Welkom bij RTL Nieuws! Hier vind je voortaan al jouw RTL Z nieuws, actuele beurskoersen, nieuwsuitzendingen en meer.

Heb je nog vragen? Check onze FAQ.

×
René Cuperus

Nederland moet in rampenmodus

27 maart 2020 06:00

Als een corona-junk heb ik de laatste weken zo'n beetje al het nieuws verslonden. Persconferenties, Kamerdebatten, technische briefings van het RIVM. Ik sloeg, tussen het thuiswerken door, bijna geen praatprogramma over. En Twitter is de hele dag in staat van paraatheid.

Gelukkig word je er allemaal niet van. Die psychiater die zei dat je om stress te vermijden niet al dat coronanieuws moet volgen, heeft wel gelijk. Je fokt jezelf enorm op met horrorbeelden uit Italië en Spanje, met dramatische beschrijvingen van COVID-19 door IC-artsen en ex-patiënten en met worst case-scenario's die op sociale media rondgaan.

Toch lukt het me niet om de nieuws- en informatiestroom stop te zetten. Dat komt door een combinatie van angst en fascinatie. Die heeft me coronacrisis-verslaafd gemaakt. In de eerste plaats, heel existentieel, door angst voor de gezondheid van je naasten en van jezelf.

Nederland is van de ene dag op de andere patiënt geworden, zoals RIVM-professor Van Dissel het zei, en inderdaad: we zijn overnight allemaal potentieel ziek geworden. Het virus trekt als een duivelse onweersbui over het land, vanuit Brabant naar het Noorden, en kan in principe iedereen treffen. Elke dag volgt de RIVM-dodenlijst. Die zaait angst en verderf. Als we dat zo met verkeersdoden zouden doen, zou niemand ooit meer in een auto durven stappen.

Er is een raar contrast tussen de rationele, bèta-wetenschappelijke aanpak van de corona-crisis in Nederland en de stille paniek die door het land raast. Die aanpak wordt gepersonifieerd door professor Van Dissel die de medicatie aan Patiënt Nederland aan het 'titreren' is, met modellen en grafieken de Tweede Kamer bijpraat en denkt met eenmalige instructies gedragsveranderingen bij eigenwijze Nederlanders te kunnen afdwingen (twee weken geleden hadden we al gezegd 'bij een loopneus niet naar buiten').

Anders dan de strijders in de loopgraven, zit de gemiddelde Nederlander met veel te veel tijd thuis, en die ziet een apocalyps van beelden over zich heen komen. Van panische IC-artsen in Lombardije tot door het personeel verlaten verpleeghuizen in Spanje, van rijen werklozen in New York tot aan doodskisten in Brabant.

We kunnen nog helemaal nergens gerust op zijn. Want, bij alle optimistische signalen dat we deze crisis 'op zijn Hollands' met vereende krachten en in solidariteit aanpakken, kan het rampscenario van Italiaanse toestanden nog steeds niet helemaal worden uitgesloten. Zoveel is wel duidelijk geworden uit het Kamerdebat gisteren, als het nog niet duidelijk was door het alarmsignaal en de uitgeputte lichaamstaal van Intensive Care Commandant Gommers eerder deze week.

Hoe groot onze waardering natuurlijk is voor onze 'helden in de zorg' en voor de enorme inspanningen en het verbeterende improvisatievermogen van het kabinet, het lijkt toch wel zo te zijn dat het Nederland moeite kost om in rampenmodus te komen. Het moet, plotsklaps overvallen door deze bijbelse plaag, omschakelen van overlegbureaucratie naar (tijdelijke) commando-economie, en van vrijgevochten, gezags-ontspannen samenleving naar een land dat je in absolute volksgezondheids-noodtoestand wel even 'de wetten voor moet schrijven'. Dat kraakt en piept nogal.

Ook rare ongerijmdheden lijken bij de omschakeling in de weg te zitten. Aan de ene kant beroept men zich erop dat het Nederlandse beleid op een puur-wetenschappelijke basis stoelt, aan de andere kant is er een raar soort nationale trots ingeslopen: wij doen het op een manier die zou passen bij onze nationale volksaard.

Opeens is dat begrip uit de getaboeïseerde mottenballen gehaald. Sommigen menen zelfs dat Nederland een anti-autoritair gidsland zou zijn, 'het anti-China van de coronacrisis', en er een eigen virusbestrijdingsmodel op na zou houden. Pleiten voor een lockdown werd in Nederland bijna als een extreem-rechtse daad gezien, omdat Baudet en Wilders daar nogal demagogisch om gevraagd hadden. Vreemde politisering.

Wetenschappelijke pandemiebestrijding zou toch bij uitstek een internationale aangelegenheid moeten zijn, waarbij lessen uit China, Taiwan of Duitsland meer leidend zouden moeten zijn dan wat precies past bij ons land? Alsof Italianen liever in lockdown willen zitten dan Nederlanders?  

Zo zit er, ondanks de rampsituatie waarin we ons bevinden, nog altijd te veel ruis op de lijn. Het enige wat telt, is - koste wat kost - het lijden van zoveel mogelijk mensen tegengaan en beperken. Dat zou onze gemeenschappelijke doelstelling moeten zijn bij de bestrijding van het virus dat zo huiveringwekkend onder ons is gekomen.

Daarop moet alles, met de grootste urgentie en met nooit eerder vertoond nationaal en internationaal improvisatievermogen, worden gericht. De rest is bijzaak.