Welkom bij RTL Nieuws! Hier vind je voortaan al jouw RTL Z nieuws, actuele beurskoersen, nieuwsuitzendingen en meer.

Heb je nog vragen? Check onze FAQ.

×
Opinie

'De Randstad' is een economisch achterhaald begrip

09 januari 2020 06:03
De regio Eindhoven is flink gegroeid. Beeld © Bobby Born

De Randstad staat te boek als hét economische kerngebied van Nederland. Maar is dat nog wel terecht? Nee, schrijven Rabobank-economen Otto Raspe en Frits Oevering in deze gastcolumn. Want binnen de Randstad gaat het niet overal voor de wind. En erbuiten zijn er pareltjes ontstaan.

Precies 25 jaar geleden kwam de publicatie Nederland is meer dan de Randstad uit. Hierin viel te lezen dat de Randstad als motor van de Nederlandse economie begon te haperen en juist veel gebieden buiten de grootstedelijke regio's in het westen des lands de grootste economische groei doormaakten.

De economische emancipatie van overig Nederland was onmiskenbaar voortgeschreden, zo concludeerden de auteurs destijds.

Heeft deze aangekondigde verschuiving in het ruimtelijke patroon van onze economie zich daadwerkelijk voortgezet, vraag je je dan af. Feit is dat we de nieuwe geografie van onze economie niet langer kunnen duiden met het traditionele paradigma van 'Randstad versus de rest'.

Nederland inmiddels meer een kenniseconomie

Vooral is duidelijk dat onze economie de afgelopen decennia structureel is veranderd; en bijvoorbeeld veel meer op kennis, innovatie, diensten en creativiteit drijft, en dat sommige regio's daar heel goed op hebben geanticipeerd terwijl andere niet in staat bleken om zich aan te passen aan de nieuwe omstandigheden.

De Randstad kent inmiddels haar eigen economische problematiek, buiten de Randstad zijn nieuwe economische clusters ontstaan, terwijl ook regio's in de periferie van het land het lastig hebben.

Dé Randstad bestaat niet

Wat ook opvalt is dat dé Randstad niet bestaat! De afgelopen 25 jaar tekende zich nadrukkelijk een tweedeling af tussen een florerende Noordvleugel en een stagnerende Zuidvleugel. Door de Randstad als een economisch gebied te beschouwen worden we dus op het verkeerde been gezet.

Het economische succes van de Randstad is de afgelopen 25 jaar bijna volledig op het conto van de Noordvleugel van de Randstad te schrijven, met de regio Amsterdam als grote trekker. Het contrast met de regio Rotterdam-Den Haag is groot. Het verdienvermogen, de gecreëerde toegevoegde waarde, van dit deel van de Randstad kromp en de banengroei daar kon het tempo in de Amsterdamse regio niet bijhouden.

Nieuwe succesregio’s zijn het Calimero-complex voorbij

En dan valt nog iets op. Een aantal regio's buiten de Randstad zag zijn aandeel in de economie sterk toenemen. De regio Eindhoven groeide fors, en is de malaise van het failliet van DAF en het verdriet van de verplaatsing van het hoofdkantoor van Philips helemaal te boven gekomen.

Deze Brainport, met haar hightechcluster, is anno 2020 een belangrijke aanjager van de Nederlandse economie. Maar ook de regio Ede-Wageningen (Veluwe), met onder meer het agro-foodkenniscluster rond de WUR, behoort tot de succesregio's. Tenslotte verwierf ook de regio Zwolle een groter deel van de nationale koek.

Oost- versus west-Brabant

We kunnen dus concluderen dat er buiten de Randstad veel groei plaatsvindt. En hier is allang geen sprake meer van een Calimero-complex.

Tegelijkertijd zien we ook de regionale verschillen scherper worden. Binnen de Randstad: de regio Haarlem-IJmond, nota bene nabij Amsterdam gelegen, zag haar economische potentieel marginaliseren. En buiten de Randstad: in Zuid-Limburg bijvoorbeeld nam het aandeel banen fors af. En waar oostelijk Brabant het economisch zo goed deed, geldt dat niet voor het westelijke deel van Brabant.

Randstad?

Nederland is dus meer dan de Randstad, jazeker. Nederland is een land van regio's. Regio's met hun eigen economische kracht en opgaven. De grote vraag is hoe we deze regio's zo goed mogelijk kunnen laten presteren. En het roept de vraag op hoe Nederland er over 25 jaar uitziet.

Zou het begrip 'Randstad' dan nog wel enige economische waarde hebben?

Otto Raspe & Frits Oevering

Altijd weten wat er speelt?
Download de gratis RTL Nieuws-app en blijf op de hoogte.

Playstore Appstore

Dit is een artikel van