inclusief namaakwebsite, fake Twitteraccount van de directeur en in scène gezette persconferentie.

Op de live te volgen persconferentie, waarin de bank zogenaamd de details van haar nieuwe beleid zou onthullen, verscheen na de introductie de 'raad van bestuur' van de bank: een aantal jonge vrouwen van FFF, gestoken in corporate kledij en plaksnor.

De jongeren confronteerden de bank zo op wel zeer pijnlijke wijze met de enorme discrepantie tussen haar beleid en haar mooie woorden: campagneslogans als 'Here for Good' en 'Good enough will never change the world' en commercials vol schattige konijntjes en vliegende walvissen zijn niet te rijmen met haar positie als grootste Europese financier van ontwikkelaars van kolencentrales. Daar komt nog bij dat haar onlangs aangepaste beleid omtrent financiering van de fossiele industrie pas vanaf 2027 echt effect zal gaan hebben.

Helaas is deze Britse bank geen uitzondering. Wereldwijd beloven tal van banken, verzekeraars en pensioenfondsen hun verantwoordelijkheid te nemen, soms met expliciete beloftes om de financiering van de fossiele industrie af te bouwen. De verantwoordelijkheid die ze hebben is enorm, want: wie betaalt, bepaalt. Banken, verzekeraars en pensioenfondsen met ethisch besef zouden daarom eisen moeten stellen aan bedrijven waaraan ze leningen of verzekeringen verstrekken, of waarin ze beleggen.

Miniatuurvoorbeeld
Kijk ook:

Deze Europese wet voorkomt greenwashing door grote bedrijven

Er zijn echter grenzen aan wat financiële instellingen kunnen bewerkstelligen. Dit weten de instellingen zelf ook al te goed: een enquête liet onlangs zien dat slechts 17 procent van de grootste institutionele beleggers daadwerkelijk gelooft dat het oliemaatschappijen zal lukken te transformeren tot groenere bedrijven.

Dit strookt bepaald niet met het veelgehoorde argument van financiële instellingen dat ze zulke bedrijven blijven ondersteunen om op die manier positieve invloed te kunnen blijven uitoefenen op de bedrijfskoers. Want waarom zou je betrokken blijven als je ervan overtuigd bent dat al jouw pogingen geen effect zullen hebben?

Soms is het dus beter financiering in zijn geheel te stoppen. Als banken, verzekeraars en pensioenfondsen dit daadwerkelijk zouden doen, dan worden de meest vervuilende bedrijven gedwongen versneld te verduurzamen, om zo toch nog in aanmerking te komen voor het benodigde geld. Lukt dat ze niet, en overleven ze het niet, dan is dat vanuit milieuoogpunt ook geen probleem.

Tot dusver is van zo'n grootschalige beweging onder financiële instellingen helaas nog absoluut geen sprake: sinds het klimaatakkoord van Parijs in 2015 ondersteunden de zestig grootste banken ter wereld de fossiele industrie met maar liefst 3,8 biljoen dollar. Nederlandse pensioenfondsen blijven uw geld ook doodleuk beleggen in grote fossiele bedrijven.

Groene campagneslogans, gelikte duurzaamheidswebsites en met veel bombarie aangekondigde beleidswijzigingen zijn vaak dus niet meer dan een met zorg aangebrachte, nauwelijks van echt te onderscheiden plaksnor.

Natuurlijk tracht wet- en regelgeving in bijvoorbeeld Europa het effect van deze vermomming teniet te doen, onder andere door meer transparantie te eisen. Op die manier zouden u en ik beter in staat moeten zijn onderscheid te maken tussen financiële instellingen die de schijn ophouden en zij die echt een verschil (willen) maken. Hoe noodzakelijk en welkom ook, dit is helaas een proces van de langere adem.

Daarom zijn en blijven acties die hypocrisie blootleggen, zoals deze van de jongeren van FFF, cruciaal. En ter herinnering voor financiële instellingen: na verloop van tijd vallen zelfs de beste plaksnorren af.

RTL Z First Nieuwsbrief

Schrijf je in voor de Z First nieuwsbrief

Wil jij elke ochtend als eerste op de hoogte zijn van wat er speelt op economisch gebied? Schrijf je dan nu in voor de Z First nieuwsbrief