Opinie

Doet Kamp genoeg om Nederland duurzaam te maken?

04 oktober 2015 09:42 Aangepast: 04 oktober 2015 11:17
Beeld © ANP

In de RTL Z rubriek "Versus" elke week een briefuitwisseling tussen twee opiniemakers die recht tegenover elkaar staan. Het onderwerp deze week: het energiebeleid van het huidige kabinet.

In juni deed de rechter een historische uitspraak: Nederland moet meer doen om klimaatverandering te bestrijden. Actieclub Urgenda, initiatiefnemer van de rechtszaak, reageerde verheugd. Nu moet Nederland wel versnellen. Maar doet het kabinet dat ook?

Heeft minister Kamp de transitie naar duurzame energie niet heel laag op zijn prioriteitenlijstje staan? Of is hij juist veel harder aan het werk dan Urgenda denkt?

Kortom: doet het huidige kabinet genoeg om Nederland duurzaam te maken? Nee zegt Marjan Minnesma van Urgenda. Ja zegt Henri Bontenbal, energie-expert en werkzaam bij Stedin. De aftrap is voor Minnesma.
 

Beste Henri,

Doet dit kabinet genoeg? Dan is de eerste vraag, genoeg ten opzicht van wat? Ik redeneer daarbij vanuit wat noodzakelijk is om de volgende generaties de kans te geven op een redelijk comfortabel leven. De prognoses zijn nu dat we aan het einde van deze eeuw 4 tot 6 graden temperatuurstijging zullen krijgen gemiddeld op aarde, als wij niet rigoureus het roer omgooien. Dat is een situatie waarin onze kinderen zeker niet comfortabel kunnen leven. Sterker nog, het is een wereld vol weersextremen, veel droogtes en bosbranden, overstromingen, misoogsten en andere extremen. Door aanhoudende droogtes en overstromende eilanden en kustgebieden, zullen honderden miljoenen mensen niet meer kunnen leven, waar hun voorouders al eeuwen leefden. In een chaotische wereld is het ook moeilijk besturen. Nederland met zijn extreem open economie, gaat dat natuurlijk ook merken. We hebben nu al moeite de vluchtelingen stromen op te vangen, terwijl we slechts aan het begin staan.

Als je dit beeld voor je ziet en weet dat onze kinderen dat mee gaan maken, dan weet je ook dat er heel veel meer moet gebeuren dan 40% CO2-reductie in 2030. In 2030 moeten we al heel ver zijn met een 100% duurzame energie voorziening. Als we de urgentie echt in onze tenen zouden voelen en als links én rechts het als een gezamenlijke taak zouden zien om ons deel van het probleem aan te pakken, dan kunnen we de omslag in twintig jaar maken. Ik heb nooit gezegd dat het simpel is, maar het kán wel en vanuit de noodzaak moet het ook.

Vanuit dat perspectief gebeurt er zeker niet voldoende. In ieder geval straalt dit kabinet ook helemaal niet uit dat dit 1 van de grootste problemen is van onze tijd. Het is geen ‘Chefsache’. Waarom agendeert Rutte dit niet en komt hij er niet regelmatig op terug in zijn wekelijkse praatjes voor de pers en dus voor ons? Waarom helpt hij niet de geesten rijp maken voor een grootse aanpak van het probleem. Hij kan een belangrijke rol spelen in het creëren van draagvlak, maar hij is totaal afwezig. Net zo afwezig als Schultz-Verhagen, Minister van Infrastructuur en Milieu, die gezellige waterprojectjes doet en haar Staatssecretaris alle nare dossiers heeft gegeven en zelf duikt.

En dat terwijl juist de VVD de kansen zou moeten zien. Het is beter om voorop te lopen en zelf de nieuwe economie vorm te geven, die circulair is en draait op duurzame energie, dan te wachten tot de oude economie omvalt en dan nog te moeten starten. Velen zien dit al en het kabinet heeft ook veel ronkende volzinnen hierover, maar nu de daden! Als we de omslag willen maken naar een fossielvrije samenleving, dan zal om te beginnen het belastingstelsel daarbij moeten helpen.

