Gastcolumn

'Met knallende, pijnlijke ruzie gooien wij onze ceo op straat'

24 juni 2020 14:00 Aangepast: 27 juni 2020 09:35
Beeld © Getty

Achter het vertrek van Theo Henrar als topman van Tata Steel gaat zo goed als zeker een flinke ruzie schuil. Daar willen we graag meer van weten. Maar ook het verzwijgen heeft een maatschappelijk nut. Zo betoogt arbeidsrechtadvocaat Mark Diebels.

Tata Steel-topman Henrar benadrukte in zijn afscheidsfilmpje dat hij vertrok met pijn in het hart. Volgens het persbericht was het ontslag echter ‘in onderling overleg’. Een goed verstaander heeft dan aan een half woord genoeg: de mantel der liefde.

Net als bij ceo Van Wingerden van Koninklijke BAM-groep en algemeen directeur Bijvoet van Blokker allebei ‘in goed overleg’ weggegaan, of bij Blokker-voorganger Meijer, die vertrok vanwege een ‘verschil van inzicht’.

Heibel in de tent

De persberichten wekken de schijn van harmonie, maar de arbeidsrechtelijke praktijk laat iets anders zien. Hoogoplopende ruzies, grondige verschillen van mening over de koers, botsende ego’s of simpelweg te slechte prestaties. En denk niet dat dit alleen maar speelt bij topmensen in het grootbedrijf.

Het afscheid vanwege een verschil van inzicht komt op elk niveau voor. Zo maar even van het afgelopen half jaar: een directeur van een woningstichting in Barneveld, de cfo van een groot accountantskantoor, de rector van een scholengroep in Amersfoort en de raad van bestuur van een zorginstelling in Den Haag. Heibel in de tent dus.

Niet rollebollend over straat

Vanuit het ontslagrecht zitten twee logische redenen achter het ‘goed overleg’ en het ‘verschil van inzicht’. De meeste ontslagzaken worden om te beginnen opgelost door een deal te maken. De werknemer gaat WW-veilig akkoord met zijn ontslag, terwijl de werkgever een dure en onzekere ontslagprocedure voorkomt. Niet rollebollend over straat, maar enigszins beschaafd uit elkaar.

Voorwaarde is wel dat vast ligt dat de werknemer niet verwijtbaar werkloos wordt want dan vervalt het recht op WW. Vandaar ‘verschil van inzicht’. Lekker neutraal en algemeen genoeg dat alle betrokkenen de reden hun kant op kunnen spinnen in communicatie over het ontslag.

Gebakken banaan

Want dat is de tweede reden voor het verschil van inzicht: een inhoudelijk welles-nietesgevecht op het scherpst van de snede betekent niet alleen ongewenste publiciteit, maar vaak ook reputatieschade. Vraag dat maar aan de ontslagen Volvo-topman die tijdens een teametentje een medewerkster aanspoorde om suggestieve handelingen te doen met een gebakken banaan.

Hou de ontslagreden dus oppervlakkig, nietszeggend zelfs. Daar wordt in een ontslagdeal door arbeidsrechtadvocaten vrijwel altijd aan toegevoegd dat partijen niet kwaad zullen spreken over elkaar en dat ze allebei een zwijgplicht hebben over de achtergrond van de deal.

Maar hebben wij als publiek dan geen recht om te weten hoe het echt zit? Nou nee. Sowieso mag het bedrijfsleven in grote lijnen zelf bepalen wat ze openbaar maken of niet. En het niet met modder gooien en de vuile was binnenhouden zorgt nou eenmaal voor een soepele oplossing.

Pragmatisch vertrek

Verschil van inzicht is dus smeerolie voor het bereiken van een regeling, zonder schuldbekentenis, gezichtsverlies. Zelfs bij organisaties die met belastinggeld worden betaald is het niet wijs om alles maar in de openbaarheid te brengen.

Denk maar mee: de werknemer tekent niets als hij ergens ‘schuld’ aan moet bekennen, de werkgever moet dus ontslag gaan aanvragen, een rechter is er maanden mee bezig zodat je er als maatschappij geld op toelegt. Extremen daargelaten, doe maar gewoon een pragmatische aanpak.

Natuurlijk ben ik benieuwd naar de echte verhalen achter zo’n persbericht. Disfunctioneren? Fraude? Iets met een banaan? Onder aan de streep is ‘verschil van inzicht’ echter een nietszeggend, allesverhullend cliché, maar wel een met maatschappelijk nut.

Altijd weten wat er speelt?
Download de gratis RTL Nieuws-app en blijf op de hoogte.

Playstore Appstore

Dit is een artikel van