Piet Rietman

Niet iedereen komt als winnaar uit de crisis

25 maart 2021 06:57

Stel dat je aan een dierenarts vraagt of katten een hoge val overleven. Misschien zegt ze dan 'ja', maar dat is dan gebaseerd op de katten die in haar praktijk komen. Die zijn namelijk allemaal op hun pootjes beland.

De katten die niet op hun pootjes belandden kwamen niet in haar praktijk. Want die zijn dood en er is natuurlijk geen reden om je kat dan nog naar de dierenarts te brengen.

Stel je nu eens twee buurmannen voor, André en Niek. André raakt in juli zijn baan kwijt door het aflopen van de NOW-regeling en begint in augustus een eigen onderneming.

Die onderneming speelt met een app heel handig in op de één of andere groeimarkt die ontstaan is dankzij het opheffen van de coronabeperkingen. In 2022 gaat deze onderneming naar de beurs.

Niek raakt ook in juli zijn baan kwijt, zit een jaar in de WW en begint dan in 2022 in een andere functie.

Over welke buurman wordt dan het meest gesproken in het dorpscafé? Over André. Maar waarom? Misschien omdat het gewoon leuk voor André is, of omdat het tot de verbeelding spreekt, of omdat praten over Niek zo gênant is voor hem en zijn familie.

Waarschijnlijk speelt onze cultuur daarbij een rol: in landen wordt verschillend tegen falen en succes aangekeken.

In de VS zou het vallen en weer opstaan van Niek misschien als iets inspirerends gezien worden en minder in de taboesfeer zitten dan in Europa. En in China zou de nieuwe baan van Niek misschien wel veel besproken worden omdat deze het publiek belang veel meer dient dan die app van André. Bij ons wordt André's carrière, ten onrechte, juist liever met elkaar gedeeld.

Miniatuurvoorbeeld
Lees ook:

Werkloosheid verder gedaald, nog wel veel hoger dan begin 2020

Misschien ben je het niet met mij eens dat dit culturele weeffouten zijn en vind je het gewoon terecht dat het gesprek over André gaat. Dat kan.

Maar ook dan is het schadelijk om het alleen over André te hebben. Want door het over André te hebben, gaan we denken dat de enige manier om te komen waar André is, is doen wat André gedaan heeft.

Terwijl dat helemaal niet kan: er is geen onuitputtelijke bron aan post-corona groeimarkten bijvoorbeeld. En niet iedereen heeft het familiekapitaal dat André gebruikte om binnen één maand een onderneming op te zetten.

Behalve in het dorpscafé zie je dit fenomeen ook op social media. 'We interviewden tien miljardairs over hun ochtendroutine en je raadt nooit wat ze allemaal doen!' of 'Door te bezuinigen op avocado’s kocht ik al op mijn 24e een huis!'. Leuk vermaak maar je moet natuurlijk niet gaan denken dat ochtendroutines en minder avocado's kopen stappen zijn die leiden tot succes.

Kijken naar winnaars en daar conclusies uit trekken wordt survivorship bias genoemd en is erg onverstandig. Beter is het om ervoor te zorgen dat je kat niet uit het raam kan vallen.

Beter is het om zelf te bedenken of je na ontslag een eigen bedrijf wil beginnen en zo ja, te kijken welke stappen je zelf moet nemen om daar te komen. Die stappen baseer je dan op wat je geleerd hebt van zowel mensen die wel als mensen die niet hun doel bereikt hebben.

En beter is het om onze volkshuisvesting zo in te richten dat de drempel om je eerste huis te kopen voor iedereen lager wordt. 

Door het aflopen van de NOW en het heropenen van de economie gaat er in 2021 veel gewonnen en verloren worden. En veel grijstinten daar tussen. Voor zowel werknemers als ondernemers.

Wie het systeem zo gunstig mogelijk wil inrichten voor iedereen, doet er goed aan naar alle verhalen te luisteren. En dat geldt zeker voor iemand die als 'winnaar' uit de crisis wil komen.

RTL Z First Nieuwsbrief

Schrijf je in voor de Z First nieuwsbrief

Wil jij elke ochtend als eerste op de hoogte zijn van wat er speelt op economisch gebied? Schrijf je dan nu in voor de Z First nieuwsbrief