Nu heeft staatssecretaris Wiebes plannen gemaakt die vieze auto’s weer bevoordelen en de elektrische auto’s veel duurder maken. Dat is in deze overgangsfase niet slim. En Minister Kamp? Hij voert loyaal het energieakkoord uit. Dat is stap 1, maar zeker niet genoeg. Hij lijkt niet meer dan 1 stap te willen zetten, terwijl er nog heel veel meer te doen is. En lang niet alles kost geld. De industrie werd tot nu toe ontzien. Bepaal voor allerlei branches het gemiddelde fossiele energie gebruik en de CO2-uitstoot, geef boetes aan wie er boven zit en een bonus aan bedrijven die het beter doen dan gemiddeld (in het jargon, maak een benchmark voor gelijksoortige bedrijven en ontwikkel een bonus-malus systeem). Ander idee: stuur teams het land in die de wet gaan handhaven dat bedrijven energiebesparingsmaatregelen moeten nemen als hun terugverdien tijd minder dan 5 jaar is.

Dit alles naast alle plannen die al bedacht waren. Nu versneld uitvoeren. Het kan, als je het wilt! Kunnen we ons nog veroorloven het niet te willen?

Groet,

Marjan Minnesma
Urgenda

 

Beste Marjan,

Over een paar zaken zijn we het snel eens. Klimaatverandering is één van de grootste problemen waarvoor de mensheid staat. De gevolgen daarvan zijn ingrijpend – je beschreef er een paar – en de allerarmsten worden het hardst getroffen. We zien op dit moment al een voorproefje van wat ons te wachten staat: droogte, bosbranden en vluchtelingenstromen. Paus Franciscus schreef:

“These situations have caused sister earth, along with all the abandoned of our world, to cry out, pleading that we take another course. Never have we so hurt and mistreated our common home as we have in the last two hundred years.”

We moeten van koers wijzigen en onze economie van haar verslaving aan fossiele brandstoffen afhelpen.

Maar we verschillen ook van mening. Want ik vind je te negatief over de prestaties van dit kabinet en haar ministers. Dit kabinet van PvdA en VVD heeft het klimaatprobleem wel degelijk hoog op haar agenda gezet, dankzij de inzet van PvdA onder leiding van Diederik Samsom. Deze partij heeft haar duurzame ambities voor een belangrijk deel in het regeerakkoord gekregen. En minister Kamp is één van de beste ministers van Economische Zaken die we ooit hebben gehad. 

Zowel de PvdA als minister Kamp krijgen veel kritiek van de milieubeweging. Ik vind dat onterecht en ik irriteer me daaraan. Er is nog nooit zoveel geld uitgetrokken voor de stimulering van duurzame energie. De milieubeweging riep om het hardst dat de gaswinning in Groningen teruggebracht moest worden tot 30 miljard m3 per jaar en minister Kamp heeft – weliswaar in stapjes – de gaswinning naar dat niveau teruggebracht. Het Ministerie van Economische Zaken maakt overuren om allerlei wetgeving voor te bereiden om de energietransitie verder mogelijk te maken. Aan het eind van dit jaar gaan de eerste tenders open voor grote windparken op de Noordzee. Ook is onlangs een warmtevisie gepresenteerd. En Minister Schultz? Die is bezig Bangladesh te helpen tegen overstromingen.

Er is de afgelopen jaren veel geklaagd – terecht – over het grillige overheidsbeleid. Maar minister Kamp is iemand die de gemaakte afspraken consciëntieus uitvoert. Hij heeft een rechte rug en laat zich niet gek maken. Daarnaast is hij inhoudelijk erg goed op de hoogte en speelt hij het politieke spel op een slimme manier.

 

Als ik jou als representant van de milieubeweging mag zien, zou ik graag de bal ook eens willen terugspelen. Wat mij vaak tegenvalt is dat er zo weinig creatieve voorstellen vanuit de milieubeweging worden gedaan. De complexiteit van het energievraagstuk wordt vaak onderschat. Doelen en instrumenten worden verward. De vraagstukken die we moeten oplossen, zijn niet eendimensionaal te beantwoorden. Kostenefficiënt klimaatbeleid is niet een vies woord, maar heel noodzakelijk. En subsidie en belastingen zijn niet altijd het antwoord. Het zit me dwars dat in het debat over (duurzame) energie vaak de nuance ontbreekt, ook bij de milieubeweging.

Ben ik dan alleen maar tevreden met het klimaatbeleid van dit kabinet? Natuurlijk niet. Ook mij gaat het niet hard genoeg. Ik heb ook een flinke wensenlijst met maatregelen. Maar ik zie dat er iets in gang is gezet dat niet meer te stoppen is.

Groet,

Henri Bontenbal 
Werkzaam bij netbeheerder Stedin, afdeling Strategie en Innovatie.

(en is verder geen lid van de PvdA of de VVD)

Altijd weten wat er speelt?
Download de gratis RTL Nieuws-app en blijf op de hoogte.

Playstore Appstore

Dit is een artikel van