Ondernemen

Vreugde bij veredelaars: Europees Parlement wil streep door octrooien op planten

20 september 2019 13:13 Aangepast: 20 september 2019 13:24
Beeld © ANP

Het Europees Parlement in Straatsburg heeft een resolutie aangenomen die een einde moeten maken aan octrooien op planten. De parlementariërs vrezen dat de voedselketen anders in handen komt van een paar grote multinationals.

Met de resolutie wordt de druk op het Europees Octrooibureau opgevoerd om definitief een einde te maken aan patenten op plantmateriaal. "Dit is goed nieuws voor de Nederlandse veredelaars", zegt Niels Louwaars van Plantum, de branchevereniging voor veredelingsbedrijven.

Zoete spruitjes

Veredelaars ontwikkelen betere planten, bijvoorbeeld via kruising. Denk aan spruitjes die minder bitter zijn, bloemen die langer mooi blijven of paprika’s die resistent zijn tegen een bepaalde ziekte.

De Nederlandse veredelaarssector is groot. Ons land is met 3,1 miljard euro ‘s werelds grootste exporteur van zaden en jonge planten, blijkt uit cijfers van het Centraal Bureau voor de Statistiek.

Patent op broccoli

Veredelaars borduren vaak voort op elkaars werk. Iemand heeft een betere komkommer ontwikkeld en iemand anders probeert daar een nog weer betere komkommer van te maken.

Maar door het octrooirecht wordt deze manier van werken onmogelijk gemaakt. "Hierdoor stokt de innovatie", zegt Louwaars van Plantum. Want door het octrooirecht kunnen bedrijven patent aanvragen op een eigenschap van een bepaalde plant.

Monsanto kreeg bijvoorbeeld in 2013 van het Europees Octrooibureau een patent op een broccoli met een langere steel. De broccoli was dankzij de langere steel makkelijker te oogsten.

Multinationals de baas

Met dit patentrecht kreeg Monsanto het eigendomsrecht over alle broccoliplanten en broccolizaden met deze eigenschap. Veredelaars mochten deze broccoli niet doorontwikkelen, tenzij zij Monsanto zouden betalen. Dit leidde tot veel verzet en uiteindelijk werd het patent teruggedraaid.

Kwekers moeten ongehinderd toegang houden tot plantmateriaal om steeds nieuwe rassen te kunnen ontwikkelen, vinden de Europarlementariërs. Er zijn namelijk ook steeds weer nieuwe ziektes.

Daarnaast is de vrees dat door het aanvragen van patenten – dat een complex en duur proces is – de hele voedselketen in handen komt van een paar grote multinationals, zoals Syngenta en Monsanto.

Veredelaars weer vol gas

Wanneer een veredelaar een nieuw ras heeft ontwikkeld, bijvoorbeeld een tomaat die zoeter is, dan kan hij kwekersrecht aanvragen. Hij is dan de enige die die tomaat mag maken en mag verkopen. Maar andere veredelaars mogen dat nieuwe ras wel verder kruisen om tot een nog weer betere tomaat te komen.

Aanvankelijk gold het octrooirecht alleen voor genetisch gemanipuleerde gewassen. Maar sinds een aantal jaren geeft het Europees Octrooi Bureau ook patenten af voor natuurlijke gewassen die via kruising zijn ontwikkeld.

Na jaren van discussie komt daar dankzij de aangenomen resolutie dus vrijwel zeker een einde aan. Nederlandse veredelaars kunnen dan weer vol gas om nieuwe en sterkere gewassen te ontwikkelen.

Altijd weten wat er speelt?
Download de gratis RTL Nieuws-app en blijf op de hoogte.

Playstore Appstore

`