Piet Rietman

Het vaccinatiebeleid van Hugo de Jonge is het probleem niet

08 april 2021 06:18

Je staat ergens in de rij en je wil héél graag naar binnen want het is koud en je moet plassen. Heb je dan meer of minder kritiek op het deurbeleid dan als het lekker weer is en je niet hoeft te plassen?

Waarschijnlijk heb je meer kritiek, terwijl het deurbeleid hetzelfde is.

Het Nederlandse vaccinatiebeleid wordt door miljoenen ongeduldige mensen in de gaten gehouden. Mensen die terecht ongeduldig zijn, die vrezen voor hun gezondheid of die van hun naasten. Die een jaar lang hebben gewacht en regels opgevolgd.

Dat terechte ongeduld is een factor die bepalend is voor de omvang van de kritiek. Maar hoeveel van de kritiek kan oprecht verklaard worden uit slecht beleid?

Op de korte termijn is het beleid juist goed. Want als er sneller geprikt kon worden, zouden we het wel doen. Het is niet zo dat Hugo de Jonge een tweet of een column leest en denkt: "Inderdaad, minder reserves aanhouden en dag en nacht prikken, dáár hadden al mijn ambtenaren en adviesorganen nog niet aan gedacht!"

Waarschijnlijk is daar juist uitvoerig over nagedacht, zijn onze vaccinreserves van een optimale omvang en past 's nachts prikken niet bij de hoeveelheid vaccins die beschikbaar is. En zoals in elke organisatie zullen ook gewoon fouten gemaakt worden, waarna zo goed mogelijk wordt hersteld en bijgestuurd.

'Als het beter kon, zouden ze het wel beter doen' klinkt als het ultieme autoriteitsargument: gaat u maar lekker slapen, de overheid waakt over u. Een argument dat ten tijde van toeslagenaffaires en Haagse leugens niet populair is.

Maar in het geval van de vaccinatiestrategie is het toch toepasbaar. Bij ander beleid zijn er nog redenen om het niet goed te doen: geen goed klimaatbeleid, want het bedrijfsleven werkt tegen. Geen goed beleid voor Groningse bevingsschade, want het kost zoveel. Slechte redenen, maar het zijn redenen.

Miniatuurvoorbeeld
Lees ook:

Eerlijk vaccins delen: 'We worden hebberig door schaarste'

Er is alleen geen enkele reden om langzamer te vaccineren dan mogelijk is. Er is, op de korte termijn en in Nederland, geen 'trade-off'.

De trade-off, een afweging waarbij het één ten koste gaat van het andere, is er natuurlijk wel als we uitzoomen. Want waarom zijn 0,1 procent van de vaccins wereldwijd naar lage inkomenslanden gegaan en ging 86 procent naar hoge en middelhoge inkomenslanden?

Komt dat door de prijs van de vaccins en de winstdoelstelling van de leveranciers? Waarom worden zulke prijzen niet beter gereguleerd, of de distributie internationaal gecoördineerd?

Waarom willen we nú zo snel mogelijk vaccineren maar interesseert het ons kennelijk minder dat we over twee jaar besmet kunnen raken door een mutatie die ontstaan is door het lage vaccinatietempo in Latijns-Amerika of Afrika?

Waarom – als de vaccinatiesnelheid toch alleen maar begrensd wordt door de hoeveelheid vaccins – hebben we er wereldwijd voor gekozen om 67 procent van de huidige productiecapaciteit te benutten voor het produceren van vaccins?

Zou dat naar 100 procent kunnen als de productie in overheidshanden is? Of als we de patentrechten buiten werking zouden stellen?

Wat vinden wij als samenleving eigenlijk van patenten? Staat dan het eigendomsrecht niet de volksgezondheid in de weg? Waarom kiezen wij voor die prioritering?

Vragen die voor nu te laat zijn maar vóór de volgende pandemie beantwoord moeten worden.

Het probleem is namelijk niet Hugo de Jonge, het probleem is het publieke langetermijnbelang dat het verliest van het private kortetermijnbelang. Daarom is een visie op economie en samenleving nodig die je eigen plek in de rij ontstijgt.

RTL Z First Nieuwsbrief

Schrijf je in voor de Z First nieuwsbrief

Wil jij elke ochtend als eerste op de hoogte zijn van wat er speelt op economisch gebied? Schrijf je dan nu in voor de Z First nieuwsbrief