Nora Neuteboom

Nee er komen geen 'roaring twenties' aan

29 april 2021 09:39

Krantenkoppen duikelen over elkaar heen om de tijd na corona te duiden. Als we straks allemaal gevaccineerd zijn, dan breekt er een 'roaring twenties'-tijdperk aan. De zomer van 2021 is de 'summer of love'.

Of nog zo een: 'revenge shoppen', de trend van 2021! Een gefrustreerde consument die in 2020 door het coronavirus aan de ketting werd gelegd, en nu ineens zijn opgespaarde geld kan laten rollen om weer met volle teugen van het leven te genieten.

Maar zo'n vaart zal het allemaal niet lopen. Natuurlijk zal consumptie terugveren in de tweede helft van dit jaar naar het pre-corona niveau. Want: alles gaat weer open.

De vraag is, zal de consumptie voor een geruime tijd boven het pre-corona niveau liggen zodat we inhaalgroei realiseren? Het antwoord op die vraag is, volgens mij: nee.

We hebben massaal extra gespaard, volgens onze berekeningen zo'n 43 miljard. Dit is ongeveer 5 procent van het Nederlandse bbp, niet mis dus. Een groot gedeelte van dit extra gespaarde zijn 'onvrijwillige besparingen'. Geld dat consumenten wel zouden willen besteden, maar vanwege de lockdownrestricties niet konden uitgeven. Dat zou dus, in theorie, voor een forse bestedingsimpuls kunnen zorgen.

Maar: extra opgebouwd spaargeld kan ook anders aangewend worden. Nu de rentes op spaargeld nul, en in sommige gevallen zelfs negatief zijn, is het aflossen van schulden geen gekke optie. Met name de hypotheekschuld rust zwaar op onze schouders.

Bovendien floreert de aandelenmarkt en vindt er dus ook een verschuiving van spaargeld naar investeringen plaats, wat de kans op het besteden van het extra gespaarde geld kleiner maakt. Geld dat je hebt belegd geef je immers minder snel uit.

Bovendien zal de oplopende werkloosheid – die nog steeds door alle voorspellers wordt verwacht – ervoor zorgen dat er meer onzekerheid is en dus mensen een groter gedeelte van hun spaargeld achter de hand zullen houden.

Ook weten we dat spaargeld niet evenredig verdeeld is. Uit data van de Europese Commissie blijkt dat hogere inkomens een disproportioneel groot gedeelte van deze extra besparingen in handen hebben. Dit zijn huishoudens die niet op hun spaargeld hoeven in te tappen om hun extra uitgaven te financieren. Het zijn juist de lage inkomens die hun spaargeld uitgeven, niet de hogere.

Miniatuurvoorbeeld
Lees ook:

We sparen wel meer tijdens corona, maar we lossen niets extra af

En als consumenten dan inderdaad het extra gespaarde geld willen uitgegeven, waar gaat het geld dan naar toe? De ECB heeft berekend dat ruim 80 procent van de daling in consumptie tijdens corona werd veroorzaakt door een daling in de vraag naar diensten. Geen verrassing, gezien de dienstensector het hardst is geraakt door de lockdownmaatregelen en toch ruim driekwart van onze totale bestedingen uitmaakt.

Maar deze diensten lenen zich minder goed voor inhaalgroei. We gaan niet al die gemiste kapperbezoeken inhalen. En misschien gaan we wel een keer extra uiteten, maar al die gemiste etentjes inhalen is onwaarschijnlijk. Natuurlijk: een wat duurdere vakantie boeken kan, maar we hebben nou eenmaal een beperkt aantal vakantiedagen.

Een daling van de vraag naar diensten leidt dus meestal tot een permanent verlies. Duurzame consumptiegoederen lenen zich beter voor inhaalgroei, maar juist de vraag naar deze producten bleef tijdens corona aardig op peil. We kochten een nieuwe televisie om de ene na de andere Netflixserie te bingen, knapten onze tuin op en kochten nieuwe ovens om zuurdesembrood in te bakken. Kortom, ook vanuit deze hoek is er weinig ruimte voor inhaalgroei.

Een laatste, maar niet minder belangrijk punt: ook vanuit de overheid is het onwaarschijnlijk dat er een groots stimuleringspakket wordt opgetuigd om de vraag aan te wakkeren. Het CPB is hier helder over in hun Centraal Economisch Plan 2021: "De noodzaak voor korte-termijn-vraagstimulering is beperkt". Er is dan ook geen economische rationale voor tijdelijke investeringen en lastenverlichting, aldus het CPB.

Kortom, er zullen links en rechts druppels van het 'onvrijwillig' gespaarde geld vrijkomen, maar een grote consumptieboom is een illusie. 

RTL Z First Nieuwsbrief

Schrijf je in voor de Z First nieuwsbrief

Wil jij elke ochtend als eerste op de hoogte zijn van wat er speelt op economisch gebied? Schrijf je dan nu in voor de Z First nieuwsbrief