Welkom bij RTL Nieuws! Hier vind je voortaan al jouw RTL Z nieuws, actuele beurskoersen, nieuwsuitzendingen en meer.

Heb je nog vragen? Check onze FAQ.

×
Opinie

Wakker worden, TTIP wordt trekken aan een dood paard!

01 mei 2016 19:00 Aangepast: 31 juli 2017 15:00
Protest tegen TTIP in Hannover. Beeld © AFP

TTIP wordt trekken aan een dood paard. Als het verdrag er niet komt, moet Nederland snel gaan nadenken op wat voor manier het internationale handel wil drijven.

Politici moeten dus wakker worden, handel zou voor de verkiezingen volgend jaar zo maar een sexy thema kunnen worden, schrijft Hella Hueck.

Véél te voorbarig was ik– ruim een jaar geleden. In een artikel over TTIP, het handelsverdrag dat in de maak is tussen Europa en de Verenigde Staten, schreef ik dat het verdrag er zéker zou komen.

TTIP zou wel minder terreinen bestrijken dan het brede mandaat dat in 2013 door alle 28 Europese lidstaten was afgegeven. Maar de blamage zou voor de twee grote economische machtsblokken té groot zijn om er niet uit te komen met elkaar. Dacht ik. Nu weet ik niet zeker of het verdrag er überhaupt nog komt.

Politici worden terughoudender
Buiten stonden 25.000 mensen tegen TTIP te protesteren maar toch probeerde president Obama nog wat opbeurende woorden te spreken op de Hannover Messe: "Het is onmiskenbaar dat vrijhandel de Amerikaanse economie heeft versterkt en voordeel heeft gebracht aan alle landen die hierin meegaan." Hij zou graag de deal nog rond zien komen voordat zijn termijn als president erop zit in januari.

Thumbnail

Maar nota bene z'n eigen staatssecretaris voor Handel Penny Pritzker gelooft er niet meer in, blijkt uit een interview dat ze onlangs gaf: "Nee, TTIP is niet dood.. maar of het dit jaar aangenomen wordt? Nee, dat is te weinig tijd." 

Dat Obama haast heeft is goed te begrijpen, want wie hem ook opvolgt: voor de nieuwe president zijn handelsverdragen niet automatisch de weg naar meer welvaart en banen. Wie had gedacht dat aartsrivalen Donald Trump en Hillary Clinton het eens zouden zijn met elkaar? "Die handelsverdragen met Azië en Europa, daar moeten we nog maar eens goed naar kijken."

Handel is politiek strijdpunt
Handel zó in het hart van het politieke debat – zowel in de VS als hier in Europa-  ik heb het nog niet eerder gezien. Handel is toch iets waar je niet op tegen kunt zijn?

In heel Europa broeit het: Duitsland, toch de exportkoning van Europa, wordt steeds sceptischer. Twee jaar geleden was nog 55 procent van de Duitsers voor TTIP, dat is nu afgekalfd naar 17 procent. (met de kanttekening dat een groot gedeelte van de ondervraagden zegt weinig over het onderwerp te weten en zich niet geïnformeerd te voelen). 

Thumbnail

Een netwerk van 1600 Europese steden en regio's heeft zich vorige week in Barcelona uitgesproken tegen TTIP en zusje CETA - een handelsverdrag met Canada. 

De Britten staan 23 juni voor de keuze of ze binnen de EU blijven of eruit stappen en zelf de regie voeren op basis van welke voorwaarden ze handel willen voeren met andere landen. (Volgens The Economist zijn de alternatieven niet haalbaar, onaantrekkelijk of beide: "It's cold outside." )

En in Nederland werd het associatie-akkoord met Oekraïne naar de prullenmand verwezen.

Achterdocht en stemmingmakerij
Het gáát helemaal niet inhoudelijk over die verdragen - hoor ik mensen roepen. Het is allemaal achterdocht en stemmingmakerij. Maar handel gaat nooit over tarieven, importquota en harmonisatiemaatregelen alleen. Dat maakt het zo boeiend: onderdeel van het spel is net zo goed politieke macht en geopolitieke invloed.

In het Verenigd Koninkrijk begint dat besef ook te dagen. In 2013 was de conclusie nog dat TTIP jaarlijks 4 tot 10 miljard pond kan opleveren. Afgelopen week kwam de Londen School of Economics met een hele andere conclusie: er zijn geen significante economische of politieke voordelen en als investeerders worden beschermd met een apart Arbitragehof waar zij overheden kunnen dagen, kan dat wél significante economische en politieke kosten met zich meebrengen.

Is TTIP nou onderaan de streep goed of slecht voor Nederland?
Hebben de TTIP critici gelijk? Uiteindelijk gaat het maar om kleine getallen - schreven Robert Went (WRR) en ik al eerder -  als je kijkt wat het onze economie oplevert. Het komt neer op een half procentje groei of krimp – als je de meest positieve en negatieve scenario's naast elkaar neerlegt.

