Opinie

'Uitstel van nieuwe Europese privacywet is heel slecht idee'

28 januari 2018 13:00 Aangepast: 19 februari 2018 17:03
Kees Verhoeven (D66) Beeld © ANP

Het Nederlandse bedrijfsleven trapte deze maand op de rem. Handhaving van de nieuwe Europese privacywet moet nog even in de ijskast, want ondernemers zijn er nog niet klaar voor, schreven VNO-NCW en MKB Nederland. D66 Kamerlid Kees Verhoeven vindt het onzin. "Deze wet is niet bedoeld voor de bakker om de hoek, maar voor de dataslurpers."

Ben je een man tussen de 20 en 30 jaar oud? Woon je in Amsterdam? Hou je van films? Ga je binnenkort op vakantie? Is jouw relatie recent beëindigd? Ben jij homo of hetero? Deze informatie wordt gebruikt om gerichte online advertenties te tonen.

Je kan denken dat dit niet zo erg is, maar het is een feit dat alles wat we online doen vastgelegd wordt. En als dat je nog geen ongemakkelijk gevoel geeft, weet dan dat al die data langdurig wordt opgeslagen, voor allerlei commerciële doelen gebruikt wordt en kan lekken.

Vorige week liet bedrijfsleven-organisatie VNO-NCW weten dat zij willen dat de handhaving van de nieuwe Europese privacywet (GDPR) een jaar uitgesteld wordt. Zij stellen dat bedrijven meer voorbereidingstijd nodig hebben. D66 vindt uitstellen een heel slecht idee. Ten eerste hebben bedrijven nog een half jaar om zich voor te bereiden en wisten ze al vanaf 1,5 jaar geleden dat de wet er zou komen.

Daarnaast is deze wet niet bedoeld om boetes uit de delen aan de bakker op de hoek. Deze wet is gericht op het aanpakken van de dataslurpers, zoals Google en Facebook. Bedrijven kunnen voortaan alleen jouw data gebruiken als jij hen toestemming geeft. Ook moeten bedrijven aan voorwaarden voldoen om jouw data te verwerken. Je kunt de data zelf inzien en wijzigen.

De nieuwe Europese privacywet geeft jou en mij dus controle over de eigen persoonsgegevens. Het is een eerste stap richting het omvormen van de privacy-schendende verdienmodellen van grote techbedrijven.

En we hebben geen moment te verliezen: we moeten die verdienmodellen veranderen. Bedrijven zoals Facebook, Twitter, Instagram en Google mogen niet nóg een jaar de kans krijgen om de mazen van de wet op te zoeken. De Europese privacywet is nu heel hard nodig en kan niet snel genoeg komen.

Hoe meer deze bedrijven over mensen weten, hoe meer ze verdienen en hoe minder privacy er overblijft. Dat is niet de bedoeling.

Om een voorbeeld te geven. De grote techbedrijven verdienen meer naarmate we langer op hun sites en apps rondhangen. Daarom bestaan er nu slimme rekenformules, algoritmes, die op basis van onze persoonlijke informatie bepalen wat we wel en niet te zien krijgen.

Zelf blijf ik langer op Instagram plakken voor architectuurfoto's dan voor de nieuwste modetrends. Meer architectuur op mijn tijdlijn betekent meer inkomsten voor de techbedrijven. Reken maar dat ze dat regelen!

Dit soort verdienmodellen schenden niet alleen onze privacy zonder dat we ermee instemmen, ze vormen ook een vruchtbare bodem voor desinformatie. Je krijgt bijna uitsluitend nieuws te zien dat binnen jouw politieke voorkeur past. Het maakt niet uit of het nieuws niet klopt.

Dit commerciële mechanisme versterkt mensen in hun eigen gelijk. Als het eigen gelijk bevestigd wordt, geeft dat een goed gevoel. Een goed gevoel betekent dat mensen langer blijven plakken op een website, en zo is de cirkel rond.

Diezelfde jacht naar aandacht leidt ertoe dat algoritmes boodschappen voortrekken die op onze emoties inspelen. Vooral negatieve boodschappen die angst of boosheid aanwakkeren doen het goed. Beter dan positieve boodschappen.

Dit is ook wat de beruchte Macedonische nepnieuwsmakers rondom de Amerikaanse verkiezingen uitvonden. Het ging ze niet om Trump of Clinton, maar om het geld dat ze konden verdienen met hun 140 nepwebsites vol sensationeel nepnieuws.

Dit soort praktijken maken de nieuwe Europese privacywet zo belangrijk. Het is een eerste en belangrijke stap in het terugdringen van de perverse verdienmodellen van de grote techbedrijven.

Maar er moet meer gebeuren.

Naast de wet moet ook het toezicht goed op orde zijn. De Autoriteit Persoonsgegevens moet voldoende middelen hebben om streng toezicht te houden, boetes uit te delen én mee te kunnen denken met bedrijven over de manier waarop de wet goed wordt nageleefd.

Ook moet de EU strenge e-privacyregels opstellen, zodat mensen 'nee' kunnen zeggen tegen online achtervolging, zonder dat hen de toegang tot een website ontzegd wordt. Dat biedt mensen écht controle over hun privacy.  

D66 wil dat de Europese privacywet wordt aangenomen, techbedrijven moeten hun verantwoordelijkheid nemen en actiever optreden tegen desinformatie. Tot slot pleit ik voor educatie over desinformatie. Nepnieuws moet sneller geïdentificeerd worden, door onze hele samenleving.

Vandaag is het Wereld Privacydag. Ik wil vanaf nu nee kunnen zeggen tegen mijn algoritmesleur met architectuurfilmpjes. Ik wil ook, samen met u, nee zeggen tegen Google Maps die opslaat waar u wanneer was. Wilt u dat ook? Laat van u horen en pleit voor de nieuwe Europese privacywet.

Kees Verhoeven

Altijd weten wat er speelt?
Download de gratis RTL Nieuws-app en blijf op de hoogte.

Playstore Appstore

Dit is een artikel van