TTIP gaat dus een klein effect hebben op onze economische groei. En wat geven we daar allemaal voor op? De studie die het Verenigd Koninkrijk heeft gedaan is in Nederland niet uitgevoerd - maar het zou goed kunnen dat daar soortgelijke conclusies uitkomen.

Handelsbeleid 2.0
Ik heb nooit onder stoelen of banken gestoken dat ik kritisch ben over het verdrag. Maar alleen maar roeptoeteren wat er klote is aan TTIP - zoals de laatste tijd veel gebeurt - voegt weinig toe. We hebben alle argumenten van 'voor' en 'tegen' langzamerhand wel gehoord. Het wordt een herhaling van zetten.  

De roep om een referendum over TTIP wordt steeds luider maar voor mij persoonlijk hoeft het niet. Liever zou ik zien dat mijn volksvertegenwoordigers zich meer verdiepen in hoe ons handelsbeleid 2.0 er uit moet komen te zien.

Het is een open deur: maar de wereld staat niet stil. Een beleid dat een bredere focus heeft dan alleen de Verenigde Staten, meer autonomie geeft aan nationale overheden en meer ruimte geeft aan de nieuwe, digitale economie is hard nodig.

Waarom zoveel focus op een verdrag de Verenigde Staten?
"Eigenlijk was ik verbijsterd dat zo'n handelsverdrag (TTIP) niet meteen na de oorlog is gesloten", zei premier Mark Rutte op de Hannover Messe vorige week. Dat verbaast mij nou helemaal niet.

Dat we een handelsverdrag met een instabiel land als Zimbabwe hebben is op pragmatische gronden goed te begrijpen. Maar het is juist mooi dat onze handelsrelatie met de VS altijd heeft gebloeid op basis van wederzijds vertrouwen in elkaars democratische rechtssysteem en transparante manier van zakendoen.  

Waar zit de noodrem?
De Europese Commissie, een instelling die niet democratisch gekozen is, heeft het monopolie om handelsverdragen af te sluiten. Als een Verdrag eenmaal afgesloten is, heeft het Europese Parlement alleen de 'nucleaire optie' om ja of nee te zeggen tegen het verdrag.

Thumbnail

De Britse politicus Nigel Farage voert campagne voor een Brexit.

Ook de invloed van nationale parlementen is zeer beperkt. Zij kunnen alleen nog de bepalingen blokkeren die NIET onder de bevoegdheid van de Europese Commissie vallen. Stel dat wij het handelsverdrag met Vietnam willen wijzigen of opschorten om redenen die voor Nederland van belang zijn – hoe gaan we dat doen?

Landen hebben het recht om hun eigen sociale verworvenheden, regels en instituties te verdedigen maar daar is nu nauwelijks aandacht voor bij de Europese Commissie.

Is de Europese Commissie wel onze optimale belangenbehartiger?
Het mandaat om handelsverdragen af te sluiten, hebben we met het verdrag van Lissabon overgedragen aan de Europese Commissie. Het is maar zeer de vraag of de Europese Commissie in de onderhandelingen recht kan doen aan álle belangen van 28 lidstaten.

Sommige lidstaten hebben een sterke high-tech industrie, andere hebben nog een sterke focus op landbouw. Het argument om het zo te doen is 'omdat het efficiënt is'. Maar voor wie dan eigenlijk? En met welk resultaat uiteindelijk? Want daar gaat het uiteindelijk om.

Moeten we importmissies gaan organiseren?
Het woord export heeft iets heroïsch en spannends. Met je product de hele wereld veroveren! De overheid zet dan ook graag in op handelsmissies – het liefst nog met de koning erbij.

Thumbnail

Het koninklijk paar op bezoek in de Duitse deelstaat Beieren.

Maar voor de producten die we maken, importeren we steeds meer. Voor een euro export was in 1988 zo'n 48 cent aan import nodig. Dat ligt nu op zo'n 61 cent. Afgelopen februari groeide de import zelfs harder dan onze export. Slim en goedkoop importeren wordt dus steeds belangrijker voor onze economie.

Meer aandacht voor diensten
In de berichtgeving over TTIP hebben we het vooral over producten (voedsel, landbouw), maar Nederland ontwikkelt zich meer en meer als een dienstenland. Van leenplatform Peerby tot de 3D software die Philips levert aan ziekenhuizen: maar liefst 60 procent van de toegevoegde waarde van onze export komt van diensten.

Volgend jaar zijn er Tweede Kamerverkiezingen. Ik durf er wel op in te zetten dat handel een relevant verkiezingsthema kan gaan worden. Oh wacht, daar ga ik weer met m'n voorbarige voorspellingen. Het zou in ieder geval een belangrijk onderwerp moeten zijn. Het gaat over onze groei, banen en welvaart. Kom maar op met die verkiezingsprogramma's!

Altijd weten wat er speelt?
Download de gratis RTL Nieuws-app en blijf op de hoogte.

Playstore Appstore

Dit is een artikel van